Leki w grupie
„gazy medyczne”
Gazy medyczne to substancje stosowane w medycynie w celach diagnostycznych, terapeutycznych, paliatywnych lub wspomagających. Charakteryzują się ściśle określonymi parametrami, a ich produkcja, przechowywanie i stosowanie podlega rygorystycznym normom. Wykorzystywane są m.in. do tlenoterapii, znieczulenia, wentylacji mechanicznej, krioterapii, a także do napędzania narzędzi medycznych.
Do najważniejszych gazów medycznych należą: tlen (O₂), podtlenek azotu (N₂O), dwutlenek węgla (CO₂), powietrze medyczne, azot (N₂), hel (He), ksenon (Xe), a także mieszaniny gazowe, jak mieszanina tlenu i podtlenku azotu (tzw. gaz rozweselający) czy mieszanina tlenu i helu (heliox).
Tlen medyczny jest najczęściej stosowanym gazem, dostępnym w postaci sprężonej w butlach (np. Tlen medyczny Air Products, Linde Gaz) lub w formie ciekłej w zbiornikach stacjonarnych. Podtlenek azotu używany jest głównie jako środek znieczulający (np. Podtlenek azotu SPÓŁDZIELNIA PRACY). Dwutlenek węgla znajduje zastosowanie w laparoskopii (np. Dwutlenek węgla medyczny Linde Gaz). Azot ciekły stosowany jest w krioterapii i do przechowywania materiału biologicznego.
Główną zaletą stosowania gazów medycznych jest ich skuteczność w ratowaniu życia i zdrowia pacjentów. Tlenoterapia jest niezbędna w leczeniu niewydolności oddechowej, zawału serca czy zatruć. Gazy znieczulające umożliwiają bezbolesne przeprowadzanie zabiegów, a specjalistyczne mieszaniny gazowe wspomagają leczenie wielu schorzeń, od astmy po chorobę dekompresyjną.
Największe niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem gazów medycznych to ryzyko wystąpienia działań niepożądanych (np. zatrucie tlenem przy długotrwałej tlenoterapii wysokimi stężeniami), zagrożenia wynikające z ich właściwości fizycznych (np. utleniających w przypadku tlenu czy rozprężających się gazów sprężonych), a także problemy techniczne związane z ich dystrybucją i podawaniem. Wymaga to odpowiedniego przeszkolenia personelu i przestrzegania procedur bezpieczeństwa.
Gazy medyczne można podzielić na kilka podgrup: gazy do tlenoterapii (tlen, mieszaniny tlenowe), gazy znieczulające (podtlenek azotu, ksenon), gazy diagnostyczne (CO₂ do badań endoskopowych, powietrze medyczne), gazy do krioterapii (azot ciekły), gazy napędowe (azot, dwutlenek węgla) oraz specjalne mieszaniny gazowe (heliox do terapii obturacji dróg oddechowych, mieszaniny do oddychania dla nurków).
Lista leków w tej grupie
-
Tlen medyczny Air Products – Gaz – –
Produkt leczniczy zawiera tlen o czystości nie mniejszej niż 99,5% objętości. Postać farmaceutyczna obejmuje gaz skroplony oraz sprężony. Stosuje się go w leczeniu niedotlenienia organizmu, zwłaszcza u pacjentów z obniżoną prężnością tlenu we krwi żylnej. Terapia tlenowa przyczynia się do poprawy utlenowania tkanek i jest szczególnie korzystna przy prawidłowym zużyciu tlenu przez organizm.
-
Tlen medyczny – Gaz medyczny – 99,5 %
Produkt leczniczy składa się z tlen medyczny o zawartości nie mniej niż 99,5%. Jest to gaz stosowany w tlenoterapii, która wskazana jest w przypadku wszystkich postaci niedotlenienia. Szczególnie korzystny jest u pacjentów z prawidłowym zużyciem tlenu, u których obserwuje się obniżoną prężność tlenu w mieszanej krwi żylnej przy oddychaniu powietrzem atmosferycznym. Tlen medyczny wspomaga poprawę utlenowania organizmu w stanach niedoboru tlenu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tlen medyczny sprężony SIAD – Gaz medyczny sprężony – 99,5 %
Produkt zawiera tlen medyczny o czystości co najmniej 99,5% v/v w postaci sprężonego gazu bezbarwnego i bezwonnego. Stosowany jest jako element znieczulenia ogólnego oraz w intensywnej opiece medycznej, w tym przed i po operacjach. Wskazany jest także przy nagłych zatrzymaniach akcji serca i oddechu, reanimacji pacjentów w stanach krytycznych oraz noworodków. Ponadto znajduje zastosowanie w leczeniu niedotlenienia wywołanego różnymi przyczynami, takimi jak niewydolność sercowo-oddechowa, wstrząs, krwawienie, zatrucie tlenkiem węgla czy wysoka gorączka.
Wskazania do stosowania- nagłe zatrzymanie akcji serca
- nagłe zatrzymanie oddychania
- niedotlenienie
- niedrożność tętnic wieńcowych
- niewydolność sercowo-oddechowa
- opieka pooperacyjna
- opieka przedoperacyjna
- reanimacja noworodka
- reanimacja pacjenta w stanie krytycznym
- silne krwawienie
- sinica
- uraz
- wstrząs
- wysoka gorączka
- zaburzenie krążenia krwi
- zatrucie lekami
- zatrucie tlenkiem węgla
Substancja czynna -
Tlen medyczny Spawmet – Gaz do inhalacji – nie mniej niż 99,5 % objętości
Produkt leczniczy stanowi czysty tlen medyczny o zawartości nie mniejszej niż 99,5%. Jest dostępny w postaci gazu skroplonego lub sprężonego. Stosuje się go głównie w terapii wszystkich postaci niedotlenienia, zwłaszcza u pacjentów z prawidłowym zużyciem tlenu, którzy mają obniżoną prężność tlenu w mieszanej krwi żylnej przy oddychaniu powietrzem atmosferycznym.
-
Entonox – Gaz medyczny sprężony – 50% + 50%
Produkt leczniczy jest gazem medycznym sprężonym, zawierającym 50% podtlenku azotu oraz 50% tlenu. Skład ten umożliwia szybkie i skuteczne działanie przeciwbólowe. Stosuje się go do krótkotrwałego łagodzenia bólu o umiarkowanym nasileniu. Preparat jest odpowiedni dla pacjentów w każdym wieku, z wyjątkiem niemowląt poniżej jednego miesiąca życia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
VasoKINOX – Gaz medyczny sprężony – 800 ppm mol/mol
Produkt leczniczy to gaz medyczny zawierający tlenek azotu w stężeniu 800 ppm mol/mol. Wykorzystywany jest w terapii noworodków z hipoksemiczną niewydolnością oddechową oraz w leczeniu okołooperacyjnego nadciśnienia płucnego u pacjentów w różnym wieku, od noworodków do młodzieży i dorosłych. Stosowany jest wraz z wspomaganiem oddychania i innymi lekami, aby poprawić dotlenienie oraz zmniejszyć ciśnienie płucne. Dzięki temu pomaga również w poprawie funkcji prawej komory serca i zmniejszeniu potrzeby stosowania pozaustrojowego dotleniania membranowego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Tlen medyczny TZF – Gaz medyczny sprężony – 99,5 %
Produkt zawiera sprężony gaz medyczny, w którym stężenie tlenu wynosi 99,5%. Jest bezbarwny i bezwonny, co czyni go bezpiecznym do stosowania. Stosowany jest w tlenoterapii, zwłaszcza u pacjentów z niedotlenieniem i obniżoną prężnością tlenu we krwi żylnej. Terapia ma na celu uzupełnienie niedoboru tlenu i poprawę jego dostępności w organizmie.
-
PulmoProDiff – Gaz medyczny sprężony – 0,25 % (V/V) + 18 % (V/V)
Produkt leczniczy zawiera tlenek węgla (0,25%) oraz hel (18%) w postaci sprężonego gazu medycznego. Gaz ten jest bezbarwny, bezwonny i bez smaku. Stosuje się go wyłącznie do celów diagnostycznych, głównie w badaniach czynności płuc. Pomaga określić zdolność dyfuzyjną i objętość płuc u pacjentów zdolnych do wykonania testu, bez względu na wiek.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tlen medyczny skroplony SIAD – Gaz medyczny skroplony – 99,5 %
Produkt zawiera minimum 99,5% objętości czystego tlenu medycznego w postaci skroplonego gazu kriogenicznego. Jest bezbarwny i bezwonny, w stanie ciekłym ma jasnoniebieski kolor. Stosowany jest głównie w znieczuleniu ogólnym, intensywnej opiece medycznej oraz podczas resuscytacji u pacjentów z zaburzeniami oddechowymi i krążeniowymi. Wskazany w leczeniu niedotlenienia wynikającego z różnych schorzeń, takich jak zatrucie tlenkiem węgla czy wstrząs.
Wskazania do stosowania- nagłe zatrzymanie akcji serca
- nagłe zatrzymanie oddychania
- niedotlenienie
- niedrożność tętnic wieńcowych
- opieka pooperacyjna
- opieka przedoperacyjna
- reanimacja noworodka
- reanimacja pacjenta w stanie krytycznym
- silne krwawienie
- sinica będąca skutkiem niewydolności sercowo-oddechowej
- uraz
- wstrząs
- wysoka gorączka
- zaburzenie krążenia krwi
- zatrucie lekami
- zatrucie tlenkiem węgla
Substancja czynna -
VasoKINOX – Gaz medyczny sprężony – 450 ppm mol/mol
Produkt leczniczy zawiera tlenek azotu w stężeniu 450 ppm mol/mol, podany w postaci sprężonego gazu medycznego. Składnik ten działa jako selektywny środek rozszerzający naczynia krwionośne w płucach. Stosuje się go w leczeniu hipoksemicznej niewydolności oddechowej u noworodków oraz okołooperacyjnego nadciśnienia płucnego u pacjentów w różnym wieku. Pomaga poprawić dotlenienie i zmniejszyć ciśnienie w naczyniach płucnych, wspomagając funkcję serca oraz układ oddechowy.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Ohecon – Gaz medyczny sprężony – 0,25 % (V/V) + 10 % (V/V)
Produkt leczniczy jest mieszaniną medycznego gazu sprężonego, zawierającą 0,25% tlenku węgla oraz 10% helu. Gaz ten jest bezbarwny, bezwonny i bez smaku. Stosuje się go wyłącznie do celów diagnostycznych, zwłaszcza w badaniach czynności płuc, takich jak określanie zdolności dyfuzyjnej oraz objętości płuc. Przeznaczony jest dla pacjentów zdolnych do wykonania testu, bez względu na wiek.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tlen medyczny Messer – Gaz medyczny skroplony, gaz medyczny sprężony – nie mniej niż 99,5% obj.
Produkt zawiera gaz medyczny będący nie mniej niż 99,5% czystym tlenem, dostępny w formie skroplonej lub sprężonej. Stosuje się go w terapii niedotlenienia, gdy dochodzi do obniżenia prężności tlenu we krwi. Jest szczególnie korzystny dla pacjentów z prawidłowym zużyciem tlenu, u których stwierdza się niedostateczne natlenienie podczas oddychania powietrzem atmosferycznym. Tlenoterapia wspomaga prawidłowe funkcjonowanie układu oddechowego i poprawia utlenowanie organizmu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Kalinox – Gaz medyczny sprężony – 50% + 50%
Produkt leczniczy składa się w równych proporcjach z podtlenku azotu i tlenu, które są sprężonym gazem medycznym. Stosuje się go do krótkotrwałego znieczulenia podczas bolesnych zabiegów oraz w celu zmniejszenia bólu o nasileniu łagodnym do umiarkowanego u dorosłych i dzieci powyżej 1 miesiąca życia. Wykorzystywany jest także do sedacji podczas procedur stomatologicznych oraz jako środek znieczulający w położnictwie w warunkach szpitalnych. Preparat jest szczególnie przydatny w sytuacjach nagłych, takich jak urazy czy oparzenia, oraz gdy inne formy znieczulenia nie są możliwe lub odrzucone przez pacjenta.
-
Tlen medyczny Linde – Gaz –
Produkt składa się z medycznego gazu, który zawiera co najmniej 99,5% tlenu. Stosuje się go w terapii niedotlenienia różnych postaci, pomagając uzupełnić niedobór tlenu we krwi. Jest szczególnie korzystny dla pacjentów, u których obserwuje się obniżoną prężność tlenu w mieszanej krwi żylnej podczas oddychania powietrzem atmosferycznym. Przeznaczony jest do stosowania w tlenoterapii jako wsparcie układu oddechowego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
OXiN – Gaz medyczny sprężony – 21,0 – 22,4 % (v/v)
Jest to bezbarwny, bezwonny i bezsmakowy gaz medyczny, którego głównym składnikiem jest tlen w stężeniu 21,0–22,4% v/v. Stosuje się go wziewnie jako substytut powietrza atmosferycznego w sytuacjach wymagających opieki medycznej. Wskazany jest podczas terapii wentylacyjnej, znieczulenia oraz jako gaz nośny przy nebulizacji. Może być podawany pacjentom w każdym wieku, od noworodków po dorosłych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tlenek azotu Messer – Gaz medyczny sprężony – 800 ppm (v/v)
Preparat zawiera tlenek azotu w stężeniu 800 ppm (V/V) jako gaz medyczny sprężony. Stosuje się go u noworodków z hipoksyjną niewydolnością oddechową z nadciśnieniem płucnym oraz w leczeniu około- i pooperacyjnym nadciśnienia płucnego u pacjentów w różnym wieku. Działa poprzez poprawę utlenowania krwi oraz zmniejszenie ciśnienia w tętnicy płucnej, wspierając pracę prawej komory serca. Produkt jest szczególnie wskazany w terapii wspomagającej oddychanie i minimalizacji konieczności stosowania pozaustrojowej wymiany gazowej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Powietrze medyczne syntetyczne Air Products – Gaz medyczny sprężony – 22% V/V
Produkt zawiera sprężony gaz medyczny, który składa się w 22% z tlenu. Jest bezbarwny, pozbawiony zapachu i smaku. Stosuje się go w celu zapobiegania hipoksji, czyli niedoborowi tlenu w organizmie. Idealny do zastosowań medycznych wymagających dostarczenia tlenu w kontrolowany sposób.