Leki w grupie
„leki stosowane w anestezjologii”
Leki stosowane w anestezjologii stanowią szeroki arsenał środków farmakologicznych używanych do znieczulenia ogólnego, znieczulenia miejscowego, zwiotczenia mięśni oraz wspomagania procedur anestezjologicznych. Ich głównym celem jest zapewnienie pacjentowi bezbolesności, niepamięci zdarzeń, zniesienia świadomości oraz odpowiedniego poziomu zwiotczenia mięśni podczas zabiegów operacyjnych.
Do najważniejszych grup leków stosowanych w anestezjologii należą:
1. Leki do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego:
– Propofol (Propofol, Diprivan) – najpopularniejszy lek dożylny do indukcji znieczulenia
– Etomidat (Etomidate) – alternatywa dla propofolu, szczególnie u pacjentów niestabilnych hemodynamicznie
– Ketamina (Ketalar) – wywołuje dysocjacyjny stan znieczulenia, cenna u pacjentów we wstrząsie
– Tiopental (Thiopental) – barbiturany rzadziej obecnie stosowane
– Wziewne środki anestetyczne: sewofluran (Sevorane), desfluran (Suprane), izofluran (Aerrane)
2. Leki zwiotczające mięśnie szkieletowe:
– Niedepolaryzujące: rokuronium (Esmeron), wekuronium (Norcuron), atrakurium (Tracrium), cisatrakurium (Nimbex)
– Depolaryzujące: sukcynylocholina (Chlorsuccilin)
3. Leki opioidowe stosowane w anestezji:
– Fentanyl (Fentanyl), sufentanyl (Sufenta), remifentanyl (Ultiva) – krótko działające opioidy do stosowania śródoperacyjnego
– Morfina, oksykodon – stosowane w okresie okołooperacyjnym
4. Leki do znieczulenia miejscowego:
– Lidokaina (Lidocaine, Xylocaine)
– Bupiwakaina (Marcaine, Bupivacaine)
– Ropiwakaina (Naropin)
– Mepiwakaina (Scandonest)
– Lewobupiwakaina (Chirocaine)
5. Leki wspomagające anestezję:
– Benzodiazepiny: midazolam (Dormicum, Midanium)
– Leki przeciwwymiotne: ondansetron (Zofran), deksametazon
– Odwracacze działania leków: sugammadeks (Bridion), neostygmina (Prostigmin), nalokson (Naloxone), flumazenil (Anexate)
Największą zaletą nowoczesnych leków anestezjologicznych jest ich przewidywalność działania, kontrolowany czas działania oraz możliwość indywidualizacji znieczulenia. Pozwala to na precyzyjne dostosowanie znieczulenia do potrzeb pacjenta i rodzaju zabiegu, szybkie wybudzenie po zakończonej procedurze oraz zmniejszenie ryzyka powikłań.
Najpoważniejsze niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków anestezjologicznych obejmują depresję układu oddechowego, zaburzenia hemodynamiczne (hipotensja, bradykardia), reakcje alergiczne (szczególnie na środki zwiotczające i antybiotyki okołooperacyjne), a także rzadsze powikłania, jak złośliwa hipertermia (w przypadku środków wziewnych i sukcynylocholiny) czy porfiria (w przypadku barbituranów). Stosowanie opioidów wiąże się z ryzykiem nudności, wymiotów oraz pooperacyjnej depresji oddechowej.
Współczesna anestezjologia kładzie duży nacisk na techniki znieczulenia multimodalnego, łączącego różne grupy leków w mniejszych dawkach, co pozwala na redukcję działań niepożądanych przy zachowaniu skuteczności znieczulenia. Rozwój farmakologii w tej dziedzinie stale zmierza w kierunku leków o coraz lepszym profilu bezpieczeństwa i przewidywalności działania.
Lista leków w tej grupie
-
Biorphen – Roztwór do wstrzykiwań – 10 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera fenylefrynę chlorowodorek jako substancję czynną, w postaci roztworu do wstrzykiwań. W składzie znajduje się także sód jako substancja pomocnicza. Preparat jest stosowany u dorosłych w leczeniu niedociśnienia tętniczego, które rozwija się podczas znieczulenia podpajęczynówkowego, zewnątrzoponowego lub ogólnego. Forma leku to klarowny, bezbarwny roztwór o pH 3,0–5,0 przeznaczony do iniekcji.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Tracrium – Roztwór do wstrzykiwań lub infuzji – 10 mg/ml
Preparat zawiera atrakuriowy bezylan i występuje w formie roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Stosowany jest podczas znieczulenia ogólnego w celu umożliwienia intubacji dotchawiczej oraz zwiotczenia mięśni szkieletowych podczas zabiegów chirurgicznych. Jest również wykorzystywany u pacjentów na oddziałach intensywnej terapii w celu ułatwienia mechanicznej wentylacji. Dzięki swoim właściwościom wspomaga kontrolę nad napięciem mięśni w trakcie różnych procedur medycznych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Pancuronium Jelfa – Roztwór do wstrzykiwań – 2 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera pankuroniowy bromek, który działa zwiotczająco na mięśnie poprzecznie prążkowane. Roztwór do wstrzykiwań jest bezbarwny i jałowy, z dodatkiem alkoholu benzylowego jako substancji pomocniczej. Stosuje się go głównie podczas intubacji dotchawiczej i znieczulenia ogólnego, a także u pacjentów pod respiratorem wymagających kontroli oddechu. Ponadto lek jest używany do łagodzenia objawów tężca.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Phenylephrine Unimedic – Roztwór do wstrzykiwań – 0,1 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera fenylefryny chlorowodorek w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 0,05 mg/ml lub 0,1 mg/ml. Substancja ta jest stosowana w leczeniu niedociśnienia tętniczego, które może wystąpić podczas znieczulenia podpajęczynówkowego, zewnątrzoponowego lub ogólnego. Roztwór jest klarowny, bezbarwny i posiada pH w zakresie 4,5-6,5. Ponadto zawiera również sód jako substancję pomocniczą.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Flumazenil B.Braun 0,1 mg/ml roztwór do wstrzykiwań – Roztwór do wstrzykiwań, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji – 0,1 mg/ml
Preparat zawiera flumazenil, substancję czynną w stężeniu 0,1 mg/ml, oraz sód jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Stosuje się go w celu zniesienia sedatywnego działania benzodiazepin na ośrodkowy układ nerwowy. Lek jest używany m.in. w anestezjologii, intensywnej terapii oraz przy przedawkowaniach benzodiazepin u dorosłych i dzieci powyżej 1. roku życia.
Wskazania do stosowania- diagnostyka i leczenie przedawkowań benzodiazepin
- diagnostyka i leczenie zatruć wywołanych benzodiazepinami
- wybiórcze znoszenie ośrodkowego działania benzodiazepin w celu przywrócenia czynności oddechowej
- wyprowadzanie ze znieczulenia ogólnego wywołanego benzodiazepinami
- znoszenie sedatywnego działania benzodiazepin
- znoszenie sedatywnego działania benzodiazepin stosowanych w związku z krótkotrwałymi zabiegami diagnostycznymi i terapeutycznymi
Substancja czynna -
Cisatracurium Accord – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 5 mg/ml
Preparat zawiera cisatrakurium w postaci cisatrakuriowego bezylanu, dostępny w różnych stężeniach jako roztwór do wstrzykiwań i infuzji. Stosowany jest u pacjentów dorosłych oraz dzieci powyżej 1 miesiąca życia podczas zabiegów chirurgicznych i procedur medycznych. Wykorzystywany jest również w intensywnej opiece medycznej do zwiotczenia mięśni szkieletowych oraz wspomagania intubacji i wentylacji mechanicznej. Preparat jest stosowany w terapii uzupełniającej znieczulenia ogólnego lub leków uspokajających.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Tlen medyczny skroplony SIAD – Gaz medyczny skroplony – 99,5 %
Produkt zawiera minimum 99,5% objętości czystego tlenu medycznego w postaci skroplonego gazu kriogenicznego. Jest bezbarwny i bezwonny, w stanie ciekłym ma jasnoniebieski kolor. Stosowany jest głównie w znieczuleniu ogólnym, intensywnej opiece medycznej oraz podczas resuscytacji u pacjentów z zaburzeniami oddechowymi i krążeniowymi. Wskazany w leczeniu niedotlenienia wynikającego z różnych schorzeń, takich jak zatrucie tlenkiem węgla czy wstrząs.
Wskazania do stosowania- nagłe zatrzymanie akcji serca
- nagłe zatrzymanie oddychania
- niedotlenienie
- niedrożność tętnic wieńcowych
- opieka pooperacyjna
- opieka przedoperacyjna
- reanimacja noworodka
- reanimacja pacjenta w stanie krytycznym
- silne krwawienie
- sinica będąca skutkiem niewydolności sercowo-oddechowej
- uraz
- wstrząs
- wysoka gorączka
- zaburzenie krążenia krwi
- zatrucie lekami
- zatrucie tlenkiem węgla
Substancja czynna -
Flumazenil Kabi 0,1 mg/ml roztwór do wstrzykiwań – Roztwór do wstrzykiwań, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji – 0,1 mg/ml
Produkt zawiera flumazenil w stężeniu 0,1 mg/ml jako substancję czynną, dostępny w formie roztworu do wstrzykiwań oraz koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji. Stosuje się go do znoszenia sedatywnego działania benzodiazepin, zwłaszcza po znieczuleniu ogólnym lub w trakcie krótkotrwałych zabiegów diagnostycznych i terapeutycznych. Lek jest wykorzystywany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci powyżej 1 roku życia. Ponadto stosuje się go w intensywnej terapii oraz w leczeniu zatruć lub przedawkowań benzodiazepinami.
Wskazania do stosowania- całkowite lub częściowe znoszenie sedatywnego działania benzodiazepin
- diagnostyka i leczenie zatruć lub przedawkowań wywołanych tylko lub głównie benzodiazepinami
- odwrócenie sedacji wywołanej benzodiazepinami u dzieci w wieku powyżej 1 roku życia
- wybiórcze znoszenie ośrodkowego działania benzodiazepin w celu przywrócenia spontanicznej czynności oddechowej
- wyprowadzanie hospitalizowanych pacjentów ze znieczulenia ogólnego wywołanego i podtrzymywanego benzodiazepinami
- znoszenie sedatywnego działania benzodiazepin stosowanych w związku z krótkotrwałymi zabiegami diagnostycznymi i terapeutycznymi
Substancja czynna -
Atropinum sulfuricum WZF – Roztwór do wstrzykiwań – 1 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera atropinę siarczan, dostępną w stężeniach 0,5 mg/ml lub 1 mg/ml w formie roztworu do wstrzykiwań. Stosuje się go w przypadku bradykardii zatokowej, arytmii oraz jako premedykację do znieczulenia ogólnego. Jest również używany w leczeniu zatruć insektycydami fosforoorganicznymi i lekami cholinomimetycznymi oraz w diagnostyce radiologicznej w celu rozkurczu mięśniówki gładkiej. Ponadto pomaga w odwracaniu blokady nerwowo-mięśniowej i łagodzeniu stanów spastycznych mięśniówki gładkiej jamy brzusznej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Cisatracurium Kalceks – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 2 mg/ml
Preparat zawiera cisatrakurium w postaci cisatrakuriowego bezylanu, dostępny jako roztwór do wstrzykiwań lub infuzji o stężeniu 2 mg/ml. Stosuje się go podczas zabiegów chirurgicznych oraz w intensywnej opiece medycznej u dorosłych i dzieci powyżej 1 miesiąca życia. Lek służy do zwiotczenia mięśni szkieletowych, ułatwiając intubację dotchawiczą i wentylację mechaniczną. Może być stosowany jako uzupełnienie znieczulenia ogólnego lub leków uspokajających.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Atropinum sulfuricum WZF – Roztwór do wstrzykiwań – 0,5 mg/ml
Preparat zawiera atropinę siarczan w stężeniach 0,5 mg/ml lub 1 mg/ml jako substancję czynną. Jest to roztwór do wstrzykiwań stosowany w leczeniu bradykardii zatokowej oraz arytmii. Wykorzystuje się go także jako środek premedykacyjny przed znieczuleniem ogólnym oraz w zatruciach insektycydami fosforoorganicznymi, lekami cholinomimetycznymi i grzybami zawierającymi muskarynę. Ponadto pomaga w stanach spastycznych mięśniówki gładkiej oraz w diagnostyce radiologicznej poprzez rozkurcz mięśni gładkich i zwolnienie pasażu jelitowego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Ephedrinum Hydrochloricum Aguettant – Roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce – 3 mg/ml
Roztwór do wstrzykiwań zawiera efedrynę chlorowodorku w stężeniu 3 mg/ml oraz sód jako substancję pomocniczą. Preparat stosowany jest w leczeniu niedociśnienia tętniczego wywołanego znieczuleniem zewnątrzoponowym, nadtwardówkowym lub ogólnym. Produkt ma postać przejrzystego, bezbarwnego płynu o pH 4,5-5,5. Dzięki swoim właściwościom efektywnie podnosi ciśnienie krwi w stanach niedociśnienia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Phenylephrine Unimedic – Roztwór do wstrzykiwań – 0,05 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera fenylefryny chlorowodorek oraz substancje pomocnicze, w tym sód. Jest dostępny w formie klarownego roztworu do wstrzykiwań o pH 4,5-6,5. Stosuje się go w leczeniu niedociśnienia tętniczego, szczególnie podczas znieczulenia podpajęczynówkowego, zewnątrzoponowego oraz ogólnego. Preparat pomaga w szybkim podniesieniu ciśnienia krwi w sytuacjach medycznych wymagających takiego działania.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna