niedodma płuca
Niedodma płuca (łac. atelectasis) to stan nieprawidłowy, w którym część lub całe płuco zapada się, co prowadzi do zmniejszenia lub całkowitego zaniku powietrza w pęcherzykach płucnych. W rezultacie dochodzi do upośledzenia wymiany gazowej, co może skutkować hipoksemią i niewydolnością oddechową.
Niedodma może być spowodowana różnymi czynnikami, w tym obturacją oskrzeli (np. przez śluz, ciało obce, guz), uciskiem z zewnątrz (wysięk opłucnowy, odma opłucnowa, powiększone węzły chłonne), zmniejszonym napięciem surfaktantu lub osłabieniem mechanizmów oddechowych. Wyróżnia się niedodmę obturacyjną, z resorpcji (absorpcyjną), kompresyjną oraz bierne zapadnięcie się płuca.
Objawy niedodmy zależą od jej rozległości i przyczyny. Mogą obejmować duszność, kaszel, sinicę, tachykardię oraz ból w klatce piersiowej. W badaniu fizykalnym stwierdza się stłumienie odgłosu opukowego, osłabienie szmeru pęcherzykowego oraz przemieszczenie tchawicy w stronę zajętego płuca przy rozległej niedodmie.
Diagnostyka obejmuje badanie RTG klatki piersiowej, tomografię komputerową, bronchoskopię oraz badania czynnościowe płuc. Leczenie niedodmy skupia się na usunięciu przyczyny, odpowiednim natlenowaniu, fizjoterapii oddechowej, a niekiedy interwencji bronchoskopowej lub chirurgicznej. Profilaktyka, szczególnie u pacjentów po zabiegach operacyjnych, obejmuje wczesną mobilizację, ćwiczenia oddechowe i skuteczne leczenie bólu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Atelektaza – Epidemiologia
Atelektaza, definiowana jako częściowy lub całkowity kolaps tkanki płucnej, charakteryzuje się globalną częstością występowania około 79/100 000 osób, z wyższą częstością u osób starszych (średni wiek około 60 lat) oraz u dzieci poniżej 10 roku życia, szczególnie tych poddanych wentylacji mechanicznej (8-15%). Szczególnie wysoka częstość atelektazy pooperacyjnej sięga do 90% u pacjentów po znieczuleniu ogólnym, zwłaszcza po zabiegach kardiochirurgicznych (90%), chirurgii kręgosłupa (75%) oraz operacjach w górnej części jamy brzusznej (25%). W kontekście COVID-19, atelektaza występuje u 24% pacjentów z zapaleniem płuc, gdzie większe obszary kolapsu korelują z niższym stosunkiem SatO2/FiO2, wyższą częstością przyjęć na OIT oraz dłuższym czasem hospitalizacji. Czynniki ryzyka obejmują m.in. wiek powyżej 65 lat, otyłość, POChP, niedokrwistość (Hb <10 g/dl), znieczulenie ogólne, wentylację mechaniczną, długotrwałe operacje (>2-3 godziny), wysokie FiO2, pozycję leżącą na plecach oraz choroby restrykcyjne płuc.
ARDS, atelektaza, atelektaza pooperacyjna, choroba śródmiąższowa płuc, czynnościowa pojemność zalegająca, gruźlica, krążenie pozaustrojowe, narażenie na azbest, nerw przeponowy, niedodma płuca, niedrobnokomórkowy rak płuca, obrzęk płuc, oddział intensywnej terapii, odma opłucnowa, operacja kardiochirurgiczna, POChP, schyłkowa niewydolność nerek, torakotomia, wentylacja mechaniczna, wentylacja oboczna, wysięk opłucnowy, wysięk parapneumoniczny, zakażenie układu oddechowego, zapalenie opłucnej, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zawał płuca, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon chorób i schorzeń
Stłuczenie lub złamanie żeber – Leczenie
Stłuczenia i złamania żeber są częstymi urazami klatki piersiowej, charakteryzującymi się silnym bólem nasilającym się podczas oddychania, kaszlu czy kichania oraz obrzękiem. Proces gojenia stłuczeń trwa zwykle 2-3 tygodnie, natomiast złamań od 6 do 12 tygodni. Leczenie opiera się głównie na kontroli bólu, która umożliwia prawidłową wentylację płuc i zapobiega powikłaniom, takim jak zapalenie płuc. W terapii stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (np. ibuprofen, naproksen, diklofenak), paracetamol, opioidy (np. oksykodon, hydrokodon) oraz blokady nerwów międzyżebrowych i miejscowe środki znieczulające. Zalecane są także okłady z lodu (15-20 minut co godzinę przez pierwsze 2 dni) oraz późniejsze stosowanie ciepła, a także regularne ćwiczenia oddechowe, w tym głębokie oddychanie (10 powolnych oddechów co godzinę) i techniki oczyszczania dróg oddechowych. Fizjoterapia, obejmująca manipulacje, terapię tkanek miękkich, kinesiotaping i hydroterapię, wspomaga rehabilitację i przyspiesza powrót do sprawności.
blokada nerwu międzyżebrowego, brak zrostu kostnego, drenaż klatki piersiowej, hydroterapia, immunosupresja, kinesiotaping, krioneuroliza, lek opioidowy, manipulacja i mobilizacja, niedodma płuca, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oddychanie przeponowe, odma opłucnowa, otwarta repozycja i wewnętrzna fiksacja, plaster z lidokainą, rozedma płuc, spirometria zachęcająca, stłuczenie płuca, stłuczenie żebra, tępy uraz klatki piersiowej, terapia tkanek miękkich, tracheostomia, uwalnianie mięśniowo-powięziowe, wiotka klatka piersiowa, zapalenie płuc