Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Axia Plus, zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu, wchodzi w liczne interakcje z różnymi grupami leków, które należy dokładnie monitorować. Podczas oceny możliwych interakcji niezbędne jest zapoznanie się z charakterystyką jednocześnie stosowanych leków.¹

Wpływ innych produktów leczniczych na działanie produktu leczniczego Axia Plus

Szczególną uwagę należy zwrócić na produkty lecznicze indukujące enzymy mikrosomalne, które mogą prowadzić do zwiększonego klirensu hormonów płciowych. Efektem tego mogą być krwawienia śródcykliczne i/lub obniżenie skuteczności antykoncepcyjnej.²

Postępowanie przy stosowaniu leków indukujących enzymy

Warto podkreślić, że indukcja enzymatyczna może wystąpić już po kilku dniach od rozpoczęcia terapii, osiągając maksimum w ciągu kilku tygodni. Po odstawieniu leku indukującego efekt może utrzymywać się nawet przez około 4 tygodnie.³

Kobiety przyjmujące preparaty indukujące enzymy powinny stosować dodatkową mechaniczną metodę antykoncepcji przez cały okres leczenia oraz przez 28 dni po jego zakończeniu. W przypadku kontynuacji leczenia induktorem po zakończeniu przyjmowania tabletek aktywnych, należy pominąć tabletki placebo i natychmiast rozpocząć nowe opakowanie preparatu antykoncepcyjnego.⁴

Przy długotrwałym stosowaniu substancji indukujących enzymy wątrobowe, zaleca się wybór innej, niehormonalnej metody antykoncepcji.⁵

Substancje zwiększające klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych

Liczne substancje mogą zmniejszać skuteczność antykoncepcyjną leku Axia Plus poprzez indukcję enzymatyczną, w tym:⁶

• Barbiturany
• Bosentan
• Karbamazepina
• Fenytoina
• Prymidon
• Ryfampicyna
• Rytonawir i inne leki stosowane w zakażeniu HIV
• Newirapina
• Efawirenz
• Felbamat
• Gryzeofulwina
• Oksykarbazepina
• Topiramat
• Produkty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)

Substancje o zmiennym działaniu na klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych

Przy jednoczesnym stosowaniu z lekami antykoncepcyjnymi, wiele inhibitorów proteazy HIV, nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy oraz ich skojarzeń z inhibitorami HCV może powodować zarówno zwiększenie, jak i zmniejszenie stężenia estrogenów lub progestagenów w osoczu. Zmiany te mogą mieć istotne znaczenie kliniczne.⁷

Należy dokładnie zapoznać się z informacją o lekach stosowanych w terapii HIV/HCV, aby zidentyfikować potencjalne interakcje. W przypadku wątpliwości, kobiety stosujące inhibitory proteazy lub nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy powinny zastosować dodatkową mechaniczną metodę antykoncepcji.⁸

Substancje zmniejszające klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych

Inhibitory enzymatyczne mogą zwiększać stężenie składników preparatu Axia Plus, chociaż pełne znaczenie kliniczne tych interakcji pozostaje nieustalone. Szczególnie jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 może zwiększać stężenie estrogenu, progestagenu lub obu tych substancji w osoczu.⁹

Badania wykazały, że:

• Ketokonazol (10-dniowa terapia) zwiększa wartość AUC(0-24h) drospirenonu 2,7-krotnie, a etynyloestradiolu 1,4-krotnie.¹⁰
• Etorykoksyb w dawkach 60 i 120 mg/dobę zwiększa stężenie etynyloestradiolu odpowiednio 1,4- i 1,6-krotnie, gdy jest stosowany jednocześnie ze złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym zawierającym 0,035 mg etynyloestradiolu.¹¹

Wpływ produktu leczniczego Axia Plus na działanie innych produktów leczniczych

Doustne środki antykoncepcyjne, w tym Axia Plus, mogą modyfikować metabolizm innych substancji czynnych. Stężenia niektórych leków mogą zarówno wzrosnąć (np. cyklosporyna), jak i zmniejszyć się (np. lamotrygina).¹²

Badania in vivo wskazują, że ryzyko istotnego klinicznie wpływu drospirenonu w dawce 3 mg na metabolizm innych substancji czynnych przez cytochrom P450 jest niewielkie, co zbadano na substratach markerowych (omeprazol, symwastatyna, midazolam).¹³

Etynyloestradiol hamuje natomiast klirens substratów CYP1A2, prowadząc do niewielkiego (np. teofilina) lub umiarkowanego (np. tyzanidyna) zwiększenia ich stężenia w osoczu.¹⁴

Interakcje farmakodynamiczne

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wirusowym zapaleniem wątroby typu C leczonych pewnymi kombinacjami leków przeciwwirusowych. U pacjentek przyjmujących preparaty zawierające etynyloestradiol w połączeniu z lekami takimi jak:

• ombitaswir/parytaprewir/rytonawir
• dazabuwir (z lub bez rybawiryny)
• glekaprewir/pibrentaswir
• sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir

obserwowano istotnie częstsze zwiększenie aktywności AlAT, przekraczające ponad pięciokrotnie górną granicę normy.¹⁵

W takich przypadkach konieczne jest stosowanie innych metod antykoncepcji (np. środki zawierające wyłącznie progestagen lub metody niehormonalne) przed rozpoczęciem terapii przeciwwirusowej. Axia Plus może być ponownie zastosowany dopiero po upływie 2 tygodni od zakończenia leczenia przeciwwirusowego.¹⁶

Inne rodzaje interakcji

Nie wykazano istotnego wpływu na stężenie potasu w surowicy przy jednoczesnym stosowaniu drospirenonu i inhibitorów konwertazy angiotensyny (IKA) lub niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) u pacjentek bez niewydolności nerek. Nie przeprowadzono jednak badań jednoczesnego stosowania produktu Axia Plus z antagonistami aldosteronu lub lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas. W takich przypadkach zaleca się monitorowanie stężenia potasu w pierwszym cyklu leczenia.¹⁷

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Axia Plus, podobnie jak inne steroidowe środki antykoncepcyjne, może wpływać na wyniki różnych badań laboratoryjnych, w tym na:¹⁸

• parametry biochemiczne czynności wątroby
• parametry funkcji tarczycy
• parametry funkcji nadnerczy i nerek
• stężenia białek osoczowych (nośnikowych), np. globuliny wiążącej kortykosteroidy
• stężenia frakcji lipidów i lipoprotein
• parametry metabolizmu węglowodanów
• wskaźniki krzepnięcia oraz fibrynolizy

Należy jednak podkreślić, że zmienione wyniki badań zazwyczaj pozostają w granicach wartości prawidłowych. Drospirenon, przez swoje niewielkie działanie przeciwmineralokortykosteroidowe, może powodować zwiększenie aktywności reninowej osocza oraz stężenia aldosteronu.¹⁹

Interakcje leku Axia Plus z alkoholem

Chociaż nie ma bezpośrednich danych dotyczących specyficznych interakcji między preparatem Axia Plus a alkoholem, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu. Ogólnie rzecz biorąc, interakcje alkoholu z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi mogą obejmować:

• Wpływ na metabolizm wątrobowy – alkohol może potencjalnie modyfikować metabolizm hormonów steroidowych w wątrobie, co teoretycznie może wpływać na skuteczność antykoncepcyjną
• Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych – jednoczesne spożywanie alkoholu może nasilać niektóre działania niepożądane, szczególnie te związane z układem pokarmowym
• Wpływ na przestrzeganie zaleceń – spożywanie większych ilości alkoholu może prowadzić do pominięcia dawki leku z powodu zaburzeń pamięci

Z medycznego punktu widzenia, zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu podczas stosowania preparatu Axia Plus, szczególnie u pacjentek z czynnikami ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego, zaburzeniami czynności wątroby lub migreną.

Tabela interakcji leku Axia Plus z innymi substancjami