dialdehyd malonowy
Dialdehyd malonowy (MDA, malondialdehyd) to związek organiczny o wzorze chemicznym C₃H₄O₂, będący produktem peroksydacji lipidów. W medycynie stanowi jeden z głównych markerów stresu oksydacyjnego, którego pomiar jest wykorzystywany do oceny uszkodzeń komórkowych wywołanych przez wolne rodniki.
Podwyższone stężenie dialdehydu malonowego w surowicy, osoczu lub moczu pacjentów może wskazywać na nasilone procesy oksydacyjne w organizmie, co jest charakterystyczne dla wielu stanów patologicznych, w tym chorób układu sercowo-naczyniowego, neurodegeneracyjnych, nowotworowych oraz procesów zapalnych. Oznaczanie MDA jest stosowane w badaniach klinicznych i eksperymentalnych jako wskaźnik uszkodzeń tkanek wywołanych przez stres oksydacyjny.
Laboratoryjne oznaczenie stężenia MDA najczęściej wykonuje się metodą reakcji z kwasem tiobarbiturowym (test TBARS), spektrofotometrią UV-VIS lub przy użyciu wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC). Wartości referencyjne różnią się w zależności od metodyki badania, jednak istotne klinicznie są zwykle wartości znacząco przekraczające normy laboratoryjne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba psychiczna – Patofizjologia i mechanizm
Choroby psychiczne charakteryzują się złożoną, wieloczynnikową etiologią, obejmującą komponenty genetyczne, neurobiologiczne, immunologiczne oraz środowiskowe. Genetyka odgrywa kluczową rolę, z poligenetycznym modelem patogenezy, gdzie czynniki genetyczne odpowiadają za 70-90% ryzyka choroby afektywnej dwubiegunowej i 70-80% schizofrenii. Dysfunkcje neurotransmiterów monoaminowych (serotonina, dopamina, noradrenalina) oraz zaburzenia w systemach glutaminergicznym i GABA-ergicznym są istotne w patofizjologii depresji i schizofrenii. Układ odpornościowy i procesy zapalne, z podwyższonymi poziomami cytokin prozapalnych (IL-1β, IL-6, TNF-α) i czynnika neurotroficznego BDNF, mają znaczący wpływ na rozwój zaburzeń psychicznych. Nadaktywność osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA) i stres oksydacyjny, z markerami takimi jak MDA i 8-OH-dG, również przyczyniają się do patogenezy, wpływając na neurogenezę i funkcje synaptyczne. Zaburzenia plastyczności synaptycznej, w tym dysregulacja aktyny, są powiązane z deficytami poznawczymi w schizofrenii i innych zaburzeniach neurorozwojowych.
8-hydroksydeoksyguanozyna, anhedonia, BDNF, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba psychiczna, cytokina prozapalna, czynnik genetyczny, dialdehyd malonowy, dopamina, dysregulacja immunologiczna, hipoteza dopaminowa, interleukina, neurotransmiter, noradrenalina, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, peroksydacja lipidów, plastyczność synaptyczna, proces zapalny, receptor glikokortykoidowy, schizofrenia, serotonina, SSRI, stres oksydacyjny, teoria monoaminowa, TNF-alfa, zaburzenie ze spektrum autyzmu