próg pobudliwości
Próg pobudliwości to minimalna wartość bodźca, która jest w stanie wywołać potencjał czynnościowy w komórce pobudliwej, takiej jak neuron czy komórka mięśniowa. Stanowi on kluczowy parametr w elektrofizjologii, określający wrażliwość komórki na bodźce zewnętrzne.
W przypadku neuronów, próg pobudliwości jest osiągany, gdy napięcie błonowe wzrasta z wartości spoczynkowej (około -70 mV) do wartości progowej (około -55 mV). Po przekroczeniu tej wartości dochodzi do gwałtownego otwarcia napięciowo-zależnych kanałów sodowych, co inicjuje potencjał czynnościowy. Jest to zjawisko podlegające zasadzie „wszystko albo nic” – bodziec podprogowy nie wywoła odpowiedzi, natomiast bodziec o wartości progowej lub wyższej zawsze spowoduje pełną odpowiedź komórki.
Próg pobudliwości może ulegać zmianom w różnych stanach fizjologicznych i patologicznych. Jego obniżenie prowadzi do nadpobudliwości komórki (jak w przypadku niektórych neuropatii czy w stanie zapalnym), natomiast podwyższenie skutkuje zmniejszoną reaktywnością (np. w czasie hipoksji czy przy działaniu niektórych leków znieczulających i przeciwdrgawkowych). Znajomość i możliwość modyfikacji progu pobudliwości ma istotne znaczenie w farmakoterapii wielu schorzeń neurologicznych i kardiologicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ropimol 5 mg/ml
Ropimol, zawierający ropiwakainę chlorowodorek (5 mg/ml), jest lekiem znieczulającym miejscowo z grupy amidów, charakteryzującym się długim czasem działania oraz zdolnością do wywoływania zarówno znieczulenia, jak i analgezji. Mechanizm działania polega na odwracalnym blokowaniu kanałów sodowych w osłonce włókien nerwowych, co prowadzi do zahamowania depolaryzacji i wzrostu progu pobudliwości, skutkując miejscową blokadą impulsów nerwowych. Efekt znieczulający zależy od miejsca i dawki podania, a skuteczność nie jest modyfikowana przez obecność leków zwężających naczynia, takich jak adrenalina. W zależności od dawki, ropiwakaina może wywoływać pełne znieczulenie (duże dawki) lub selektywną blokadę czuciową z ograniczoną blokadą motoryczną (mniejsze dawki), co pozwala na precyzyjne dostosowanie do wymagań procedury chirurgicznej lub diagnostycznej.
adrenalina, analgezja, blokada czuciowa, blokada impulsów nerwowych, blokada motoryczna, depolaryzacja, długi czas działania, działanie analgetyczne, działanie toksyczne leku, działanie znieczulające, grupa farmakoterapeutyczna, infuzja donaczyniowa, lek znieczulający miejscowy, lek zwężający naczynia krwionośne, osłona włókna nerwowego, ośrodkowy układ nerwowy, podanie dooponowe, próg pobudliwości, redukcja przepuszczalności, ropiwakaina chlorowodorek, roztwór do wstrzykiwań, roztwór izotoniczny, roztwór sterylny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ropivacaine Kabi 10 mg/ml
Ropiwakaina, substancja czynna leku Ropivacaine Kabi, jest amidowym, długodziałającym środkiem miejscowo znieczulającym (kod ATC: N01BB09) o podwójnym profilu działania: znieczulającym i przeciwbólowym. Mechanizm działania polega na odwracalnym blokowaniu kanałów sodowych w błonie włókien nerwowych, co prowadzi do zahamowania przewodnictwa nerwowego. Efekt kliniczny jest dawkozależny – wyższe dawki indukują pełną blokadę anestezjologiczną, odpowiednią do znieczulenia operacyjnego, natomiast niższe dawki powodują selektywną blokadę czuciową z minimalnym wpływem na funkcje motoryczne. Ropiwakaina charakteryzuje się długim czasem działania, a jej farmakokinetyka nie ulega istotnej modyfikacji przy jednoczesnym podaniu leków obkurczających naczynia, takich jak adrenalina.
