Leki w grupie
„gazy anestetyczne”
Gazy anestetyczne to grupa leków stosowanych do wywołania i podtrzymania znieczulenia ogólnego w trakcie zabiegów operacyjnych. Działają one poprzez depresję ośrodkowego układu nerwowego, powodując utratę świadomości, zniesienie bólu oraz zwiotczenie mięśni. Ich mechanizm działania polega głównie na wpływie na receptory GABA, hamowaniu przewodnictwa w synapsach oraz zwiększaniu progu pobudliwości neuronów.
Do najważniejszych gazów anestetycznych należą: sewofluran (Sevorane), desfluran (Suprane), izofluran (Aerrane, Forane), enfluran (Ethrane) oraz historycznie stosowany halotan (Fluothane). Gazy szlachetne jak ksenon również posiadają właściwości anestetyczne. Najczęściej stosowanym gazem nośnym jest podtlenek azotu (N₂O), znany również jako gaz rozweselający.
Gazy anestetyczne dzielą się na dwie główne podgrupy: wziewne środki halogenowe (sewofluran, desfluran, izofluran) oraz gazy niehalogenowe (podtlenek azotu, ksenon). Środki halogenowe są pochodnymi eterów lub alkanów zawierającymi atomy fluoru, chloru lub bromu, co wpływa na ich właściwości fizykochemiczne i farmakologiczne. Gazy niehalogenowe mają odmienne mechanizmy działania i profile bezpieczeństwa.
Największymi zaletami gazów anestetycznych są: szybki początek i koniec działania, łatwość kontrolowania głębokości znieczulenia poprzez regulację stężenia, możliwość szybkiej modyfikacji poziomu anestezji w trakcie zabiegu oraz stosunkowo mała toksyczność dla wątroby i nerek w porównaniu z niektórymi dożylnymi środkami anestetycznymi.
Stosowanie gazów anestetycznych wiąże się również z pewnymi niebezpieczeństwami. Najpoważniejsze to ryzyko hipertermii złośliwej (szczególnie przy stosowaniu halotanu), hepatotoksyczność (zwłaszcza halotan), działanie depresyjne na układ oddechowy i krążenie, ryzyko nudności i wymiotów pooperacyjnych oraz zanieczyszczenie środowiska sali operacyjnej. Długotrwała ekspozycja personelu medycznego na niskie stężenia gazów anestetycznych może prowadzić do zaburzeń neurologicznych i problemów zdrowotnych. Warto również wspomnieć o negatywnym wpływie niektórych gazów anestetycznych na środowisko naturalne, gdyż mogą one przyczyniać się do efektu cieplarnianego.
Lista leków w tej grupie
-
Podtlenek Azotu Medyczny Air Liquide – Gaz medyczny skroplony – 100%
Produkt składa się z 100% podtlenku azotu w formie skroplonego gazu medycznego. Jest stosowany jako lek pomocniczy w znieczuleniu ogólnym wraz z innymi środkami znieczulającymi podawanymi dożylnie lub wziewnie. Może być również używany do uśmierzania bólu podczas płytkiego znieczulenia bez utraty świadomości, na przykład na bloku operacyjnym lub w trakcie porodu. Gaz ten występuje w różnych pojemnościach butli, dostosowanych do potrzeb medycznych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Podtlenek azotu N2O – Gaz medyczny – 100%
Produkt zawiera podtlenek azotu w czystej postaci, jest to gaz skroplony przechowywany pod ciśnieniem. Stosuje się go przede wszystkim do wprowadzania i podtrzymywania znieczulenia ogólnego w połączeniu z innymi anestetykami. Ponadto, używany jest w mieszaninie z tlenem do uzyskania efektu przeciwbólowego bez utraty świadomości. Wskazany jest m.in. podczas zmiany opatrunków, badań diagnostycznych oraz w autoanalgezji okołoporodowej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Podtlenek Azotu Medyczny SPAWMET – Gaz medyczny skroplony – 98%
Produkt leczniczy zawiera skroplony podtlenek azotu o stężeniu co najmniej 98,0 %. Jest to bezbarwny i praktycznie bezwonny gaz medyczny. Stosuje się go jako lek pomocniczy w znieczuleniu ogólnym, łącznie z innymi środkami znieczulającymi podawanymi dożylnie lub wziewnie. Może być również używany do uśmierzania bólu podczas krótkotrwałych, bolesnych zabiegów medycznych, takich jak urazy, oparzenia, procedury dentystyczne czy okołoporodowa autoanalgezja.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Podtlenek azotu SIAD – Gaz medyczny skroplony – 100% v/v
Produkt leczniczy zawiera podtlenek azotu w czystej postaci gazu medycznego skroplonego, który jest bezbarwny i ma słodkawy zapach. Stosowany jest głównie jako anestetyk we wprowadzeniu do znieczulenia całkowitego oraz do podtrzymania znieczulenia podczas zabiegów medycznych. Ponadto wykorzystywany jest jako środek przeciwbólowy i uspokajający, zapewniając szybkie działanie. Może być stosowany u pacjentów w różnym wieku.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Podtlenek azotu Messer – Gaz medyczny skroplony – nie mniej niż 98%
Jest to gaz medyczny skroplony zawierający nie mniej niż 98,0% podtlenku azotu. Stosowany jest głównie do wprowadzenia i podtrzymania znieczulenia ogólnego w połączeniu z innymi anestetykami. Może być również stosowany w mieszaninie z tlenem, aby uzyskać efekt przeciwbólowy bez utraty świadomości. Wykorzystywany jest między innymi w analgezji okołoporodowej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna