przewlekłe stosowanie glikokortykosteroidów

Przewlekłe stosowanie glikokortykosteroidów wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które mogą wystąpić u pacjentów. Leki te, choć niezwykle skuteczne w leczeniu wielu chorób o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym, przy długotrwałym stosowaniu mogą powodować istotne powikłania zdrowotne.

Do najczęstszych powikłań przewlekłej steroidoterapii należą: osteoporoza posteroidowa, zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, cukrzyca posteroidowa), nadciśnienie tętnicze, zaburzenia elektrolitowe, zespół Cushinga jatrogenny, zwiększone ryzyko infekcji, zaćma, jaskra, zaburzenia psychiczne, miopatia oraz zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.

Osteoporoza posteroidowa stanowi szczególnie istotny problem kliniczny, gdyż ryzyko złamań wzrasta już w pierwszych miesiącach terapii. U pacjentów długotrwale przyjmujących glikokortykosteroidy konieczne jest wdrożenie profilaktyki przeciwosteoporotycznej, obejmującej suplementację wapnia i witaminy D oraz rozważenie farmakoterapii antyresorpcyjnej.

W celu minimalizacji ryzyka działań niepożądanych stosuje się zasadę najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas. W praktyce klinicznej istotne jest regularne monitorowanie pacjentów pod kątem potencjalnych powikłań oraz wdrażanie odpowiednich strategii profilaktycznych. W przypadku konieczności długotrwałej terapii należy rozważyć alternatywne leki oszczędzające steroidy.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Demezon 8 mg/ml

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa deksametazonu fosforanu, substancji czynnej leku Demezon, wskazują na stosunkowo niską toksyczność ostrej dawki jednorazowej, z wartością LD50 wynoszącą 16 g/kg u myszy i ponad 3 g/kg u szczurów przy podaniu doustnym, oraz odpowiednio powyżej 700 mg/kg i około 120 mg/kg przy podaniu podskórnym. Wartości LD50 ulegają obniżeniu podczas 21-dniowego okresu obserwacji, co jest związane z immunosupresyjnym działaniem glikokortykosteroidów i zwiększoną podatnością na infekcje. Dane dotyczące toksyczności po podaniu wielokrotnym są ograniczone, jednak przy dawkach przekraczających 1,5 mg/dobę należy spodziewać się typowych działań niepożądanych charakterystycznych dla tej grupy leków. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały istotnych właściwości mutagennych ani kancerogennych deksametazonu w warunkach klinicznych.
badanie toksykologiczne, dawka śmiertelna LD50, deksametazon fosforan, działanie immunosupresyjne glikokortykosteroidów, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt teratogenny, genotoksyczność, opóźnienie rozwoju pourodzeniowego, ośrodkowy układ nerwowy, przewlekłe stosowanie glikokortykosteroidów, rozszczepienie podniebienia, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ, wada rozwojowa, zaburzenie wzrostu wewnątrzmacicznego
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dexamethasone hameln 4 mg/ml

Przedkliniczne badania toksyczności deksametazonu fosforanu wykazały zróżnicowane wartości LD50 w zależności od gatunku i drogi podania: u myszy LD50 po podaniu doustnym wynosi 16 g/kg, a u szczurów >3 g/kg; po podaniu podskórnym wartości te wynoszą odpowiednio >700 mg/kg i około 120 mg/kg. Wydłużenie okresu obserwacji do 21 dni skutkowało obniżeniem przeżywalności, co wiązano z immunosupresyjnym działaniem glikokortykosteroidów i wtórnymi infekcjami. Brak jest pełnych danych dotyczących toksyczności po podaniu wielokrotnym, jednak dawki przekraczające 1,5 mg/dobę u ludzi wiążą się z ryzykiem działań niepożądanych. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały istotnego potencjału mutagennego ani kancerogennego deksametazonu.
choroba sercowo-naczyniowa, dawka śmiertelna, deksametazon fosforan, deksametazon sodu fosforan, działanie embriotoksyczne, działanie niepożądane, efekt teratogenny, genotoksyczność, glikol propylenowy, immunosupresyjne działanie glikokortykosteroidów, niewydolność nerek, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil toksyczności, przewlekłe stosowanie glikokortykosteroidów, rozszczepienie podniebienia, toksyczność deksametazonu, toksyczność ostra deksametazonu, wada rozwojowa, wada serca

przewlekłe stosowanie glikokortykosteroidów

Powiązane wpisy

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Demezon 8 mg/ml

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dexamethasone hameln 4 mg/ml