odrzucanie przeszczepionych narządów
Odrzucanie przeszczepionych narządów to proces immunologiczny, w którym układ odpornościowy biorcy rozpoznaje przeszczepiony narząd jako obcy i atakuje go. Jest to jedna z głównych komplikacji po transplantacji, która może prowadzić do utraty funkcji i zniszczenia przeszczepu.
Wyróżnia się trzy podstawowe typy odrzucania: nadostre (występujące w ciągu minut do godzin po transplantacji), ostre (dni do tygodni) oraz przewlekłe (miesiące do lat). Każdy typ charakteryzuje się odmiennym mechanizmem immunologicznym i wymaga innego podejścia terapeutycznego.
Zapobieganie odrzucaniu opiera się na dokładnym doborze dawcy i biorcy pod względem zgodności antygenów HLA oraz stosowaniu leków immunosupresyjnych. Współczesne protokoły immunosupresji obejmują zazwyczaj kombinację kilku leków o różnych mechanizmach działania, takich jak inhibitory kalcyneuryny, antymetabolity, inhibitory mTOR oraz przeciwciała mono- i poliklonalne.
Wczesne rozpoznanie odrzucania ma kluczowe znaczenie dla skutecznego leczenia. Diagnostyka obejmuje monitorowanie parametrów biochemicznych, obrazowanie oraz biopsję przeszczepu, która pozostaje złotym standardem diagnostycznym. Leczenie odrzucania zwykle polega na intensyfikacji immunosupresji, podawaniu wysokich dawek glikokortykosteroidów lub stosowaniu przeciwciał deplecyjnych limfocyty T.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Mycophenolate mofetil Sandoz 500 mg tabletki powlekane 500 mg
Mykofenolan mofetylu, stosowany w profilaktyce odrzucania przeszczepionych narządów, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie związanych z jego działaniem immunosupresyjnym. Na podstawie badań klinicznych obejmujących 1557 pacjentów (991 po przeszczepieniu nerki, 277 wątroby, 289 serca) najczęstsze działania niepożądane to biegunka, leukopenia, posocznica oraz wymioty. Leczenie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem infekcji bakteryjnych, wirusowych (w tym wiremia CMV u 13,5% pacjentów, zakażenia wirusem Herpes simplex) i grzybiczych (kandydoza skóry i błon śluzowych). Ponadto obserwowano nefropatię związaną z wirusem BK, postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię (PML) związaną z wirusem JC oraz cytopenie (leukopenia, niedokrwistość, małopłytkowość, pancytopenia), które mogą prowadzić do zakażeń i krwawień. Zalecane jest regularne monitorowanie morfologii krwi ze względu na ryzyko agranulocytozy, neutropenii oraz rzadkich przypadków niedokrwistości aplastycznej i niewydolności szpiku kostnego.
agranulocytoza, anomalia Pelgera-Hueta, aplazja czerwonokrwinkowa, działanie immunosupresyjne, hipogammaglobulinemia, kandydoza, kortykosteroidy, krwawe wymioty, krwotok, leukoencefalopatia wieloogniskowa, leukopenia, małopłytkowość, mykofenolan mofetylu, nefropatia BK, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, odrzucanie przeszczepionych narządów, ostry zespół zapalny, owrzodzenie, pancytopenia, poronienie samoistne, posocznica, reakcja anafilaktyczna, rozstrzeń oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, stolec smolisty, synteza puryn, wada wrodzona, wiremia CMV, wirus cytomegalii, wirus herpes simplex, włóknienie płuc, zakażenie grzybicze, zakażenie prątkowe, zanik kosmków jelitowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wsierdzia, zapalenie żołądka