adrenalina, blokada czuciowa, blokada przewodnictwa nerwowego, błona włókna nerwowego, chlorowodorek, czas działania znieczulenia, funkcja motoryczna, impuls nerwowy, jony sodowe, leki miejscowo znieczulające, próg pobudliwości, ropiwakaina, roztwór do wstrzykiwań, toksyczność ośrodkowego układu nerwowego, znieczulenie, znieczulenie operacyjne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lignocainum hydrochloricum WZF 2% 20 mg/ml
Lidokaina chlorowodorek, zawarta w preparacie Lignocainum Hydrochloricum WZF 2% (20 mg/ml), pełni podwójną rolę farmakologiczną jako lek przeciwarytmiczny klasy IB oraz miejscowo znieczulający z grupy amidów. Jej mechanizm działania opiera się na blokowaniu kanałów sodowych w błonach komórek nerwowych i mięśnia sercowego, co prowadzi do zahamowania przewodzenia impulsów nerwowych oraz stabilizacji bioelektrycznej mięśnia sercowego. Selektywność lidokainy względem różnych typów włókien nerwowych umożliwia skuteczne blokowanie przewodnictwa w cienkich włóknach bólowych i czuciowych przy zachowaniu funkcji motorycznych. W terapii arytmii lek wykazuje efektywność głównie w zaburzeniach rytmu związanych z depolaryzacją, takich jak arytmie niedokrwienne czy wywołane przedawkowaniem glikozydów nasercowych, przy minimalnym wpływie na mięsień niezdepolaryzowany i układ przewodzący serca.
arytmia, atonia, automatyzm komór, ból somatyczny, ból trzewny, ciśnienie tętnicze, depolaryzacja, depolaryzacja diastoliczna, depolaryzacja mięśnia sercowego, dopełniacz C3a, działanie analgetyczne, glikozydy nasercowe, interleukiny, jony sodu, kanał sodowy, klasyfikacja Vaughna-Williamsa, kurczliwość mięśnia sercowego, lek przeciwarytmiczny, lidokaina chlorowodorek, mediatory zapalne, mięsień sercowy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedrożność pooperacyjna jelit, nudności i wymioty, opioidy, opór obwodowy, potencjał czynnościowy, profil hemodynamiczny, próg pobudliwości, przewodnictwo nerwowe, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, radykalna prostatektomia, rzut serca, środek miejscowo znieczulający, układ przewodzący serca, włókno bólowe, włókno czuciowe, włókno ruchowe, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ropivacaine Kabi 5 mg/ml
Ropivacaine Kabi to długodziałający lek miejscowo znieczulający z grupy amidów (kod ATC: N01BB09), wykazujący zarówno działanie znieczulające, jak i przeciwbólowe. Mechanizm działania polega na odwracalnym blokowaniu kanałów sodowych w błonie włókien nerwowych, co prowadzi do zahamowania przewodnictwa impulsów nerwowych. W zależności od dawki, ropiwakaina może wywoływać pełne znieczulenie operacyjne (wysokie dawki) lub selektywną blokadę czuciową z minimalnym wpływem na funkcję motoryczną (niskie dawki). Czas działania i początek efektu zależą od miejsca podania i dawki, a dodatek adrenaliny nie wpływa na parametry farmakodynamiczne ropiwakainy, co odróżnia ją od innych leków miejscowo znieczulających.
adrenalina, amid, blokada czuciowa, blokada motoryczna, blokada przewodnictwa nerwowego, błona włókna nerwowego, depolaryzacja, dieta niskosodowa, epinefryna, infuzja dożylna, jon sodowy, lek miejscowo znieczulający, mechanizm działania, obkurczenie naczyń, ośrodkowy układ nerwowy, próg pobudliwości, ropiwakaina, ropiwakaina chlorowodorek, roztwór do wstrzykiwań, środek miejscowo znieczulający, toksyczność OUN, znieczulenie miejscowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ropivacaine Kabi 7,5 mg/ml
Ropiwakaina, substancja czynna preparatu Ropivacaine Kabi, jest amidowym lekiem miejscowo znieczulającym o długim czasie działania, wykazującym zależne od dawki i miejsca podania działanie farmakodynamiczne. Mechanizm działania opiera się na odwracalnej blokadzie kanałów sodowych w błonie włókien nerwowych, co prowadzi do zahamowania przewodnictwa impulsów nerwowych i efektu znieczulającego oraz przeciwbólowego. W dawkach wysokich ropiwakaina umożliwia pełne znieczulenie operacyjne, natomiast w niższych dawkach wywołuje głównie blokadę czuciową z ograniczoną blokadą motoryczną, co jest korzystne w terapii przeciwbólowej. Czas działania i początek efektu zależą od miejsca podania i dawki, a podanie adrenaliny nie wpływa na te parametry, co odróżnia ropiwakainę od innych leków miejscowo znieczulających.
