zwiększona śmiertelność

Zwiększona śmiertelność to termin medyczny określający wzrost liczby zgonów w określonej populacji w porównaniu do oczekiwanego poziomu bazowego. Jest to istotny wskaźnik epidemiologiczny, który może sygnalizować poważne problemy zdrowotne na poziomie populacyjnym.

Zjawisko to może być wynikiem różnorodnych czynników, takich jak epidemie chorób zakaźnych, katastrofy naturalne, konflikty zbrojne, czy też długotrwałe negatywne zmiany w warunkach społeczno-ekonomicznych. W praktyce klinicznej szczególnie istotna jest analiza zwiększonej śmiertelności w kontekście określonych jednostek chorobowych, procedur medycznych lub stosowanych terapii.

Monitorowanie wskaźników zwiększonej śmiertelności stanowi fundamentalny element nadzoru epidemiologicznego i oceny skuteczności interwencji zdrowotnych. W badaniach klinicznych zwiększona śmiertelność w grupie badanej w porównaniu do grupy kontrolnej może stanowić kluczowy punkt końcowy świadczący o szkodliwości ocenianej interwencji i być podstawą do przerwania badania ze względów etycznych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Risperidone Teva 50 mg

Przedkliniczne badania toksyczności rysperydonu w postaci zawiesiny o przedłużonym uwalnianiu, prowadzone na szczurach i psach przez okres do 12 miesięcy, wykazały głównie efekty związane z hiperprolaktynemią, takie jak pobudzenie gruczołów sutkowych, zmiany w układzie rozrodczym oraz zaburzenia OUN, co jest zgodne z antagonistycznym działaniem na receptory dopaminergiczne D2. Nie stwierdzono działania teratogennego, jednak odnotowano zaburzenia rozrodcze i rozwojowe, w tym zmniejszoną masę urodzeniową, obniżoną przeżywalność potomstwa oraz deficyty funkcji poznawczych u szczurów. U młodych zwierząt obserwowano zwiększoną śmiertelność, opóźnienie rozwoju i dojrzewania płciowego, przy czym osteodystrofia wystąpiła u szczurów po 12-24 miesiącach leczenia dawką 40 mg/kg mc./2 tygodnie, co odpowiada ośmiokrotności maksymalnej dawki ludzkiej (w przeliczeniu na mg/m²). U psów nie zaobserwowano osteodystrofii przy ekspozycji do 14-krotności maksymalnej dawki ludzkiej.
antagonista dopaminy, badanie karcynogenności, bezpieczeństwo kardiologiczne, blokada receptora dopaminergicznego, częstoskurcz komorowy torsade de pointes, deficyt funkcji poznawczej, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, gruczolak cewkowy nerki, gruczolak gruczołu sutkowego, gruczolak przysadki, guz chromochłonny, guz rdzenia nadnercza, hiperkalcemia, hiperprolaktynemia, hormonalnie czynny gruczolak trzustki, masa urodzeniowa, opóźnienie dojrzewania płciowego, opóźnienie rozwoju, ośrodkowy układ nerwowy, osteodystrofia, pheochromocytoma, pobudzenie gruczołu sutkowego, podrażnienie w miejscu wstrzyknięcia, przeżywalność potomstwa, receptor dopaminergiczny D2, rysperydon, układ rozrodczy, wydłużenie odstępu QT, zawiesina o przedłużonym uwalnianiu, zwiększona śmiertelność
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vesoligo 10 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bursztynianu solifenacyny, substancji czynnej leku Vesoligo, wykazały brak istotnych zagrożeń dla zdrowia człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Analizy farmakologiczne nie ujawniły negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, ośrodkowy układ nerwowy ani układ oddechowy. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym potwierdziły dobry profil bezpieczeństwa, bez patologicznych zmian w narządach docelowych. Ponadto, badania reprodukcyjne i rozwojowe nie wykazały teratogenności ani istotnego ryzyka dla płodności i rozwoju zarodkowo-płodowego przy dawkach porównywalnych z klinicznymi. Testy genotoksyczności i karcynogenności potwierdziły brak mutagennego, klastogennego oraz rakotwórczego działania solifenacyny.
bursztynian solifenacyny, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja w osoczu, farmakokinetyka, genotoksyczność, niska masa urodzeniowa, opóźnienie rozwoju fizycznego, ośrodkowy układ nerwowy, rozwój zarodkowo-płodowy, solifenacyna, toksyczność wielokrotna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, zmniejszenie liczby żywych urodzeń, zwiększona śmiertelność
Leksykon substancji czynnych
Topiramat – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Badania przedkliniczne wykazały, że topiramat wykazuje działanie teratogenne u myszy, szczurów i królików, z efektami zależnymi od dawki. U myszy dawka 500 mg/kg mc./dobę powodowała zmniejszenie masy płodu, zahamowanie kostnienia szkieletu oraz wzrost liczby wad wrodzonych we wszystkich badanych dawkach (20, 100, 500 mg/kg mc./dobę). U szczurów toksyczność dla matki i płodu obserwowano już przy 20 mg/kg mc./dobę, a dawki ≥400 mg/kg mc./dobę wywoływały deformacje palców i kończyn. U królików toksyczność matczyna występowała przy 10 mg/kg mc./dobę, toksyczność płodowa przy 35 mg/kg mc./dobę (zwiększona śmiertelność), a dawka 120 mg/kg mc./dobę powodowała deformacje żeber i kręgosłupa. Topiramat przenika przez barierę łożyskową u szczurów, co ma istotne implikacje kliniczne dla stosowania u kobiet w ciąży. W badaniach rozwojowych wykazano również zmniejszoną wagę urodzeniową i zahamowanie przyrostu masy ciała potomstwa przy dawkach 20 i 100 mg/kg mc./dobę podawanych w ciąży lub laktacji.
badanie genotoksyczności, badanie pourodzeniowe, badanie przedkliniczne, bariera łożyskowa, deformacja kończyn, deformacja kręgosłupa, działanie teratogenne topiramatu, efekt teratogenny, gęstość mineralna kości, hipertrofia zrazików wątrobowych, inhibitor anhydrazy węglanowej, kostnienie szkieletu, NOAEL, potencjał genotoksyczny, toksyczność matczyna, toksyczność zarodkowo-płodowa, wada wrodzona, wpływ na płodność, zwiększona śmiertelność
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Topiramate Neuraxpharm 50 mg

Przedkliniczne badania toksykologiczne topiramatu wykazały brak toksycznego wpływu na płodność szczurów przy dawkach do 100 mg/kg mc./dobę, mimo toksyczności u rodziców już od 8 mg/kg mc./dobę. Lek wykazuje działanie teratogenne u myszy, szczurów i królików, z efektami zależnymi od dawki i gatunku. U myszy dawka 500 mg/kg mc./dobę powodowała zmniejszenie masy płodu i zahamowanie kostnienia, a w dawkach 20-500 mg/kg mc./dobę wzrastała liczba wad wrodzonych. U szczurów dawki ≥400 mg/kg mc./dobę indukowały deformacje kończyn, a u królików dawka 120 mg/kg mc./dobę powodowała deformacje żeber i kręgosłupa. Toksyny u matek i płodów obserwowano już przy dawkach 10 mg/kg mc./dobę u królików i 20 mg/kg mc./dobę u szczurów. Topiramat przenika przez barierę łożyskową u szczurów, co wskazuje na potencjalne ryzyko u ludzi. Działanie teratogenne jest podobne do efektów inhibitorów anhydrazy węglanowej, choć u ludzi nie obserwuje się deformacji płodu.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie mutagenności, badanie toksykologiczne, bariera łożyskowa, deformacja kończyn, deformacja kręgosłupa, działanie niepożądane, działanie teratogenne, gęstość mineralna kości, hipertrofia zrazików wątrobowych, inhibitor anhydrazy węglanowej, kostnienie szkieletu, mutagenność, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, teratogenność, toksyczność organizmu rodzicielskiego, toksyczność płodu, toksyczność zależna od dawki, topiramat, wada wrodzona, wpływ na rozród, zwiększona śmiertelność
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Solifenacin Medreg 5 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa solifenacyny bursztynianu, substancji czynnej leku Solifenacin Medreg, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Konwencjonalne testy farmakologiczne, toksyczności po podaniu wielokrotnym, wpływu na rozrodczość, rozwój zarodka i płodu, genotoksyczności oraz potencjalnej kancerogenności nie ujawniły szczególnych zagrożeń dla człowieka. Wyniki te potwierdzają akceptowalną tolerancję substancji czynnej w kontekście długotrwałego stosowania u dorosłych pacjentów, co jest istotne dla lekarzy przepisujących lek. W badaniach prenatalnych i pourodzeniowych na myszach zaobserwowano jednak dawkozależne efekty niekorzystne, takie jak zmniejszenie liczby żywych urodzeń, obniżenie masy urodzeniowej oraz opóźnienie rozwoju fizycznego potomstwa, co wymaga uwagi przy ocenie ryzyka stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
analiza farmakokinetyczna, badanie farmakologiczne, badanie prenatalne i pourodzeniowe, badanie przedkliniczne, działanie rakotwórcze, ekspozycja na solifenacynę, ekspozycja w osoczu, genotoksyczność, kancerogeneza, populacja pediatryczna, rozwój zarodka i płodu, solifenacyna bursztynian, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wpływ na rozrodczość, zmniejszenie masy urodzeniowej, zmniejszenie żywych urodzeń, zwiększona śmiertelność, zwolnienie rozwoju fizycznego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Orizon

