pochodna retinoidów
Pochodne retinoidów to grupa związków chemicznych będących pochodnymi witaminy A (retinolu), które odgrywają kluczową rolę w regulacji wielu procesów biologicznych w organizmie człowieka. Obejmują one naturalne związki, takie jak retinol, retinal i kwas retinowy, a także syntetyczne analogi, które zostały opracowane w celu zwiększenia skuteczności terapeutycznej i zmniejszenia działań niepożądanych.
W dermatologii pochodne retinoidów są szeroko stosowane w leczeniu trądziku, łuszczycy, fotostarzenia skóry oraz niektórych chorób rogowacenia. Działają one poprzez wiązanie się z receptorami jądrowymi (RAR i RXR), co prowadzi do regulacji ekspresji genów odpowiedzialnych za proliferację i różnicowanie komórek nabłonka. Wśród najczęściej stosowanych retinoidów w praktyce klinicznej znajdują się izotretynoina, acytretyna, tretynoiną i adapalen.
Pochodne retinoidów wykazują również potencjał w onkologii, gdzie są badane pod kątem ich działania przeciwnowotworowego, szczególnie w leczeniu niektórych typów białaczek i guzów litych. Mechanizm ich działania obejmuje indukcję różnicowania komórek nowotworowych, hamowanie proliferacji oraz indukcję apoptozy. Warto zauważyć, że stosowanie retinoidów wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym teratogenności, co wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Acytretyna – Przedawkowanie
Acytretyna, pochodna retinoidów stosowana w leczeniu ciężkich postaci łuszczycy i zaburzeń rogowacenia, w przypadku przedawkowania wywołuje objawy ostrej hiperwitaminozy A. Mechanizm toksyczności opiera się na nadmiernej stymulacji receptorów retinoidowych, co prowadzi do objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego (bóle głowy, zawroty głowy, senność, rozdrażnienie), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty) oraz skóry (świąd). Preparaty Acitren i Neotigason dostępne są w kapsułkach twardych o dawkach 10 mg i 25 mg, a objawy przedawkowania są podobne niezależnie od preparatu.
acytretyna, ból głowy, ciężka postać łuszczycy, hiperwitaminoza A, kapsułka twarda, nudności, objawy przedawkowania, ośrodkowy układ nerwowy, ostra hiperwitaminoza A, ostra toksyczność, pochodna retinoidów, preparat acytretyny, przewód pokarmowy, rozdrażnienie, senność, świąd, wymioty, zaburzenie behawioralne, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rogowacenia, zaburzenie świadomości, zawroty głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Belakne Combi (1 mg + 25 mg)/g
Lek Belakne Combi w postaci żelu zawiera 1 mg/g adapalenu oraz 25 mg/g benzoilu nadtlenku i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne lub pomocnicze, w tym glikol propylenowy (40 mg/g żelu). Szczególną uwagę należy zwrócić na wywiad alergologiczny, aby uniknąć reakcji nadwrażliwości. Preparat jest również bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u kobiet planujących ciążę ze względu na ryzyko teratogenne adapalenu, pochodnej retinoidów.