zaburzenie hiperosmotyczne
Zaburzenie hiperosmotyczne (hiperosmolarne) to stan kliniczny charakteryzujący się podwyższoną osmolalnością płynów ustrojowych, zwykle powyżej 295 mOsm/kg H₂O. Najczęściej jest spowodowany znaczną hiperglikemią, odwodnieniem lub nadmiernym stężeniem sodu w surowicy krwi.
Główne postacie kliniczne obejmują hiperosmolarny stan hiperglikemiczny (HHS), który występuje głównie u pacjentów z cukrzycą typu 2, oraz hipernatremię. W HHS stężenie glukozy we krwi często przekracza 600 mg/dl (33,3 mmol/l), a osmolalność surowicy może osiągać wartości powyżej 320 mOsm/kg H₂O.
Objawy zaburzeń hiperosmotycznych obejmują pragnienie, poliurię, objawy neurologiczne (splątanie, drgawki, śpiączkę), zaburzenia elektrolitowe oraz objawy odwodnienia. Stan ten stanowi bezpośrednie zagrożenie życia z wysoką śmiertelnością, szczególnie u osób starszych i pacjentów z chorobami współistniejącymi.
Diagnostyka opiera się na pomiarze osmolalności surowicy, stężenia elektrolitów, glukozy, mocznika i kreatyniny. Leczenie polega na agresywnej rehydratacji, korekcji zaburzeń elektrolitowych, normalizacji glikemii za pomocą insuliny oraz identyfikacji i leczeniu choroby wywołującej zaburzenie.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Glukoza – Właściwości farmakokinetyczne
Glukoza, jako podstawowy węglowodan energetyczny, dostarcza około 17 kJ/g (4 kcal/g) energii i charakteryzuje się różną biodostępnością w zależności od drogi podania – dożylna wynosi 100%, a doustna cechuje się szybkim wchłanianiem z jelita cienkiego z Tmax około 40 minut. Fizjologiczne stężenie glukozy we krwi na czczo mieści się w zakresie 50-95 mg/100 ml (2,8-5,3 mmol/l), a u dorosłych 60-100 mg/100 ml (3,3-5,6 mmol/l). Metabolizm glukozy odbywa się głównie poprzez glikolizę, glukoneogenezę i glikogenolizę, z regulacją przez insulinę oraz zależnością od elektrolitów takich jak potas, fosforany i magnez. W warunkach hipoksji pirogronian przekształcany jest do mleczanu, który może być ponownie metabolizowany w cyklu Corich. W terapii klinicznej istotne jest monitorowanie elektrolitów, gdyż podaż glukozy zwiększa zapotrzebowanie na potas, a jego niedobór może prowadzić do zaburzeń rytmu serca.
cukromocz, cykl Coriego, diureza osmotyczna, glikemia, glikogen, glikogenoliza, glikoliza, glukoneogeneza, hemofiltracja, hiperglikemia, hipoglikemia, hipoksja, insulina, kwasica, nietolerancja glukozy, obrzęk mózgu, odwodnienie hipertoniczne, osmolarność osocza, ośrodkowy układ nerwowy, pirogronian, przesączanie kłębuszkowe, przestrzeń wewnątrzkomórkowa, przestrzeń wewnątrznaczyniowa, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka hiperosmotyczna, transport aktywny, ultrafiltracja, zaburzenie hiperosmotyczne, zespół pourazowy, żywienie pozajelitowe