Leki w grupie
„leki znieczulające”

Leki znieczulające to substancje farmakologiczne, które powodują odwracalną utratę czucia bólu, świadomości lub funkcji ruchowych, w zależności od rodzaju i dawki zastosowanego leku. Ich mechanizm działania opiera się głównie na blokowaniu przewodnictwa nerwowego lub hamowaniu ośrodkowego układu nerwowego, co pozwala na przeprowadzanie zabiegów chirurgicznych i innych procedur medycznych bez odczuwania bólu przez pacjenta.

Leki znieczulające dzielą się na dwie główne kategorie: środki do znieczulenia ogólnego oraz środki do znieczulenia miejscowego. Znieczulenie ogólne powoduje utratę świadomości i brak odczuwania bólu w całym organizmie, natomiast znieczulenie miejscowe działa jedynie na określony obszar ciała, pozostawiając pacjenta w pełni świadomego.

Do środków znieczulenia ogólnego zaliczamy: wziewne (np. sewofluran, desfluran, izofluran), dożylne (np. propofol, ketamina, etomidat, tiopental), opioidy stosowane w anestezji (np. fentanyl, remifentanyl, sufentanyl). Polskie nazwy handlowe tych leków to m.in.: Sevorane (sewofluran), Suprane (desfluran), Diprivan (propofol), Ketalar (ketamina), Hypnomidate (etomidat).

Środki znieczulenia miejscowego obejmują: lidokainę, bupiwakainę, ropiwakainę, mepiwakainę, artykainę. Na polskim rynku dostępne są pod nazwami handlowymi jak Xylocaine (lidokaina), Marcaine (bupiwakajna), Naropin (ropiwakajna), Scandonest (mepiwakajna), Ubistesin (artykaina).

Największymi zaletami stosowania leków znieczulających jest możliwość przeprowadzania bezbolesnych zabiegów chirurgicznych, diagnostycznych oraz terapeutycznych. Znieczulenie ogólne umożliwia wykonanie rozległych operacji, podczas gdy znieczulenie miejscowe pozwala na przeprowadzenie mniejszych zabiegów bez potrzeby wprowadzania pacjenta w stan narkozy, co zmniejsza ryzyko powikłań.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków znieczulających obejmują ryzyko depresji oddechowej, reakcji alergicznych, zaburzeń rytmu serca, niedociśnienia, a w przypadku znieczulenia ogólnego – potencjalne powikłania neurologiczne. Szczególnie niebezpieczna może być toksyczność układowa środków miejscowo znieczulających przy ich przedawkowaniu lub przypadkowym podaniu donaczyniowym, co może prowadzić do drgawek lub zatrzymania krążenia.

Dodatkowo w grupie leków znieczulających możemy wyróżnić środki stosowane w anestezji przewodowej (np. znieczulenie podpajęczynówkowe, zewnątrzoponowe, blokady nerwów obwodowych), środki zwiotczające mięśnie szkieletowe (np. rokuronium, pankuronium, atrakurium) stosowane jako leki wspomagające znieczulenie ogólne oraz leki stosowane w premedykacji (np. midazolam, diazepam), które zmniejszają lęk przed zabiegiem i ułatwiają wprowadzenie do znieczulenia.

Lista leków w tej grupie

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl