znieczulenie ogólne
Wskazanie

Znieczulenie ogólne to stan odwracalnej utraty świadomości, zniesienia bólu i zwiotczenia mięśni, wywołany farmakologicznie w celu przeprowadzenia procedur medycznych lub chirurgicznych. Jest to kompleksowa technika anestezjologiczna stosowana przy zabiegach operacyjnych o dużym zakresie, długotrwałych lub szczególnie bolesnych, a także w przypadkach, gdy wymagana jest pełna kontrola nad funkcjami życiowymi pacjenta.

W praktyce klinicznej znieczulenie ogólne osiąga się poprzez zastosowanie kombinacji leków o działaniu nasennym (hipnotycznym), przeciwbólowym (analgetycznym) i zwiotczającym mięśnie. W Polsce stosuje się m.in. propofol (Propofol Lipuro, Propofol MCT/LCT Fresenius), midazolam (Midanium), etomidat (Etomidate-Lipuro), tiopental (Thiopental). Do podtrzymania znieczulenia używa się wziewnych anestetyków takich jak sewofluran (Sevorane, Sojourn), desfluran (Suprane) czy izofluran (Aerrane), a także dożylnych opioidów jak remifentanyl (Ultiva), fentanyl (Fentanyl WZF), sufentanyl (Sufenta) czy alfentanyl (Rapifen).

Największe wyzwania podczas prowadzenia znieczulenia ogólnego obejmują utrzymanie stabilności hemodynamicznej pacjenta, zapewnienie prawidłowej wentylacji i oksygenacji, zapobieganie powikłaniom śródoperacyjnym oraz odpowiednie dostosowanie głębokości znieczulenia do bodźców chirurgicznych. Szczególnie trudne może być zarządzanie znieczuleniem u pacjentów z ciężkimi schorzeniami współistniejącymi, takimi jak zaawansowana niewydolność serca, płuc, nerek czy wątroby, a także u osób w podeszłym wieku, kobiet ciężarnych czy noworodków.

Istotnym elementem bezpieczeństwa podczas znieczulenia ogólnego jest właściwy monitoring funkcji życiowych, obejmujący elektrokardiografię, nieinwazyjny lub inwazyjny pomiar ciśnienia tętniczego, pulsoksymetrię, kapnografię, monitorowanie głębokości znieczulenia (np. BIS – Bispectral Index), temperatury ciała oraz zwiotczenia mięśniowego. W trudnych przypadkach stosuje się także rozszerzone techniki monitorowania hemodynamicznego.

Po zakończeniu procedury medycznej kluczowym etapem jest wybudzenie pacjenta i bezpieczne przekazanie na oddział pooperacyjny. Powikłania, które mogą wystąpić w okresie pooperacyjnym to m.in. nudności i wymioty pooperacyjne (leczone ondansetronem – Zofran, Ondansetron Kabi), drżenie mięśniowe, hipotermia, ból (leczony opioidami, NLPZ lub paracetamolem), a w rzadkich przypadkach powikłania neurologiczne czy sercowo-naczyniowe.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl