Leki w grupie
„niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)”

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) stanowią jedną z najczęściej stosowanych grup leków na świecie. Wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe poprzez hamowanie aktywności enzymów cyklooksygenazy (COX), które uczestniczą w syntezie prostaglandyn – mediatorów stanu zapalnego. NLPZ blokując COX-1 i/lub COX-2 zmniejszają produkcję prostaglandyn, co prowadzi do złagodzenia objawów zapalenia, bólu i gorączki.

Do najważniejszych substancji czynnych z grupy NLPZ należą: ibuprofen (Nurofen, Ibuprom, Ibufen), diklofenak (Diclac, Dicloberl, Voltaren), naproksen (Aleve, Anapran, Pabi-Naproxen), ketoprofen (Ketonal, Fastum, Febrofen), meloksykam (Movalis, Meloxicare), nimesulid (Aulin, Nimesil), indometacyna (Metindol), aceklofenak (Biofenac) oraz piroksykam (Feldene).

Niesteroidowe leki przeciwzapalne można podzielić na kilka podgrup w zależności od selektywności hamowania izoenzymów COX. Wyróżniamy: nieselektywne NLPZ (tradycyjne, hamujące zarówno COX-1 jak i COX-2, np. ibuprofen, diklofenak, naproksen), preferencyjne inhibitory COX-2 (np. meloksykam, nimesulid) oraz selektywne inhibitory COX-2 (koksyby, np. celekoksyb, etorikoksyb). Podział ten ma istotne znaczenie kliniczne ze względu na różny profil działań niepożądanych.

Główne zalety stosowania NLPZ obejmują ich wysoką skuteczność w łagodzeniu bólu różnego pochodzenia (zwłaszcza bólu zapalnego), szeroki zakres wskazań terapeutycznych, dostępność wielu preparatów w formie OTC (bez recepty), różnorodność postaci (tabletki, czopki, żele, plastry, krople) oraz możliwość stosowania zarówno krótko- jak i długoterminowo w wybranych schorzeniach. NLPZ są niezastąpione w leczeniu chorób reumatycznych, bólów mięśniowo-szkieletowych oraz stanów pourazowych.

Największe niebezpieczeństwa stosowania NLPZ wiążą się z ich działaniami niepożądanymi, szczególnie w przewodzie pokarmowym (owrzodzenia, krwawienia z przewodu pokarmowego), układzie sercowo-naczyniowym (zwiększone ryzyko zawału serca, udaru) oraz nerkach (nefrotoksyczność). Ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego jest wyższe przy stosowaniu nieselektywnych NLPZ, natomiast selektywne inhibitory COX-2 częściej powodują powikłania sercowo-naczyniowe. Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie NLPZ u osób starszych, z chorobami układu krążenia, przewodu pokarmowego oraz u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek. Istotne są także interakcje NLPZ z innymi lekami, zwłaszcza przeciwzakrzepowymi, przeciwnadciśnieniowymi oraz glikokortykosteroidami.

Lista leków w tej grupie

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl