znieczulenie ogólne złożone
Wskazanie
Znieczulenie ogólne złożone (inaczej nazywane znieczuleniem ogólnym skojarzonym lub kombinowanym) jest techniką anestezjologiczną polegającą na równoczesnym zastosowaniu kilku leków z różnych grup farmakologicznych w celu uzyskania wszystkich komponentów znieczulenia ogólnego: nieprzytomności, zniesienia bólu, zwiotczenia mięśni i zniesienia odruchów autonomicznych. Jest to obecnie najczęściej stosowana metoda znieczulenia ogólnego w zabiegach operacyjnych.
W znieczuleniu ogólnym złożonym stosuje się zwykle leki z kilku grup: leki indukujące (wprowadzające do znieczulenia) jak propofol (Propofol MCT/LCT Fresenius, Propofol-Lipuro), etomidat (Etomidate-Lipuro), tiopental (Thiopental); leki wziewne podtrzymujące znieczulenie jak sewofluran (Sevorane), izofluran (Aerrane), desfluran (Suprane); opioidy do zapewnienia analgezji, np. fentanyl (Fentanyl WZF), remifentanyl (Ultiva), sufentanyl (Sufenta); oraz środki zwiotczające mięśnie, takie jak rokuronium (Esmeron, Rocuronium B. Braun), cisatrakurium (Nimbex), atrakurium (Tracrium).
Główną zaletą znieczulenia ogólnego złożonego jest możliwość dostosowania głębokości poszczególnych komponentów znieczulenia do potrzeb zabiegu operacyjnego i stanu pacjenta. Pozwala to na zmniejszenie dawek poszczególnych leków, co ogranicza efekty uboczne każdego z nich. W nowoczesnych protokołach stosuje się często TIVA (Total Intravenous Anesthesia) lub techniki zbalansowane, łączące anestezję dożylną i wziewną.
Największe trudności podczas prowadzenia znieczulenia ogólnego złożonego to precyzyjne dawkowanie leków w celu utrzymania odpowiedniej głębokości znieczulenia, zapobieganie powikłaniom ze strony układu krążenia i oddechowego, szczególnie u pacjentów z chorobami współistniejącymi. Wyzwaniem jest również przewidywanie interakcji między równocześnie podawanymi lekami oraz monitorowanie głębokości znieczulenia za pomocą takich metod jak BIS (Bispectral Index) czy entropy. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z ryzykiem trudnej intubacji, niestabilni hemodynamicznie oraz osoby w podeszłym wieku, u których farmakokinetyka i farmakodynamika leków anestetycznych może być zmieniona.
W trakcie wyprowadzania ze znieczulenia ogólnego złożonego należy zadbać o sprawne odwrócenie działania leków zwiotczających przy użyciu sugammadeksu (Bridion) dla rokuronium i wekuronium lub neostygminy (Neostigmina) z atropiną dla innych środków zwiotczających. Właściwe postępowanie przeciwbólowe w okresie pooperacyjnym stanowi również istotny element całościowej opieki nad pacjentem poddanym znieczuleniu ogólnemu złożonemu.