zaburzenia kognitywne

Zaburzenia kognitywne (poznawcze) obejmują nieprawidłowości w funkcjonowaniu wyższych funkcji umysłowych, takich jak pamięć, uwaga, funkcje wykonawcze, percepcja, myślenie i zdolności językowe. Mogą występować jako objaw wielu chorób neurologicznych i psychiatrycznych, w tym chorób neurodegeneracyjnych, naczyniowych, metabolicznych, infekcyjnych, pourazowych oraz zaburzeń afektywnych.

Diagnostyka zaburzeń kognitywnych opiera się na szczegółowym badaniu neuropsychologicznym, badaniu neurologicznym oraz badaniach obrazowych mózgu (MRI, CT, PET). Podstawowe narzędzia przesiewowe obejmują testy takie jak MMSE (Mini-Mental State Examination), MoCA (Montreal Cognitive Assessment) czy test zegara, które pozwalają na wstępną ocenę funkcji poznawczych.

Leczenie zaburzeń kognitywnych zależy od ich etiologii. W przypadku otępień stosuje się inhibitory cholinesterazy (donepezil, rywastygmina, galantamina) oraz antagonistów receptora NMDA (memantyna). Istotną rolę odgrywa również terapia niefarmakologiczna, w tym trening funkcji poznawczych, terapia zajęciowa oraz modyfikacja czynników ryzyka chorób naczyniowych i metabolicznych.

Wczesne rozpoznanie i monitorowanie zaburzeń kognitywnych ma kluczowe znaczenie dla skuteczności interwencji terapeutycznych oraz jakości życia pacjentów. Łagodne zaburzenia poznawcze (MCI) mogą poprzedzać rozwój otępienia, jednak nie zawsze progresja do demencji jest nieunikniona.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl