surfaktanty

Surfaktanty to grupa związków powierzchniowo czynnych, które zmniejszają napięcie powierzchniowe płynu wyścielającego pęcherzyki płucne. W medycynie termin ten najczęściej odnosi się do naturalnego surfaktantu płucnego, kompleksu lipidowo-białkowego produkowanego przez pneumocyty typu II w płucach.

Fizjologicznie surfaktant płucny składa się w około 90% z lipidów (głównie fosfolipidów, z przewagą dipalmitylofosfatydylocholiny) oraz w 10% z białek surfaktantowych (SP-A, SP-B, SP-C i SP-D). Jego kluczowa rola polega na zapobieganiu zapadaniu się pęcherzyków płucnych podczas wydechu, co umożliwia prawidłową wymianę gazową.

Niedobór surfaktantu stanowi główną przyczynę zespołu zaburzeń oddychania u wcześniaków (RDS). W terapii tego stanu stosuje się egzogenne preparaty surfaktantu pochodzenia naturalnego (pozyskiwane z płuc zwierzęcych) lub syntetyczne. Podawane są one dooskrzelowo, co znacząco poprawia utlenowanie i zmniejsza śmiertelność noworodków.

Zaburzenia w produkcji lub funkcji surfaktantu występują również w innych schorzeniach płucnych, takich jak ostre uszkodzenie płuc (ALI), zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), zapalenie płuc czy mukowiscydoza. Trwają badania nad zastosowaniem terapii surfaktantem w tych jednostkach chorobowych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl