mikrootoczenie guza
Mikrootoczenie guza (ang. tumor microenvironment, TME) to złożony ekosystem komórek, cząsteczek i struktur naczyniowych otaczających komórki nowotworowe. Składa się ono z komórek układu odpornościowego (limfocyty T, makrofagi, komórki NK), fibroblastów związanych z nowotworem (CAFs), komórek śródbłonka, komórek macierzystych mezenchymalnych oraz macierzy pozakomórkowej.
Interakcje między komórkami nowotworowymi a mikrootoczeniem odgrywają kluczową rolę w progresji guza, inwazji, przerzutowaniu i oporności na leczenie. Komórki nowotworowe mogą zmieniać swoje mikrootoczenie, tworząc warunki sprzyjające ich przetrwaniu i wzrostowi, w tym hipoksję, niskie pH oraz immunosupresję.
Zrozumienie dynamicznych interakcji w mikrootoczeniu guza jest istotne dla opracowania skutecznych strategii terapeutycznych. Nowoczesne podejścia lecznicze, takie jak immunoterapia, często koncentrują się na modyfikacji mikrootoczenia guza w celu wzmocnienia przeciwnowotworowej odpowiedzi immunologicznej i przełamania mechanizmów oporności na leczenie.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Guzy neuroendokrynne trzustki – Patofizjologia i mechanizm
Guzy neuroendokrynne trzustki (PNETs) stanowią około 7% nowotworów trzustki i charakteryzują się unikalną patogenezą, obejmującą mutacje w genach MEN1 (44,1%), DAXX/ATRX (około 43%) oraz genach szlaku mTOR (12-25%). Mutacje te prowadzą do dysregulacji kluczowych szlaków sygnałowych, takich jak PI3K/AKT/mTOR, TP53/Rb oraz remodelowania chromatyny, co wpływa na proliferację, przeżycie i migrację komórek nowotworowych. Szczególnie mutacje DAXX/ATRX wiążą się z fenotypem alternatywnego wydłużania telomerów (ALT), większą agresywnością guza oraz gorszym rokowaniem. W patogenezie PNETs istotną rolę odgrywają także zmiany epigenetyczne, niestabilność chromosomowa oraz interakcje z mikrootoczeniem guza, w tym immunosupresja i angiogeneza, z udziałem m.in. VEGF, co stanowi potencjalny cel terapeutyczny.
alternatywne wydłużanie telomerów, choroba von Hippla-Lindaua, czynnik wzrostu łożyska, fibroblast związany z rakiem, gruczolakorak przewodowy trzustki, guz neuroendokrynny trzustki, hipermetylacja promotora, inhibitor deacetylazy histonowej, interleukina-1, krążąca komórka nowotworowa, mikrootoczenie guza, neurofibromatoza typu 1, niestabilność chromosomowa, porównawcza hybrydyzacja genomowa, remodelowanie chromatyny, stwardnienie guzowate, szlak mTOR, szlak PI3K/AKT/mTOR, zespół mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej typu 1