Produkt leczniczy Orizon (rysperydon) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem, ze względu na zwiększone ryzyko śmiertelności (4,0% vs 3,1% placebo; OR 1,21) oraz zdarzeń niepożądanych układu mózgowo-naczyniowego (3,3% vs 1,2% placebo; OR 2,96). Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie rysperydonu z furosemidem, które w badaniach klinicznych wiązało się ze śmiertelnością 7,3%. Orizon jest wskazany wyłącznie do krótkotrwałego leczenia uporczywej agresji u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego o umiarkowanym do ciężkiego nasileniu, gdy metody niefarmakologiczne są nieskuteczne. Należy unikać stosowania u pacjentów z otępieniem naczyniowym lub mieszanego typu oraz u osób z czynnikami ryzyka udaru mózgu, a także monitorować objawy udaru i regularnie oceniać potrzebę kontynuacji terapii.
agranulocytoza, arytmia, atypowy lek przeciwpsychotyczny, bradykardia, choroba Parkinsona, diuretyk, działanie przeciwwymiotne, furosemid, ginekomastia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipowolemia, kwasica ketonowa, leukopenia, mlekotok, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, niewydolność serca, nowotwór mózgu, objaw pozapiramidowy, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, otępienie, otępienie typu alzheimerowskiego, otępienie z ciałami Lewy’ego, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, receptor alfa-adrenergiczny, rysperydon, śpiączka cukrzycowa, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie niepożądane krążenia mózgowego, zespół Reye’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększona śmiertelność, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Solifenacin Medreg 10 mg

Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa bursztynianu solifenacyny, substancji czynnej produktu Solifenacin Medreg, obejmowała szeroki zakres badań farmakologicznych i toksykologicznych. Badania te nie wykazały istotnych zagrożeń dla pacjentów, w tym brak potencjału genotoksycznego i karcynogennego, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania leku w długoterminowej terapii. Ponadto, badania reprodukcyjne nie wskazały na ryzyko dla rozrodczości oraz rozwoju zarodka i płodu, co jest istotne dla pacjentów w wieku rozrodczym. Wyniki badań toksyczności po wielokrotnym podaniu nie ujawniły szczególnych efektów ubocznych, co wspiera korzystny profil bezpieczeństwa substancji czynnej przed jej zastosowaniem klinicznym.
analiza farmakokinetyczna, badanie farmakologiczne, badanie prenatalne i pourodzeniowe, bursztynian solifenacyny, długoterminowe stosowanie leku, działanie farmakologiczne, ekspozycja osoczowa, genotoksyczność, indukcja mutacji, opóźnienie rozwoju fizycznego, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, rozwój zarodkowo-płodowy, substancja czynna, toksyczność wielokrotnego podania, uszkodzenie materiału genetycznego, wpływ na rozrodczość, zagrożenie karcynogenne, zmniejszenie liczby żywych urodzeń, zmniejszenie masy urodzeniowej, zwiększona śmiertelność
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Toramat 200 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa topiramatu (Toramat) wykazały brak toksycznego wpływu na płodność szczurów przy dawkach do 100 mg/kg m.c./dobę, mimo toksyczności u rodziców od 8 mg/kg m.c./dobę. Jednakże lek wykazuje działanie teratogenne u myszy, szczurów i królików, zależne od gatunku i dawki. U myszy dawki 20, 100 i 500 mg/kg m.c./dobę powodowały wzrost wad wrodzonych, a przy 500 mg/kg m.c./dobę obserwowano zmniejszenie masy płodu i zahamowanie kostnienia szkieletu. U szczurów toksyczność u matki i płodu pojawiała się już przy 20 mg/kg m.c./dobę, a teratogenność (deformacje palców i kończyn) przy dawkach ≥400 mg/kg m.c./dobę. U królików toksyczność matczyna występowała od 10 mg/kg m.c./dobę, toksyczność płodowa do 35 mg/kg m.c./dobę, a teratogenność (deformacje żeber i kręgosłupa) przy 120 mg/kg m.c./dobę. Efekty teratogenne u szczurów i królików przypominają działanie inhibitorów anhydrazy węglanowej, które u ludzi nie wiążą się z deformacjami płodu.
anhydraza węglanowa, bariera łożyskowa, dane przedkliniczne, deformacja kończyn, deformacja kręgosłupa, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt teratogenny, genotoksyczność, gęstość mineralna kości, hipertrofia zrazików wątrobowych, inhibitor anhydrazy węglanowej, potencjał kancerogenny, rozwój postnatalny, test in vitro, test in vivo, toksyczność dawkozależna, toksyczność matczyna, toksyczność płodności, topiramat, wada wrodzona, zahamowanie kostnienia, zwiększona śmiertelność
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Asolfena 10 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bursztynianu solifenacyny obejmowały ocenę toksyczności po wielokrotnym podaniu, wpływu na płodność, rozwój prenatalny i postnatalny, a także potencjału genotoksycznego i rakotwórczego. Wyniki nie wskazały na szczególne ryzyko dla ludzi przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Jednak w badaniach na myszach wykazano, że podawanie solifenacyny samicom w okresie laktacji powodowało istotne klinicznie, zależne od dawki obniżenie przeżywalności potomstwa, masy ciała młodych oraz spowolnienie rozwoju fizycznego. Dodatkowo, bezpośrednie podawanie leku młodym myszom od 10. i 21. dnia po urodzeniu skutkowało zwiększoną śmiertelnością, mimo braku wcześniejszych objawów klinicznych, co wskazuje na podwyższoną wrażliwość organizmów niedojrzałych na solifenacynę.
analiza farmakokinetyczna, badania przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, bursztynian solifenacyny, dawka terapeutyczna, działanie farmakologiczne, ekspozycja na lek, ekspozycja systemowa, karmienie piersią, masa ciała, potencjał genotoksyczny, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, wskaźnik przeżywalności, zależność od dawki, zwiększona śmiertelność