nagłe zatrzymanie akcji serca
Wskazanie

Nagłe zatrzymanie akcji serca (NZK) to stan bezpośredniego zagrożenia życia, charakteryzujący się nieoczekiwanym ustaniem mechanicznej czynności serca, co prowadzi do zatrzymania krążenia krwi i braku perfuzji narządów. Występuje najczęściej w wyniku arytmii komorowych (migotanie komór, częstoskurcz komorowy bez tętna), asystolii lub aktywności elektrycznej bez tętna. NZK może być konsekwencją ostrego zespołu wieńcowego, niewydolności serca, wad zastawkowych, kardiomiopatii, zaburzeń elektrolitowych lub zatruć.

Podstawą leczenia NZK jest natychmiastowe rozpoczęcie resuscytacji krążeniowo-oddechowej i jak najszybsza defibrylacja (w przypadku rytmów defibrylacyjnych). W farmakoterapii stosuje się adrenaliny (Adrenalina WZF) w dawce 1 mg co 3-5 minut. Przy opornym migotaniu komór lub częstoskurczu komorowym bez tętna podaje się amiodaron (Amiokordin, Opacorden) w dawce 300 mg, a następnie można rozważyć dodatkową dawkę 150 mg. W asystolii lub aktywności elektrycznej bez tętna kluczowe jest poszukiwanie i leczenie potencjalnie odwracalnych przyczyn zatrzymania krążenia.

Po skutecznej resuscytacji stosuje się terapię post-resuscytacyjną, która obejmuje m.in. utrzymanie odpowiednich parametrów hemodynamicznych (często przy użyciu noradrenaliny – Levonor, dobutaminy – Dobutamine), kontrolowaną normotermię lub hipotermię terapeutyczną, wentylację mechaniczną z kontrolą parametrów gazometrycznych oraz leczenie przyczyny zatrzymania krążenia, np. pilną koronarografię i angioplastykę wieńcową w przypadku ostrego zespołu wieńcowego.

Największe trudności w leczeniu pacjentów z NZK to przede wszystkim opóźnienie w rozpoczęciu resuscytacji krążeniowo-oddechowej, brak dostępu do defibrylatora, trudności w identyfikacji i leczeniu odwracalnych przyczyn zatrzymania krążenia oraz powikłania neurologiczne związane z niedotlenieniem mózgu. Wyzwaniem jest również kompleksowa opieka post-resuscytacyjna, wymagająca zaawansowanego monitorowania i zasobów oddziału intensywnej terapii. Duży problem stanowi również zapobieganie ponownemu zatrzymaniu krążenia poprzez właściwe leczenie chorób podstawowych i, w uzasadnionych przypadkach, implantację kardiowertera-defibrylatora (ICD).