znamię melanocytowe
Znamię melanocytowe to łagodny rozrost komórek barwnikowych skóry, zwanych melanocytami. Powstaje na skutek miejscowego nagromadzenia tych komórek, które produkują melaninę – naturalny barwnik nadający skórze, włosom i tęczówce oka kolor. Znamiona melanocytowe mogą być wrodzone (obecne przy urodzeniu) lub nabyte (pojawiające się w późniejszym okresie życia).
Klinicznie znamiona mogą przybierać różnorodną postać: od płaskich plam o jednolitym zabarwieniu, przez lekko wyniosłe zmiany do brodawkowatych narośli. Ich kolor waha się od jasnobrązowego do czarnego. Większość znamion melanocytowych jest całkowicie łagodna, jednak w rzadkich przypadkach mogą one ulegać transformacji w czerniaka złośliwego, szczególnie gdy są narażone na intensywne promieniowanie UV.
Regularna obserwacja znamion jest istotnym elementem profilaktyki czerniaka. Wszelkie zmiany w obrębie znamion, takie jak asymetria, nieregularne brzegi, niejednolite zabarwienie, średnica powyżej 6 mm czy ewolucja (kryteria ABCDE), powinny skłonić do konsultacji dermatologicznej. Znamiona wykazujące cechy atypii mogą wymagać wycięcia chirurgicznego i badania histopatologicznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Czerniak – Etiologia i przyczyny
Czerniak, będący najgroźniejszym nowotworem skóry, wywodzi się z melanocytów i odpowiada za około 75% zgonów związanych z rakiem skóry, mimo że stanowi mniej niż 10% wszystkich nowotworów skóry. Głównym czynnikiem ryzyka jest ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe (UV), które uszkadza DNA komórek skóry, prowadząc do mutacji i niekontrolowanego wzrostu komórek. W Wielkiej Brytanii około 85% przypadków czerniaka jest związanych z nadmierną ekspozycją na UV, a korzystanie z łóżek opalających przed 35. rokiem życia zwiększa ryzyko o 75%. Czynniki genetyczne, takie jak mutacje w genach CDKN2A, CDK4, BAP1, BRAF (obecne u 40-50% przypadków) oraz warianty MC1R, również odgrywają istotną rolę. Szczególną uwagę zwraca Xeroderma pigmentosum, gdzie ryzyko czerniaka jest 10 000-krotnie wyższe z powodu defektu naprawy DNA. Fenotypowe czynniki ryzyka obejmują jasną skórę (fototyp I wiąże się z 2,09-krotnie wyższym ryzykiem), rude lub blond włosy (3,64- i 1,96-krotnie wyższe ryzyko) oraz niebieskie lub zielone oczy (1,47- i 1,61-krotnie wyższe ryzyko). Liczba znamion, zwłaszcza atypowych i wrodzonych melanocytowych, również zwiększa ryzyko rozwoju czerniaka.
chemioterapia, choroba Crohna, choroba hematologiczna, choroba zapalna jelit, czerniak, czerniak akralny, czerniak śluzówki, fototyp skóry, gen BAP1, gen BRAF, gen CDK4, gen CDKN2A, HIV, lek immunosupresyjny, łóżko opalające, melanina, melanocyt, mutacja genetyczna, mutacja genu, oparzenie słoneczne, polichlorowane bifenyle, proliferacja komórek, promieniowanie ultrafioletowe, przeszczep narządu, układ odpornościowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, xeroderma pigmentosum, znamię dysplastyczne, znamię melanocytowe, znamiona - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia słoneczna – Epidemiologia
Termin „alergia słoneczna” obejmuje głównie polymorphous light eruption (PMLE) oraz pokrzywkę słoneczną (solar urticaria), które różnią się patofizjologią i manifestacją kliniczną, ale łączy je nadwrażliwość na promieniowanie UV lub widzialne. PMLE jest najczęstszą idiopatyczną fotodermatozą, występującą u 10-20% populacji w USA i Europie Zachodniej, z niższą częstością w Chinach (0,65%) i najwyższą w Irlandii (21,4%). Choroba pojawia się najczęściej w pierwszych trzech dekadach życia, z przewagą kobiet (2-3:1) i częstszym występowaniem u osób o jasnej karnacji oraz w klimacie umiarkowanym. Pokrzywka słoneczna jest rzadsza, stanowiąc <0,5% wszystkich pokrzywek i około 7% fotodermatoz, z około 650 udokumentowanymi przypadkami na świecie, średni wiek zachorowania to 35-38 lat, z przewagą kobiet. W diagnostyce pokrzywki słonecznej istotne są testy prowokacyjne w jednostkach fotobiologicznych, a objawy najczęściej ograniczają się do obszarów eksponowanych na światło widzialne lub naturalne.
alergia słoneczna, alergiczny nieżyt nosa, atopia, czerniak, ekspozycja na słońce, fotodermatoza, jasna karnacja, nieczerniakowy nowotwór skóry, pokrzywka słoneczna, promieniowanie UV, przewlekła pokrzywka, przewlekła pokrzywka indukowalna, remisja objawów, swędząca wysypka, światło widzialne, test prowokacyjny, trudność diagnostyczna, wielopostaciowa osutka świetlna, xeroderma pigmentosum, znamię melanocytowe