Leki zawierające w składzie
ketamina

Ketamina to dysocjacyjny lek znieczulający o złożonym mechanizmie działania, którego głównym punktem uchwytu jest antagonizm wobec receptorów NMDA w ośrodkowym układzie nerwowym. Dzięki blokowaniu tych receptorów, ketamina wykazuje działanie znieczulające, przeciwbólowe, a w niskich dawkach także przeciwdepresyjne.

Ketamina stosowana jest głównie w anestezjologii do indukcji i podtrzymania znieczulenia, szczególnie w przypadkach, gdy stabilność hemodynamiczna pacjenta jest kluczowa. W przeciwieństwie do wielu innych anestetyków, ketamina nie powoduje znaczącego spadku ciśnienia tętniczego ani depresji oddechowej, co czyni ją wartościowym lekiem w sytuacjach nagłych oraz w medycynie pola walki.

W Polsce ketamina dostępna jest w preparatach takich jak Ketalar, Ketanest i Calypsol. Stosowana jest zarówno w medycynie ludzkiej, jak i weterynaryjnej. W ostatnich latach zyskała również uznanie jako opcja terapeutyczna w leczeniu depresji lekoopornej, zespołu stresu pourazowego (PTSD) oraz bólu przewlekłego.

Największą zaletą ketaminy jest jej szybki początek działania przeciwdepresyjnego, obserwowany już w ciągu godzin od podania, w przeciwieństwie do klasycznych leków przeciwdepresyjnych, które wymagają tygodni, aby osiągnąć pełną skuteczność. Ponadto, ketamina zachowuje odruch oddechowy i działa rozszerzająco na oskrzela, co może być korzystne u pacjentów z astmą czy POChP poddawanych znieczuleniu.

Należy jednak pamiętać o potencjalnych zagrożeniach związanych ze stosowaniem ketaminy. Lek może powodować halucynacje, stany dysocjacyjne i koszmary podczas wybudzania ze znieczulenia, określane jako „zjawisko przebudzeniowe”. Długotrwałe stosowanie wiąże się z ryzykiem uzależnienia oraz może prowadzić do uszkodzenia dróg moczowych, w tym do rozwoju śródmiąższowego zapalenia pęcherza moczowego. Ze względu na potencjał nadużywania, ketamina jest substancją kontrolowaną i podlega ścisłej regulacji prawnej.