adrenalina, blokada czuciowa, blokada kanałów sodowych, blokada motoryczna, blokada przewodnictwa nerwowego, chlorowodorek ropiwakainy, depolaryzacja, działanie przeciwbólowe, działanie znieczulające, infuzja dożylna, lek miejscowo znieczulający amidowy, lek obkurczający naczynia, osmolalność, ośrodkowy układ nerwowy, próg pobudliwości, przepuszczalność błony włókna nerwowego, ropiwakaina, roztwór do wstrzykiwań, terapia przeciwbólowa, znieczulenie miejscowe, znieczulenie operacyjne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ropimol 2 mg/ml
Ropiwakaina, substancja czynna leku Ropimol w stężeniu 2 mg/ml, jest amidowym lekiem miejscowo znieczulającym o przedłużonym działaniu, klasyfikowanym pod kodem ATC N01BB09. Mechanizm jej działania polega na odwracalnym blokowaniu kanałów sodowych w osłonce włókien nerwowych, co prowadzi do zmniejszenia prędkości depolaryzacji i podniesienia progu pobudliwości, skutkując miejscową blokadą przewodzenia impulsów nerwowych. Ropiwakaina wykazuje działanie zależne od dawki: przy wyższych dawkach stosowana jest jako silne znieczulenie chirurgiczne, natomiast przy niższych dawkach zapewnia selektywną blokadę czuciową z ograniczoną blokadą motoryczną. Czas działania leku jest długi i zależy od miejsca podania oraz dawki, a jego skuteczność nie wymaga stosowania leków zwężających naczynia, takich jak adrenalina.
adrenalina, amid, analgezja, blokada czuciowa, blokada motoryczna, blokada przewodzenia nerwowego, depolaryzacja, dieta niskosodowa, jony sodowe, lek miejscowo znieczulający, lek zwężający naczynia krwionośne, osłona włókna nerwowego, pH, podanie donaczyniowe, próg pobudliwości, ropiwakaina, ropiwakaina chlorowodorek, roztwór do infuzji, substancja czynna, toksyczność ośrodkowego układu nerwowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lignocain 2% 20 mg/ml
Lidokaina, substancja czynna roztworu do wstrzykiwań Lignocain 2% (20 mg/ml), jest amidowym lekiem miejscowo znieczulającym (kod ATC: N01BB02), działającym poprzez odwracalne blokowanie przewodzenia impulsów nerwowych. Mechanizm polega na zmniejszeniu przepuszczalności błony komórkowej dla jonów sodowych, a przy wyższych stężeniach także potasowych, co prowadzi do zahamowania generowania potencjału czynnościowego. Blokada następuje w kolejności: ból, temperatura, dotyk, ucisk. Efekt znieczulający utrzymuje się około 30 minut i jest zależny od pKa lidokainy oraz pH tkanki, co tłumaczy osłabienie działania w środowisku o obniżonym pH, np. w stanie zapalnym.
ból, czas refrakcji, działanie znieczulające, elektrolit, hiperkaliemia, hiperpolaryzacja, hipokaliemia, kanał sodowy, kurczliwość mięśnia sercowego, lek miejscowo znieczulający, lek przeciwarytmiczny, lidokaina, niedokrwienie mięśnia sercowego, pobudliwość włókien nerwowych, pojemność minutowa serca, potencjał czynnościowy, próg pobudliwości, przepływ wieńcowy, przepuszczalność błony komórkowej, stabilizacja błony komórkowej, stan zapalny, tachyarytmia, tachykardia, układ przewodzący serca, węzeł zatokowy, włókno nerwowe czuciowe, włókno Purkinjego, zaburzenie czynności węzła zatokowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ropivacaine BioQ 2 mg/ml
Ropiwakaina chlorowodorek, substancja czynna preparatu Ropivacaine BioQ, jest amidowym lekiem znieczulającym miejscowo o długotrwałym działaniu, wykorzystywanym zarówno do znieczulenia chirurgicznego, jak i analgezji. Mechanizm działania polega na odwracalnym blokowaniu kanałów sodowych w błonie komórkowej włókien nerwowych, co prowadzi do zahamowania przewodzenia impulsów nerwowych. Efekt kliniczny jest zależny od dawki: duże dawki zapewniają pełne znieczulenie, natomiast mniejsze wywołują selektywną blokadę czuciową z ograniczoną blokadą motoryczną, co jest korzystne w procedurach wymagających zachowania funkcji motorycznych. Ropiwakaina charakteryzuje się długim czasem działania, co jest istotne w kontroli bólu około- i pooperacyjnego, a jej skuteczność nie wymaga stosowania leków zwężających naczynia, takich jak adrenalina.
adrenalina, amid, analgezja, blokada czuciowa, blokada motoryczna, blokada przewodzenia nerwowego, ból okołooperacyjny, ból pooperacyjny, depolaryzacja, dieta niskosodowa, epinefryna, lek znieczulający miejscowo, lek zwężający naczynia krwionośne, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, OUN, pompa infuzyjna, próg pobudliwości, przepuszczalność błony komórkowej, ropiwakaina, roztwór do infuzji, zarządzanie bólem, znieczulenie