kamica cystynowa

Kamica cystynowa to rzadka postać kamicy nerkowej, stanowiąca około 1-2% wszystkich przypadków. Jest chorobą uwarunkowaną genetycznie, związaną z zaburzeniem transportu cystyny i innych aminokwasów dwuzasadowych (ornityny, lizyny i argininy) w kanalikach nerkowych i jelicie cienkim.

Przyczyną choroby są mutacje w genach SLC3A1 lub SLC7A9, które kodują białka transportujące aminokwasy. W wyniku tych defektów dochodzi do nadmiernego wydalania cystyny z moczem (cystynuria), a ze względu na niską rozpuszczalność tego aminokwasu, szczególnie w kwaśnym pH, dochodzi do tworzenia kryształów i kamieni w drogach moczowych.

Objawy kliniczne kamicy cystynowej są podobne do innych typów kamicy i obejmują kolkę nerkową, krwiomocz oraz nawracające zakażenia układu moczowego. Charakterystyczną cechą jest wczesny początek (często w dzieciństwie) i tendencja do nawrotów. Kamienie cystynowe są twarde, żółtawo-brązowe, woskowe i często przyjmują kształt odlewów układu kielichowo-miedniczkowego.

Diagnostyka opiera się na badaniu osadu moczu (charakterystyczne sześciokątne kryształy cystyny), badaniu składu kamieni metodą spektrometrii w podczerwieni oraz oznaczeniu stężenia cystyny w dobowej zbiórce moczu. W diagnostyce obrazowej kamienie cystynowe mają umiarkowaną gęstość w badaniu CT (między kamieniami szczawianowymi a struwitowymi).

Leczenie obejmuje zwiększenie podaży płynów (>3l/dobę), alkalizację moczu (pH >7,0) za pomocą cytrynianów, stosowanie leków chelatujących cystynę (D-penicylamina, tiopronina) oraz dietę niskobiałkową i z ograniczeniem soli. W przypadku obecności kamieni konieczne może być ich usunięcie metodami zabiegowymi (ESWL, PCNL, URS).

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl