Leki w grupie
„anestetyki wziewne”

Anestetyki wziewne to grupa leków stosowanych do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego. Działają one poprzez tłumienie ośrodkowego układu nerwowego, powodując utratę świadomości, zniesienie bólu i odpowiedzi ruchowej na bodźce. Mechanizm działania tych leków nie jest w pełni poznany, ale uważa się, że wpływają one na przepuszczalność błon neuronalnych i modulują aktywność receptorów GABA-ergicznych w mózgu.

Do najważniejszych anestetyków wziewnych obecnie stosowanych w praktyce klinicznej należą: sewofluran, desfluran, izofluran oraz podtlenek azotu (gaz rozweselający). Wśród polskich nazw handlowych można wymienić: Sevorane i Sojourn (sewofluran), Suprane (desfluran), Forane i Aerrane (izofluran), Entonox (mieszanina podtlenku azotu z tlenem).

Anestetyki wziewne można podzielić na dwie główne podgrupy: węglowodory halogenowane (sewofluran, desfluran, izofluran) oraz gazy nieorganiczne (podtlenek azotu). Węglowodory halogenowane są potężniejszymi anestetykami, zdolnymi do samodzielnego wywołania znieczulenia ogólnego, podczas gdy podtlenek azotu jest słabszym anestetykiem, zwykle stosowanym jako składnik anestezji zbalansowanej.

Główne zalety anestetyków wziewnych to: szybki początek działania, dobra kontrola głębokości znieczulenia, możliwość szybkiej zmiany głębokości znieczulenia, przewidywalny czas wybudzenia oraz niewielki metabolizm wątrobowy większości z nich. Szczególnie sewofluran i desfluran charakteryzują się niskim współczynnikiem rozpuszczalności krew-gaz, co umożliwia szybkie wprowadzenie do znieczulenia i szybkie wybudzenie pacjenta.

Do największych niebezpieczeństw stosowania anestetyków wziewnych należą: depresja układu krążenia (spadek ciśnienia tętniczego, zmniejszenie kurczliwości mięśnia sercowego), depresja oddechowa, hipertermia złośliwa (rzadkie, zagrażające życiu powikłanie genetyczne), hepatotoksyczność (szczególnie po halotanie, który jest obecnie rzadko stosowany) oraz potencjalne działanie teratogenne przy długotrwałej ekspozycji personelu medycznego. Istnieje również ryzyko zanieczyszczenia środowiska sali operacyjnej i negatywnego wpływu na atmosferę ziemską.

Lista leków w tej grupie

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl