badanie odbytnicze
Badanie odbytnicze, nazywane również badaniem per rectum, to ważna procedura diagnostyczna polegająca na wprowadzeniu palca wskazującego lekarza (w rękawiczce) przez odbyt w celu oceny kanału odbytu, ściany odbytnicy oraz okolicznych struktur anatomicznych. Jest to badanie powszechnie wykonywane w praktyce klinicznej, szczególnie w gastroenterologii, proktologii, urologii oraz ginekologii.
Badanie to pozwala na ocenę zwieracza odbytu, błony śluzowej odbytnicy, prostaty u mężczyzn oraz narządów miednicy mniejszej u kobiet. U mężczyzn umożliwia wczesne wykrywanie zmian w obrębie prostaty, w tym przerostu gruczołu krokowego oraz potencjalnych zmian nowotworowych. U kobiet może służyć do oceny narządów rodnych od strony zatoki Douglasa.
Wskazaniami do badania odbytniczego są: krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, ból w okolicy odbytu, zaparcia, nietrzymanie stolca, podejrzenie chorób proktologicznych (takich jak guzki krwawnicze, szczeliny odbytu), a także jako część rutynowego badania profilaktycznego, szczególnie u osób po 50. roku życia w kierunku raka jelita grubego. Badanie to jest również istotnym elementem diagnostyki ostrego brzucha.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak jajnika – Diagnostyka i diagnoza
Rak jajnika charakteryzuje się wysoką śmiertelnością i niskim 5-letnim wskaźnikiem przeżycia poniżej 50%, głównie z powodu późnej diagnozy – ponad 75% pacjentek jest diagnozowanych w zaawansowanym stadium. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu ginekologicznym oraz badaniach obrazowych, takich jak USG przezpochwowe, tomografia komputerowa (CT), rezonans magnetyczny (MRI) i PET, które służą do oceny lokalizacji i zaawansowania choroby. Marker nowotworowy CA-125, choć powszechnie stosowany, ma ograniczoną czułość i specyficzność, zwłaszcza we wczesnych stadiach, dlatego nie jest rekomendowany jako test przesiewowy w populacji ogólnej. W diagnostyce wspomagającej stosuje się także markery HE4, algorytm ROMA oraz test OVA1, jednak ich zastosowanie wymaga integracji z badaniami obrazowymi i oceną kliniczną. Biopsja, najczęściej wykonywana podczas laparoskopii lub laparotomii, pozostaje złotym standardem potwierdzenia rozpoznania raka jajnika.
badanie cytologiczne, badanie ginekologiczne, badanie odbytnicze, badanie PET-CT, biopsja, biopsja cienkoigłowa, biopsja płynna, CA-125, endometrioza, HE4, inhibitor PARP, laparoskopia, laparotomia, mięśniak macicy, nowotwór ginekologiczny, paracenteza, pozytonowa tomografia emisyjna, rak jajnika, rak szyjki macicy, rezonans magnetyczny, ROMA, sekwencjonowanie nowej generacji, system FIGO, test przesiewowy, tomografia komputerowa, ultrasonografia, USG przezbrzuszne, USG przezpochwowe, wodobrzusze - Leksykon chorób i schorzeń
Rodzinna polipowatość gruczolakowata – Leczenie
Rodzinna polipowatość gruczolakowata (FAP) to dziedziczny zespół predysponujący do rozwoju setek lub tysięcy gruczolakowatych polipów w jelicie grubym, które nieleczone prowadzą do raka jelita grubego, zwykle przed 40. rokiem życia. Podstawą leczenia jest profilaktyczna kolektomia, wykonywana najczęściej w okresie późnej młodości lub wczesnej dorosłości. Dostępne techniki chirurgiczne to kolektomia z zespoleniem krętniczo-odbytniczym (IRA), proktokolektomia odtwórcza z zespoleniem zbiornika krętniczego z odbytem (IPAA) oraz całkowita proktokolektomia z wyłonieniem ileostomii (TPI). Wybór metody zależy od fenotypu choroby, wieku pacjenta, stanu klinicznego i preferencji, a zabiegi powinny być wykonywane w wyspecjalizowanych ośrodkach. Po operacji konieczne jest regularne monitorowanie – co 6-12 miesięcy w przypadku IRA i co 1-4 lata po IPAA – ze względu na ryzyko rozwoju polipów w pozostałych lub rekonstruowanych odcinkach przewodu pokarmowego, w tym żołądku i jelicie cienkim. W leczeniu uzupełniającym stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak sulindak, celekoksyb (zatwierdzony przez FDA i EMEA) oraz aspirynę, które redukują liczbę i wielkość polipów, choć nie eliminują ryzyka nowotworzenia.
badanie kontrolne, badanie odbytnicze, całkowita proktokolektomia, chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia neoadjuwantowa, dysfunkcja zwieraczy, FAP, fluorouracyl, guz desmoidalny, ileostomia, inhibitor COX, inhibitor COX-2, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor mTOR, kolektomia z zespoleniem krętniczo-odbytniczym, kolonoskopia, kwas acetylosalicylowy, kwas eikozapentaenowy, kwas obeticholowy, łagodna postać FAP, manifestacja pozajelitowa, metformina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nowotwór złośliwy, oksaliplatyna, polip dwunastnicy, polipektomia, profilaktyczna kolektomia, proktokolektomia odtwórcza, radioterapia, rak jelita grubego, rodzinna polipowatość gruczolakowata, szlak mTOR, sztuczny odbyt, terapia antybiotykowa