zaburzenie stężenia wapnia

Zaburzenie stężenia wapnia to stan kliniczny, w którym poziom wapnia we krwi jest nieprawidłowy – może być zbyt wysoki (hiperkalcemia) lub zbyt niski (hipokalcemia). Prawidłowe stężenie wapnia całkowitego w surowicy wynosi 8,5-10,5 mg/dl (2,12-2,62 mmol/l), przy czym około 40% jest związane z białkami osocza, głównie albuminami.

Hiperkalcemia (stężenie wapnia >10,5 mg/dl) najczęściej jest spowodowana pierwotną nadczynnością przytarczyc lub chorobą nowotworową. Inne przyczyny to nadczynność tarczycy, przedawkowanie witaminy D, zespół mleczno-alkaliczny, sarkoidoza, długotrwałe unieruchomienie czy stosowanie tiazydowych leków moczopędnych. Objawy hiperkalcemii obejmują osłabienie mięśni, zmęczenie, zaburzenia rytmu serca, zaparcia, wielomocz, kamica nerkowa oraz zmiany psychiczne.

Hipokalcemia (stężenie wapnia <8,5 mg/dl) może być wywołana przez niedoczynność przytarczyc, niedobór witaminy D, niewydolność nerek, hipoalbuminemię, ostre zapalenie trzustki, zespół głodnych kości po operacji przytarczyc, czy też masywne przetoczenia krwi. Klinicznie manifestuje się tężyczką, parestezjami, skurczami mięśni, objawami Chvostka i Trousseau, drgawkami, zaburzeniami rytmu serca oraz wydłużeniem odcinka QT w EKG.

Diagnostyka zaburzeń stężenia wapnia obejmuje oznaczenie stężenia wapnia całkowitego i zjonizowanego, fosforanów, magnezu, PTH, witaminy D oraz ocenę czynności nerek. Leczenie zależy od przyczyny, nasilenia objawów i stopnia zaburzenia. W przypadku ciężkiej hiperkalcemii stosuje się nawodnienie, diuretyki pętlowe, bisfosfoniany, kalcytoninę lub glikokortykosteroidy, natomiast w hipokalcemii – suplementację wapnia i witaminy D, a w przypadkach ostrych – dożylne podanie preparatów wapnia.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl