agonista
Agonista to substancja, która wiąże się z receptorem komórkowym i wywołuje odpowiedź biologiczną podobną do naturalnego liganda. Agoniści aktywują receptor, inicjując kaskadę reakcji biochemicznych wewnątrz komórki, co prowadzi do określonego efektu fizjologicznego.
W medycynie agoniści są szeroko stosowani jako leki terapeutyczne. Mogą działać na różne typy receptorów, takie jak receptory adrenergiczne, cholinergiczne, dopaminergiczne, opioidowe czy serotoninergiczne. Siła działania agonisty określana jest przez jego powinowactwo do receptora oraz aktywność wewnętrzną (zdolność do wywołania efektu po związaniu).
Agoniści pełni (pełnowartościowi) wywołują maksymalną odpowiedź biologiczną, porównywalną z naturalnym ligandem. Z kolei agoniści częściowi (partial agonists) wywołują słabszą odpowiedź nawet przy maksymalnym wysyceniu receptorów. Istnieją również odwrotni agoniści, którzy zmniejszają podstawową aktywność receptora, działając odwrotnie do klasycznych agonistów.
Przykłady klinicznie stosowanych agonistów obejmują: salbutamol (agonista receptorów β2-adrenergicznych używany w astmie), morfina (agonista receptorów opioidowych stosowany w leczeniu bólu), levodopa (prekursor dopaminy stosowany w chorobie Parkinsona) czy metoklopramid (agonista receptorów dopaminergicznych i serotoninergicznych stosowany w zaburzeniach motoryki przewodu pokarmowego).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dobroson 7,5 mg
Zopiklon, substancja czynna leku DOBROSON, jest lekiem nasennym z grupy cyklopirolonów o działaniu farmakologicznym zbliżonym do benzodiazepin, stosowanym w leczeniu zaburzeń snu (kod ATC N05CF01). Preparat dostępny jest w postaci tabletek powlekanych zawierających 7,5 mg zopiklonu, które można dzielić na równe dawki, co pozwala na indywidualne dostosowanie terapii. Zopiklon wykazuje wielokierunkowe działanie na ośrodkowy układ nerwowy, obejmujące efekty uspokajające, anksjolityczne, przeciwdrgawkowe oraz miorelaksacyjne, co sprzyja zarówno ułatwieniu zasypiania, jak i redukcji napięcia mięśniowego oraz objawów lękowych.
agonista, benzodiazepina, cyklopirolon, działanie anksjolityczne, działanie miorelaksacyjne, działanie przeciwdrgawkowe, działanie uspokajające, hiperpolaryzacja błony komórkowej, jon chlorkowy, kanał chlorkowy, kompleks receptorowy, lek nasenny i uspokajający, napięcie mięśniowe, ośrodkowy układ nerwowy, przepuszczalność błony neuronu, receptor GABAA, tabletka powlekana, zaburzenie snu, zopiklon - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – MST Continus 30 mg
MST Continus, zawierający siarczan morfiny (kod ATC: N02AA01), jest silnym opioidowym agonistą receptorów μ, z mniejszym powinowactwem do receptorów κ i δ. Jego podstawowe działanie obejmuje silne efekty przeciwbólowe i uspokajające, w tym redukcję lęku i efekt nasenny. Morfina wywiera bezpośredni wpływ na ośrodki oddechowe w rdzeniu przedłużonym, co może prowadzić do depresji oddechowej, a także na ośrodek kaszlu, powodując działanie przeciwkaszlowe, które pojawia się już przy dawkach niższych niż te wymagane do analgezji. Charakterystycznym objawem jest mioza, jednak w ciężkim przedawkowaniu może wystąpić paradoksalne rozszerzenie źrenic. Morfina wpływa również na układ pokarmowy, powodując zwiększenie napięcia mięśni gładkich odźwiernika i dwunastnicy, co skutkuje zaparciami i opóźnionym trawieniem, oraz na drogi żółciowe i układ moczowy, prowadząc do skurczu zwieracza Oddiego i pęcherza moczowego, co może powodować zaburzenia oddawania moczu.
agonista, depresja oddechowa, drogi żółciowe, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwkaszlowe, efekt przeciwkaszlowy, mięsień gładki, mioza, naturalny alkaloid opium, niedociśnienie ortostatyczne, oś podwzgórze-przysadka-gonady, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodek kaszlu, ośrodkowy układ nerwowy, przedawkowanie opioidu, rdzeń przedłużony, receptor opioidowy μ, receptor δ, receptor κ, siarczan morfiny, stężenie prolaktyny, świąd, układ hormonalny, układ immunologiczny, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, uwalnianie histaminy, zaparcie, źrenica szpileczkowata, zwężenie źrenic, zwieracz Oddiego