Leki w grupie
„opioidy”
Opioidy to grupa leków działających na receptory opioidowe w ośrodkowym układzie nerwowym i tkankach obwodowych. Ich głównym zastosowaniem jest leczenie bólu o nasileniu od umiarkowanego do silnego. Działają poprzez wiązanie się z receptorami opioidowymi (głównie μ, κ i δ), hamując przekazywanie impulsów bólowych i modulując percepcję bólu. Oprócz działania przeciwbólowego wykazują działanie sedatywne, przeciwkaszlowe i euforyzujące.
Opioidy dzielą się na kilka grup: naturalne (pochodzące z maku lekarskiego, np. morfina, kodeina), półsyntetyczne (modyfikowane chemicznie pochodne naturalnych opioidów, np. oksykodon, hydromorfon), syntetyczne (całkowicie wytwarzane laboratoryjnie, np. fentanyl, metadon, tramadol) oraz endogenne (wytwarzane przez organizm, np. endorfiny, enkefaliny).
Do najważniejszych opioidów stosowanych w praktyce klinicznej należą: morfina (Morphini Sulfas), fentanyl (Fentanyl, Durogesic), oksykodon (OxyContin, Oxydolor), buprenorfina (Buprenorphine, Transtec), tramadol (Tramal, Poltram), kodeina (często w połączeniu z paracetamolem), tapentadol (Palexia), metadon (Methadone) oraz nalbufina (Nubain).
Największą zaletą opioidów jest ich wysoka skuteczność przeciwbólowa, w tym w przypadku bólów, które nie reagują na inne analgetyki. Wykazują działanie zarówno obwodowe, jak i ośrodkowe, co umożliwia skuteczne leczenie różnych rodzajów bólu. Dostępne są w różnych postaciach farmaceutycznych (doustne, transdermalne, dożylne, podskórne), co umożliwia dobór najodpowiedniejszej drogi podania dla konkretnego pacjenta.
Główne niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem opioidów obejmują: depresję ośrodka oddechowego (potencjalnie śmiertelne powikłanie), uzależnienie fizyczne i psychiczne, tolerancję (konieczność zwiększania dawki dla uzyskania tego samego efektu), zaparcia (często wymagające równoległego stosowania środków przeczyszczających), nudności i wymioty, sedację oraz możliwość interakcji z innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN. W przypadku długotrwałego stosowania mogą wystąpić zaburzenia hormonalne, immunologiczne i hiperalgezja indukowana opioidami.
Ze względu na siłę działania opioidy dzieli się na: słabe (np. kodeina, tramadol), silne (np. morfina, oksykodon, fentanyl) oraz o działaniu mieszanym (np. buprenorfina). Dodatkowo wyróżniamy opioidy o krótkim (morfina) i długim czasie działania (metadon, oksykodon CR), a także o różnych profilach wiązania z receptorami: czyści agoniści (morfina, fentanyl), częściowi agoniści (buprenorfina), agoniści-antagoniści (pentazocyna) oraz antagoniści (nalokson, naltrexon).
Lista leków w tej grupie
-
Tramal – Krople doustne, roztwór – 100 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera tramadolu chlorowodorek jako substancję czynną oraz sacharozę, makroglicerolu hydroksystearynian i glikol propylenowy jako substancje pomocnicze. Jest dostępny w formie kropli doustnych, w roztworze przezroczystym, o lekkiej lepkości i barwie od bezbarwnej do bladożółtej. Stosowany jest w leczeniu bólu o nasileniu umiarkowanym do dużego. Preparat jest pozbawiony sodu, co może być istotne dla osób na diecie niskosodowej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tramal – Roztwór do wstrzykiwań – 50 mg/ml
Produkt leczniczy jest roztworem do wstrzykiwań zawierającym tramadolu chlorowodorek jako substancję czynną. Stosuje się go w leczeniu bólu o nasileniu umiarkowanym do dużego. Preparat jest dostępny w ampułkach zawierających 50 mg lub 100 mg tramadolu chlorowodorku. Roztwór jest przezroczysty i bezbarwny, a jego skład został tak dobrany, aby był wolny od sodu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tramadol Aurobindo – Kapsułki twarde – 50 mg
Produkt leczniczy zawiera 50 mg tramadolu chlorowodorku w jednej kapsułce twardej. Substancja ta jest stosowana w leczeniu bólu o umiarkowanym lub dużym nasileniu. Kapsułki są żelatynowe i mają charakterystyczny wygląd z kolorowym wieczkiem i denkiem. Lek znajduje zastosowanie w łagodzeniu silnych dolegliwości bólowych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Sufentanil hameln – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 5 mcg/ml
Produkt leczniczy zawiera sufentanyl w roztworze do wstrzykiwań lub infuzji w stężeniach 5 mikrogramów/ml lub 50 mikrogramów/ml. Lek jest stosowany jako środek przeciwbólowy i znieczulający podczas różnych zabiegów chirurgicznych u dorosłych oraz dzieci powyżej 1 miesiąca życia. Może być podawany dożylnie lub nadtwardówkowo, również w leczeniu bólu pooperacyjnego i bólu porodowego. Zawiera także sód jako substancję pomocniczą, co jest istotne dla bezpieczeństwa jego stosowania.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tramadol Vitabalans – Tabletki – 50 mg
Produkt zawiera 50 mg tramadolu chlorowodorku w każdej tabletce. Substancja czynna działa jako środek przeciwbólowy. Lek jest stosowany w leczeniu umiarkowanego do silnego bólu. Tabletki mają postać białych, okrągłych i można je dzielić na równe dawki.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Neoazarina – Tabletki powlekane – 316 mg + 10 mg
Produkt zawiera fosforan kodeiny oraz sproszkowane ziele tymianku, które wspólnie działają przeciwkaszlowo i łagodzą objawy zapalne dróg oddechowych. Stosuje się go w leczeniu nieżytów górnych dróg oddechowych, zwłaszcza przy silnych, napadowych napadach kaszlu występujących głównie nocą. Lek ma postać tabletek powlekanych, co ułatwia jego przyjmowanie. Jego składniki aktywne pomagają złagodzić uciążliwe objawy kaszlu i poprawić komfort oddychania.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Oxycodone Molteni – Roztwór do wstrzykiwań i infuzji – 50 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera 50 mg/ml oksykodonu chlorowodorku, substancję czynną o działaniu przeciwbólowym, w formie klarownego roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Preparat zawiera również substancje pomocnicze, w tym sód, które umożliwiają stabilność i skuteczność leku. Lek stosuje się u dorosłych w celu leczenia bólu o umiarkowanym i ciężkim nasileniu, zwłaszcza w przypadku bólu nowotworowego oraz bólu pooperacyjnego. Jest przeznaczony do stosowania wtedy, gdy potrzebne jest działanie silnego opioidu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tramadol + Paracetamol Medreg – Tabletki powlekane – 37,5 mg + 325 mg
Produkt leczniczy zawiera tramadol chlorowodorek oraz paracetamol, które łączą właściwości przeciwbólowe obu składników. Jest dostępny w formie tabletek powlekanych o jasnożółtym kolorze. Stosuje się go w leczeniu bólu o nasileniu od umiarkowanego do silnego. Preparat jest przeznaczony dla dorosłych oraz młodzieży powyżej 12 roku życia, u których konieczne jest skojarzone działanie obu składników.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Tramadol Krka – Krople doustne, roztwór – 100 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera tramadol chlorowodorek w stężeniu 100 mg/ml oraz substancje pomocnicze, takie jak sacharoza, makrogologlicerol hydroksystearynian, glikol propylenowy i niewielka ilość etanolu. Jest dostępny w formie bezbarwnego do jasnożółtego, przezroczystego roztworu doustnego w postaci kropli. Stosuje się go w leczeniu bólu o nasileniu umiarkowanym do dużego. Produkt jest przeznaczony do dawkowania za pomocą kroplomierza lub pompki dozującej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Sufentanil Kalceks – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 5 mcg/ml
Preparat zawiera sufentanyl w postaci sufentanylu cytrynianu, dostępny w roztworze do wstrzykiwań o różnych stężeniach. Jest stosowany głównie jako silny środek przeciwbólowy i znieczulający podczas zabiegów chirurgicznych wymagających intubacji oraz wentylacji mechanicznej. Ponadto, może być używany nadtwardówkowo jako uzupełnienie znieczulenia w leczeniu bólu pooperacyjnego i bólu porodowego. Preparat dedykowany jest zarówno dla dorosłych, jak i dzieci powyżej 1 miesiąca życia, w zależności od sposobu podania i wskazań klinicznych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Sufentanil Chiesi – Roztwór do wstrzykiwań – 5 mcg/ml (50 mcg/10 ml)
Produkt zawiera sufentanyl w postaci roztworu do wstrzykiwań, w stężeniu 5 mikrogramów na mililitr. Substancja czynna sufentanyl działa jako silny środek przeciwbólowy i jest stosowana podczas znieczulenia ogólnego oraz jako uzupełnienie znieczulenia zewnątrzoponowego. Lek bywa używany podczas różnych zabiegów chirurgicznych, w tym ortopedycznych, chirurgii ogólnej oraz po cięciu cesarskim. Ponadto stosuje się go w celu łagodzenia bólu podczas porodu i porodu przez pochwę.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tramadol Kalceks – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 50 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera tramadol chlorowodorek w stężeniu 50 mg/ml, dostępny w formie roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Preparat występuje w ampułkach o pojemności 1 ml lub 2 ml, odpowiednio zawierających 50 mg lub 100 mg substancji czynnej. Jest stosowany do leczenia bólu o nasileniu umiarkowanym do dużego. Roztwór jest przezroczysty i wolny od widocznych cząstek stałych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tramadol Krka – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 100 mg/ 2 ml
Roztwór do wstrzykiwań/infuzji zawiera tramadol chlorowodorek, substancję aktywną stosowaną w leczeniu bólu od umiarkowanego do silnego. Produkt dostępny jest w dawkach 50 mg/ml oraz 100 mg/2 ml, dodatkowo zawiera niewielką ilość sodu jako substancję pomocniczą. Preparat jest klarownym, bezbarwnym roztworem pozbawionym cząstek, przeznaczonym do podawania pozajelitowego. Stosuje się go w celu szybkiego złagodzenia bólu, gdy inne formy leczenia są niewystarczające.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Exbol – Tabletki – 37,5 mg + 325 mg
Lek zawiera tramadol chlorowodorek i paracetamol, które działają razem przeciwbólowo. Stosowany jest w leczeniu bólu o umiarkowanym i dużym nasileniu. Preparat przeznaczony jest dla pacjentów wymagających jednoczesnego zastosowania obu substancji czynnych. Tabletki mają biały kolor i linię podziału ułatwiającą połknięcie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
HERBAPini – Syrop – (442 mg + 64 mg + 3 mg)/5 ml
Produkt leczniczy w postaci syropu zawiera fosforan kodeiny oraz wyciągi z pędów sosny i owocu kopru włoskiego. Skład ten działa przeciwkaszlowo oraz łagodzi objawy nieżytów górnych dróg oddechowych. Preparat stosuje się doraźnie w przypadku suchego, męczącego kaszlu. Jest przeznaczony dla dorosłych oraz młodzieży powyżej 12 lat.
Wskazania do stosowaniaKategoria leku -
Remifentanil B. Braun – Proszek do sporządzania koncentratu roztworu do wstrzykiwań – 2 mg
Produkt leczniczy zawiera 2 mg remifentanylu w postaci chlorowodorku remifentanylu jako substancję czynną. Jest dostępny jako biały, kremowo-biały lub żółtawy proszek do sporządzania koncentratu roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Stosuje się go jako środek przeciwbólowy podczas wprowadzania i podtrzymywania znieczulenia ogólnego. Ponadto lek jest wskazany do zapewnienia znieczulenia pacjentom wymagającym mechanicznej wentylacji w oddziałach intensywnej terapii.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tramundin – Tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu – 100 mg
Produkt leczniczy zawiera 100 mg tramadolu chlorowodorku oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w postaci tabletek powlekanych o przedłużonym uwalnianiu. Stosuje się go w leczeniu bólu o średnim i dużym nasileniu. Tabletki można dzielić na połowy, co ułatwia dostosowanie dawki.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Reltebon – Tabletki o przedłużonym uwalnianiu – 40 mg
Lek zawiera oksykodon chlorowodorek, substancję czynną o działaniu przeciwbólowym, oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu zapewniają stopniowe uwalnianie składnika aktywnego. Preparat stosuje się w leczeniu silnego bólu, który wymaga zastosowania silnych opioidowych środków przeciwbólowych. Jest przeznaczony dla osób dorosłych oraz dzieci od 12. roku życia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Skudexa – Granulat do sporządzania roztworu doustnego – 75 mg + 25 mg
Produkt leczniczy zawiera tramadol chlorowodorek oraz deksketoprofen w formie granulatu do sporządzania roztworu doustnego. Składniki aktywne działają przeciwbólowo, co czyni go skutecznym w łagodzeniu bólu o umiarkowanym do ciężkiego nasileniu. Preparat jest przeznaczony do krótkotrwałego leczenia ostrych dolegliwości bólowych u dorosłych. Zawiera również sacharozę jako substancję pomocniczą.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Tramal Retard 200 – Tabletki o przedłużonym uwalnianiu – 200 mg
Preparat zawiera tramadolu chlorowodorek jako substancję czynną oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Produkt dostępny jest w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, co umożliwia stopniowe uwalnianie leku do organizmu. Stosowany jest w leczeniu bólu o nasileniu umiarkowanym do dużego. Dzięki różnym dawkom można dostosować terapię do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Oxycodone Hydrochloride Hameln – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 10 mg/ml
Produkt zawiera oksykodon chlorowodorek w stężeniu 10 mg/ml lub 20 mg/ml, stosowany jako roztwór do wstrzykiwań lub infuzji. Oksykodon to silny opioid, który skutecznie łagodzi umiarkowany do silnego ból, szczególnie u dorosłych pacjentów z nowotworem oraz po operacjach. Preparat jest również przeznaczony do leczenia bólów wymagających silnych leków przeciwbólowych. Zawiera minimalną ilość sodu, co czyni go odpowiednim dla osób na diecie niskosodowej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Sufentanil hameln – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 50 mcg/ml
Produkt leczniczy zawiera sufentanyl, substancję czynną o działaniu przeciwbólowym i znieczulającym, dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Preparat stosuje się w znieczuleniu ogólnym u dorosłych i dzieci powyżej 1 miesiąca życia podczas zabiegów chirurgicznych, wymagających intubacji i mechanicznej wentylacji. Może być również podawany nadtwardówkowo jako uzupełnienie znieczulenia oraz w leczeniu bólu pooperacyjnego i bólu porodowego. Lek jest przeznaczony do profesjonalnego stosowania w warunkach szpitalnych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Remifentanil B. Braun – Proszek do sporządzania koncentratu roztworu do wstrzykiwań – 5 mg
Produkt leczniczy zawiera remifentanyl w postaci chlorowodorku remifentanylu, dostępny jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Stosowany jest jako środek analgetyczny podczas wprowadzania oraz podtrzymywania znieczulenia ogólnego. Lek ten jest także przeznaczony do zapewnienia znieczulenia pacjentom mechanicznie wentylowanym w oddziałach intensywnej terapii, którzy mają co najmniej 18 lat. Preparat występuje w formie białego lub kremowo-żółtawego proszku do rozpuszczenia przed podaniem.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Oxycodone Molteni – Roztwór do wstrzykiwań lub infuzji – 10 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera oksykodon chlorowodorek w stężeniu 10 mg/ml, dostępny w ampułkach o różnych pojemnościach. Jest to klarowny roztwór do wstrzykiwań lub infuzji, o pH 4,5-5,5, zawierający również niewielką ilość sodu. Preparat stosuje się u dorosłych w leczeniu umiarkowanego do ciężkiego bólu, zwłaszcza u pacjentów onkologicznych oraz po operacjach. Wskazany jest do terapii bólu wymagającego zastosowania silnych opioidów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tramal Retard 150 – Tabletki o przedłużonym uwalnianiu – 150 mg
Lek zawiera tramadolu chlorowodorek w dawkach 100 mg, 150 mg lub 200 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Tabletki zawierają także laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Preparat stosuje się w leczeniu bólu o nasileniu umiarkowanym do dużego. Dzięki przedłużonemu uwalnianiu działa przez dłuższy czas, zapewniając długotrwałą kontrolę bólu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tramal – Kapsułki twarde – 50 mg
Produkt leczniczy zawiera tramadolu chlorowodorek jako substancję czynną. Jest dostępny w postaci twardych kapsułek o dawce 50 mg. Stosuje się go w leczeniu bólu o nasileniu umiarkowanym do dużego. Produkt zawiera mniej niż 1 mmol sodu na kapsułkę, co oznacza, że jest wolny od sodu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Sufentanil Chiesi – Roztwór do wstrzykiwań – 50 mcg/ml, (250 mcg/5 ml, 1 mg/20 ml)
Produkt leczniczy zawiera sufentanyl w postaci roztworu do wstrzykiwań, gdzie każda ampułka zawiera określoną ilość tej substancji czynnej wraz z substancją pomocniczą – sodem. Stosuje się go do znieczulenia podczas wszystkich zabiegów chirurgicznych u pacjentów poddawanych intubacji dotchawiczej i wentylacji mechanicznej. Lek działa jako środek przeciwbólowy oraz znieczulający podczas wprowadzania i podtrzymywania znieczulenia ogólnego. Roztwór jest bezbarwny, o pH w zakresie 3,5–5,0.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tramal – Czopki doodbytnicze – 100 mg
Produkt leczniczy zawiera 100 mg tramadolu chlorowodorku jako substancję czynną. Jest dostępny w formie czopek doodbytniczych o woskowatej konsystencji i kolorze od białego do bladożółtego. Stosowany jest w leczeniu bólu o nasileniu umiarkowanym do dużego. Preparat przeznaczony jest do użytku doodbytniczego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tramadol Krka – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 50 mg/ml
Preparat zawiera tramadol chlorowodorek w stężeniach 50 mg/ml lub 100 mg/2 ml oraz niewielkie ilości sodu jako substancji pomocniczej. Jest dostępny w postaci klarownego roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Stosowany jest w leczeniu bólu o umiarkowanym lub silnym nasileniu. Preparat przeznaczony jest do podawania pozajelitowego w celu szybkiego złagodzenia dolegliwości bólowych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tramal Retard 50 – Tabletki o przedłużonym uwalnianiu – 50 mg
Produkt zawiera tramadolu chlorowodorek jako substancję czynną oraz laktozę jednowodną jako składnik pomocniczy. Dostępny jest w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, które zapewniają stopniowe uwalnianie leku. Stosowany jest w leczeniu bólu o nasileniu umiarkowanym do dużego. Dzięki swojej formule umożliwia długotrwałą kontrolę dolegliwości bólowych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku