transferaza S-metylowa tiopuryny

Transferaza S-metylowa tiopuryny (TPMT) to kluczowy enzym biorący udział w metabolizmie leków tiopurynowych, takich jak azatiopryna, 6-merkaptopuryna i tioguanina. Enzym ten katalizuje metylację grup tiolowych w cząsteczkach tiopurynowych, co prowadzi do ich inaktywacji i ułatwia eliminację z organizmu.

Aktywność TPMT podlega genetycznie uwarunkowanym różnicom międzyosobniczym. Zidentyfikowano kilkadziesiąt polimorfizmów genu TPMT, które mogą prowadzić do zmniejszonej aktywności enzymu. Osoby z niską aktywnością TPMT są narażone na zwiększone ryzyko toksyczności leków tiopurynowych, szczególnie mielosupresji, podczas standardowej terapii.

Oznaczenie aktywności TPMT lub genotypowanie polimorfizmów TPMT stanowi ważny element medycyny spersonalizowanej, pozwalający na indywidualizację dawkowania leków tiopurynowych. U pacjentów z obniżoną aktywnością enzymu stosuje się zwykle redukcję dawki leku o 50-90%, natomiast u osób z brakiem aktywności TPMT (homozygoty dla wariantów defektywnych) należy rozważyć alternatywne metody leczenia lub znaczące zmniejszenie dawki (do 10% standardowej).

Leki tiopurynowe z udziałem TPMT są szeroko stosowane w leczeniu chorób autoimmunologicznych (np. nieswoistych chorób zapalnych jelit, reumatoidalnego zapalenia stawów), a także w terapii białaczek i po przeszczepach narządów. Oznaczenie statusu TPMT przed rozpoczęciem terapii tiopurynami jest zalecane przez wiele towarzystw naukowych jako standard postępowania klinicznego.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Azatiopryna – Interakcje

Azatiopryna wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej skuteczność oraz bezpieczeństwo stosowania. Inhibitory oksydazy ksantynowej (allopurynol, oksypurynol, tiopurynol) zwiększają biodostępność azatiopryny, co wymaga redukcji dawki do 25% standardowej. Febuksostat, choć brak danych klinicznych, również może wydłużać działanie azatiopryny i jest przeciwwskazany do jednoczesnego stosowania. Aminosalicylany hamują enzym TPMT, co może wymagać zmniejszenia dawki azatiopryny. Metotreksat zwiększa AUC 6-merkaptopuryny o 31-93% w zależności od drogi i dawki podania, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Rybawiryna hamuje IMPDH, prowadząc do ciężkiej mielosupresji, dlatego ich łączna terapia jest przeciwwskazana. Spożycie mleka i produktów mlecznych może obniżać stężenie 6-merkaptopuryny z powodu obecności oksydazy ksantynowej, dlatego nie zaleca się przyjmowania azatiopryny z tymi produktami.
6-merkaptopuryna, acenokumarol, allopurynol, aminosalicylan, blokada nerwowo-mięśniowa, cymetydyna, cysteina, cytarabina, dehydrogenaza inozynomonofosforanu, działanie hepatotoksyczne, działanie mielosupresyjne, febuksostat, IMPDH, indometacyna, infliksymab, inhibitor ACE, inhibitor oksydazy ksantynowej, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kaptopril, kotrimoksazol, lek przeciwmalaryczny, lek zwiotczający, mesalazyna, metotreksat, mielosupresja, niedepolaryzujący środek zwiotczający, nukleotyd 6-tioguaniny, oksydaza ksantynowa, oksypurynol, olsalazyna, pankuronium, penicylamina, rybawiryna, sole złota, sukcynylocholina, sulfasalazyna, supresja szpiku kostnego, tiopurynol, TPMT, transferaza S-metylowa tiopuryny, trimetoprim-sulfametoksazol, tubokuraryna, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Imuran 50 mg

Azatiopryna, będąca prolekiem 6-merkaptopuryny, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Spożycie azatiopryny z mlekiem i produktami mlecznymi jest niewskazane ze względu na obecność oksydazy ksantynowej, która metabolizuje 6-merkaptopurynę, obniżając jej stężenie w osoczu i potencjalnie zmniejszając efekt terapeutyczny. Szczepienia z użyciem żywych drobnoustrojów są przeciwwskazane podczas terapii oraz przez co najmniej 3 miesiące po jej zakończeniu z uwagi na ryzyko zakażenia szczepionkowego, natomiast szczepionki inaktywowane mogą wykazywać obniżoną immunogenność. W przypadku szczepionki przeciw WZW B u pacjentów leczonych azatiopryną i kortykosteroidami obserwowano osłabioną odpowiedź immunologiczną. Zaleca się konsekwentne przyjmowanie azatiopryny z posiłkiem lub na czczo, aby uniknąć zmienności ekspozycji.
6-merkaptopuryna, aminosalicylan, azatiopryna, blokada nerwowo-mięśniowa, cytostatyk, dehydrogenaza inozynomonofosforanu, działanie immunosupresyjne, działanie mielosupresyjne, ekspozycja ogólnoustrojowa, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, inhibitor oksydazy ksantynowej, krzepnięcie krwi, lek przeciwzakrzepowy, metabolit azatiopryny, metabolit czynny, metabolizm leku, mielosupresja, niedepolaryzujący środek zwiotczający, nukleotyd 6-tioguaniny, oksydaza ksantynowa, transferaza S-metylowa tiopuryny, układ krwiotwórczy
Leksykon substancji czynnych
Merkaptopuryna – Interakcje

Merkaptopuryna, substancja czynna leku Mercaptopurinum VIS, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Hamowanie oksydazy ksantynowej przez allopurinol, tiopurinol i oksypurinol prowadzi do przedłużenia i nasilenia działania merkaptopuryny, co wymaga redukcji dawki do 25% standardowej. Pochodne aminosalicylowe (olsalazyna, mesalazyna, sulfalazyna) hamują enzym TPMT, zwiększając ryzyko mielosupresji, co wymaga monitorowania morfologii krwi. Interakcje z warfaryną obniżają jej działanie przeciwzakrzepowe, wskazując na konieczność monitorowania INR i dostosowania dawki. Jednoczesne stosowanie leków immunosupresyjnych (glikokortykosteroidy, azatiopryna, chlorambucil, cyklosporyna) zwiększa ryzyko infekcji i wtórnych nowotworów, co wymaga ścisłej kontroli klinicznej.
allopurinol, antagonista, azatiopryna, biodostępność, chlorambucil, cyklosporyna, cytarabina, glikokortykosteroid, hydroksymocznik, infekcja, inhibitor oksydazy ksantynowej, kotrimoksazol, krzepnięcie krwi, lek hepatotoksyczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, merkaptopuryna, mesalazyna, mielosupresja, nowotwór wtórny, oksydaza ksantynowa, oksypurinol, olsalazyna, sulfalazyna, terapia skojarzona, tiopurinol, transferaza S-metylowa tiopuryny, warfaryna

transferaza S-metylowa tiopuryny

Powiązane wpisy

Azatiopryna – Interakcje

Interakcje leku – Imuran 50 mg

Merkaptopuryna – Interakcje