Leki w grupie
„leki znieczulające ogólne”
Leki znieczulające ogólne to substancje powodujące odwracalne zniesienie świadomości, amnezję, analgezję i zmniejszenie reakcji na bodźce bólowe oraz zwiotczenie mięśni. Działają one głównie na ośrodkowy układ nerwowy, hamując przekaźnictwo synaptyczne i modyfikując przewodnictwo impulsów nerwowych. Prowadzi to do czasowego wyłączenia świadomości pacjenta podczas zabiegów operacyjnych.
Leki znieczulające ogólne dzielą się na dwie główne grupy: wziewne i dożylne. Anestetyki wziewne to substancje gazowe lub lotne, podawane wraz z mieszaniną oddechową. Należą do nich: sewofluran (Sevorane), desfluran (Suprane), izofluran (Aerrane), podtlenek azotu (gaz rozweselający). Anestetyki dożylne to przede wszystkim propofol (Propofol, Diprivan), etomidat (Etomidate), ketamina (Ketalar, Calypsol), tiopental (Thiopental) i midazolam (Dormicum, Midanium).
Wśród najważniejszych leków z grupy anestetyków ogólnych wymienia się propofol – lek pierwszego wyboru do indukcji znieczulenia, sewofluran – często stosowany w anestezji pediatrycznej ze względu na łagodny zapach, oraz fentanyl i remifentanil – silne opioidy stosowane jako komponenty analgezji podczas znieczulenia ogólnego.
Główne zalety stosowania leków znieczulających ogólnych to możliwość przeprowadzania rozległych i długotrwałych zabiegów operacyjnych, precyzyjne sterowanie głębokością znieczulenia, szybki początek działania oraz możliwość szybkiego wybudzenia po zakończeniu podawania. Nowoczesne leki pozwalają na prowadzenie znieczulenia z mniejszą liczbą działań niepożądanych i szybszy powrót pacjenta do normalnego funkcjonowania.
Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem anestetyków ogólnych obejmują depresję oddechową, zaburzenia hemodynamiczne (hipotonia, bradykardia), złośliwą hipertermię (rzadkie, ale zagrażające życiu powikłanie genetyczne), uszkodzenie wątroby (zwłaszcza przy stosowaniu halotanu), nudności i wymioty pooperacyjne oraz potencjalne neurotoksyczne działanie na rozwijający się mózg (u dzieci poniżej 3. roku życia).
W zależności od mechanizmu działania, anestetyki dzielą się na kilka podgrup. Leki modulujące receptory GABA (np. propofol, barbiturany, benzodiazepiny), antagonisty receptorów NMDA (ketamina), anestetyki wziewne działające na różne kanały jonowe (sewofluran, desfluran), a także opioidy silne (fentanyl, remifentanil), które choć same nie powodują pełnego znieczulenia, są kluczowym elementem znieczulenia zbalansowanego. Nowoczesna anestezja ogólna to zwykle połączenie kilku leków z różnych grup, co pozwala zminimalizować dawki i działania niepożądane.
Lista leków w tej grupie
-
Diprivan – Emulsja do wstrzykiwań – 10 mg/ml
Lek ten jest emulsją do wstrzykiwań zawierającą 10 mg propofolu w 1 ml oraz 100 mg oczyszczonego oleju sojowego jako substancję pomocniczą. Stosowany jest do krótkotrwałego znieczulenia ogólnego u dorosłych i dzieci powyżej 1. miesiąca życia. Wskazany jest również do wywołania uspokojenia podczas zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych oraz do sedacji pacjentów podczas oddychania kontrolowanego na oddziale intensywnej terapii. Preparat działa szybko i jest podawany dożylnie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Plofed 1% – Emulsja do wstrzykiwań lub infuzji – 10 mg/ml
Jest to emulsja do wstrzykiwań zawierająca 10 mg propofolu w 1 ml oraz 100 mg oczyszczonego oleju sojowego. Preparat stosowany jest jako krótko działający środek znieczulający do wprowadzenia i podtrzymania znieczulenia ogólnego u dorosłych i dzieci powyżej 1. miesiąca życia. Może być również używany jako lek uspokajający podczas oddychania kontrolowanego u pacjentów wymagających intensywnej terapii oraz do wywołania uspokojenia podczas zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych. Preparat może być stosowany samodzielnie lub w połączeniu ze znieczuleniem miejscowym lub regionalnym.
-
Ketalar 10 – Roztwór do wstrzykiwań – 10 mg/ml
Roztwór do wstrzykiwań zawierający ketaminę chlorowodorek w stężeniu 10 mg/ml służy jako środek znieczulający. Stosowany jest podczas krótkich zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych, które nie wymagają zwiotczenia mięśni szkieletowych. Można go również używać do wprowadzenia do znieczulenia ogólnego lub w połączeniu z innymi lekami znieczulającymi. Preparat jest przeznaczony dla dzieci i dorosłych, w tym do zabiegów chirurgicznych u pacjentów poparzonych oraz w procedurach neurologicznych i radiodiagnostycznych wymagających unieruchomienia.
Wskazania do stosowania- bolesne opatrunki
- chirurgiczne opracowanie ran
- jednoczesne stosowanie z innymi lekami znieczulającymi
- krótkie zabiegi chirurgiczne
- krótkie zabiegi diagnostyczne
- przeszczep skóry u pacjenta poparzonego
- trudna kontrola drożności dróg oddechowych
- wprowadzenie do znieczulenia ogólnego
- zabieg chirurgiczny obejmujący powłoki ciała
- zabieg leczniczy u dziecka wymagający unieruchomienia
- zabieg neurologiczny u dziecka
- zabieg radiodiagnostyczny u dziecka
Substancja czynnaKategoria leku -
Podtlenek Azotu Medyczny SPAWMET – Gaz medyczny skroplony – 98%
Produkt leczniczy zawiera skroplony podtlenek azotu o stężeniu co najmniej 98,0 %. Jest to bezbarwny i praktycznie bezwonny gaz medyczny. Stosuje się go jako lek pomocniczy w znieczuleniu ogólnym, łącznie z innymi środkami znieczulającymi podawanymi dożylnie lub wziewnie. Może być również używany do uśmierzania bólu podczas krótkotrwałych, bolesnych zabiegów medycznych, takich jak urazy, oparzenia, procedury dentystyczne czy okołoporodowa autoanalgezja.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Sedaconda – Płyn do sporządzania inhalacji parowej – 100 % (V/V)
Produkt leczniczy zawiera 100% izofluran w postaci klarownego i bezbarwnego płynu do sporządzania inhalacji parowej. Stosowany jest do sedacji dorosłych pacjentów poddawanych wentylacji mechanicznej. Lek wykorzystuje się przede wszystkim podczas intensywnej opieki medycznej. Jego działanie ułatwia kontrolę stanu pacjenta w wymagających warunkach leczenia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Sevoflurane Baxter – Płyn do sporządzania inhalacji parowej – 100%
Produkt leczniczy składa się wyłącznie z sewofluranu 100%, bez substancji pomocniczych o znanym działaniu. Jest dostępny w postaci przezroczystego, bezbarwnego płynu do sporządzania inhalacji parowej. Stosowany jest do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego u dorosłych i dzieci. Preparat jest przeznaczony wyłącznie do użytku podczas procedur medycznych wymagających znieczulenia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Ketalar 50 – Roztwór do wstrzykiwań – 50 mg/ml
Jest to przezroczysty roztwór do wstrzykiwań zawierający ketaminę chlorowodorku w dawce 50 mg/ml. Lek stosuje się jako środek znieczulający do krótkich zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych, a także do wprowadzenia do znieczulenia ogólnego. Może być używany samodzielnie lub w połączeniu z innymi środkami znieczulającymi, również u dzieci i dorosłych. Wskazany jest także do sytuacji wymagających unieruchomienia oraz w zabiegach chirurgicznych u pacjentów poparzonych.
Wskazania do stosowania- bolesne opatrunki
- chirurgiczne opracowanie ran
- jednoczesne stosowanie z innymi lekami znieczulającymi
- krótkie zabiegi chirurgiczne
- krótkie zabiegi diagnostyczne
- przeszczep skóry u pacjenta poparzonego
- trudność w kontroli drożności dróg oddechowych
- wprowadzenie do znieczulenia ogólnego
- zabieg chirurgiczny obejmujący powłoki ciała
- zabieg leczniczy u dziecka wymagający unieruchomienia
- zabieg neurologiczny u dziecka
- zabieg radiodiagnostyczny u dziecka
Substancja czynna -
Fentanyl Kalceks – Roztwór do wstrzykiwań – 0,05 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera fentanyl w postaci cytrynianu fentanylu, dostępny jako roztwór do wstrzykiwań. Jest stosowany jako narkotyczny lek przeciwbólowy w uzupełnieniu znieczulenia ogólnego lub regionalnego. Wykorzystuje się go również w neuroleptoanalgezji w skojarzeniu z lekami neuroleptycznymi oraz jako środek wprowadzający i podtrzymujący znieczulenie. Ponadto stosuje się go u pacjentów wysokiego ryzyka podczas zabiegów chirurgicznych w połączeniu z tlenem.
Wskazania do stosowania- lek dodatkowy w podtrzymywaniu znieczulenia ogólnego
- lek dodatkowy w podtrzymywaniu znieczulenia regionalnego
- narkotyczny lek przeciwbólowy w uzupełnieniu znieczulenia ogólnego
- narkotyczny lek przeciwbólowy w uzupełnieniu znieczulenia regionalnego
- neuroleptoanalgezja
- środek znieczulający z tlenem u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka poddawanych zabiegowi chirurgicznemu
- wprowadzanie do znieczulenia
Substancja czynna -
Podtlenek azotu Messer – Gaz medyczny skroplony – nie mniej niż 98%
Jest to gaz medyczny skroplony zawierający nie mniej niż 98,0% podtlenku azotu. Stosowany jest głównie do wprowadzenia i podtrzymania znieczulenia ogólnego w połączeniu z innymi anestetykami. Może być również stosowany w mieszaninie z tlenem, aby uzyskać efekt przeciwbólowy bez utraty świadomości. Wykorzystywany jest między innymi w analgezji okołoporodowej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Sufentanil Chiesi – Roztwór do wstrzykiwań – 50 mcg/ml, (250 mcg/5 ml, 1 mg/20 ml)
Produkt leczniczy zawiera sufentanyl w postaci roztworu do wstrzykiwań, gdzie każda ampułka zawiera określoną ilość tej substancji czynnej wraz z substancją pomocniczą – sodem. Stosuje się go do znieczulenia podczas wszystkich zabiegów chirurgicznych u pacjentów poddawanych intubacji dotchawiczej i wentylacji mechanicznej. Lek działa jako środek przeciwbólowy oraz znieczulający podczas wprowadzania i podtrzymywania znieczulenia ogólnego. Roztwór jest bezbarwny, o pH w zakresie 3,5–5,0.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Ultiva – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji – 2 mg
Produkt leczniczy zawiera remifentanyl w postaci chlorowodorku remifentanylu, dostępny w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Stosuje się go w celu zapewnienia analgezji podczas wprowadzania i podtrzymywania znieczulenia ogólnego w zabiegach chirurgicznych, w tym kardiochirurgicznych. Ponadto jest używany do leczenia bólu w okresie pooperacyjnym pod ścisłą opieką medyczną. Może również służyć do zapewnienia znieczulenia i sedacji pacjentom dorosłym wentylowanym mechanicznie na oddziałach intensywnej terapii.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna