Leki w grupie
„leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe”

Leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe (zwane również środkami zwiotczającymi mięśnie szkieletowe lub kurarami) to grupa leków, które powodują czasowe porażenie mięśni szkieletowych poprzez blokowanie transmisji impulsów nerwowych na płytce nerwowo-mięśniowej. Działają one przez hamowanie wiązania acetylocholiny z receptorami nikotynowymi, uniemożliwiając depolaryzację błony postsynaptycznej i w efekcie skurcz mięśnia.

Leki te można podzielić na dwie główne podgrupy: środki zwiotczające depolaryzujące oraz niedepolaryzujące. Środki depolaryzujące (np. sukcynylocholina) wywołują trwałą depolaryzację błony postsynaptycznej, uniemożliwiając jej repolaryzację i dalsze przewodzenie impulsów. Środki niedepolaryzujące (np. rokuronium, wekuronium, atrakurium) konkurencyjnie blokują receptory acetylocholiny, nie wywołując depolaryzacji.

Do najważniejszych leków niedepolaryzujących należą: rokuronium (Esmeron), wekuronium (Norcuron), atrakurium (Tracrium), cis-atrakurium (Nimbex), miwakurium (Mivacron) i pankuronium (Pavulon). Jedynym powszechnie stosowanym lekiem depolaryzującym jest sukcynylocholina (Chlorsuccilin, Suxamethonium).

Główną zaletą stosowania tych leków jest możliwość uzyskania zwiotczenia mięśni podczas zabiegów chirurgicznych, co ułatwia intubację dotchawiczą i zapewnia optymalne warunki operacyjne. Ponadto, środki niedepolaryzujące charakteryzują się przewidywalnym czasem działania i możliwością odwrócenia ich efektu za pomocą inhibitorów cholinoesterazy (np. neostygmina) lub selektywnych środków wiążących (sugammadeks dla rokuronium i wekuronium).

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tych leków obejmują przedłużone działanie zwiotczające (zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek), reakcje alergiczne oraz specyficzne powikłania. Sukcynylocholina może powodować hiperkaliemię, arytmie, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego i wewnątrzgałkowego oraz złośliwą hipertermię u predysponowanych pacjentów. Atrakurium może wywoływać uwolnienie histaminy i hipotensję. Najpoważniejszym powikłaniem jest resztkowy blok nerwowo-mięśniowy, który może prowadzić do niewydolności oddechowej.

Ze względu na potencjalne zagrożenia, leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe powinny być stosowane wyłącznie przez wykwalifikowany personel anestezjologiczny, w warunkach umożliwiających pełne monitorowanie pacjenta i wspomaganie oddychania.

Lista leków w tej grupie

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl