Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ketamina

Ketamina, dostępna w postaci roztworów do wstrzykiwań Ketalar 10 (10 mg/ml) oraz Ketalar 50 (50 mg/ml), nie jest zalecana do stosowania u kobiet w ciąży ze względu na brak kontrolowanych badań klinicznych potwierdzających jej bezpieczeństwo oraz udokumentowany szkodliwy wpływ na reprodukcję w modelach zwierzęcych. Lek przenika przez barierę łożyskową, co może prowadzić do depresji oddechowej noworodka oraz obniżenia punktacji w skali Apgar, zwłaszcza przy dawkach dożylnych ≥1,5 mg/kg masy ciała. Dodatkowo, dawki przekraczające 2 mg/kg masy ciała u matki mogą powodować istotny wzrost ciśnienia tętniczego oraz zwiększenie napięcia macicy, co niesie ryzyko powikłań zarówno dla matki, jak i płodu. Stosowanie ketaminy jest dopuszczalne jedynie w sytuacjach klinicznych takich jak cesarskie cięcie lub poród naturalny, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko.

Wpływ ketaminy na płodność, ciążę i laktację

Ketamina, dostępna w produktach leczniczych Ketalar 10 (10 mg/ml) oraz Ketalar 50 (50 mg/ml) w postaci roztworu do wstrzykiwań, wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u kobiet w okresie ciąży i laktacji. Informacje te są kluczowe dla lekarzy podejmujących decyzje terapeutyczne dotyczące pacjentek w tych szczególnych okresach fizjologicznych.1 2

Wpływ na ciążę

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały szkodliwy wpływ ketaminy na reprodukcję. Co istotne, brak jest kontrolowanych badań klinicznych oceniających bezpieczeństwo stosowania ketaminy u kobiet ciężarnych, co powoduje, że bezpieczeństwo stosowania tego leku w okresie ciąży nie zostało jednoznacznie ustalone.3 4

Z uwagi na powyższe dane, nie zaleca się stosowania produktów Ketalar 10 i Ketalar 50 w okresie ciąży. Wyjątek stanowi podawanie tych produktów podczas zabiegów cesarskiego cięcia lub podczas porodu naturalnego, gdzie korzyści z zastosowania leku mogą przewyższać potencjalne ryzyko.5 6

Przenikanie łożyskowe i wpływ na noworodka

Należy pamiętać, że ketamina przenika przez barierę łożyskową, co ma bezpośrednie implikacje dla stanu noworodka. Udokumentowano przypadki, w których noworodki narażone na działanie ketaminy podawanej matkom dożylnie podczas porodu w dawce równej lub większej niż 1,5 mg/kg masy ciała doświadczały depresji oddechowej oraz otrzymywały niższą punktację w skali Apgar. Stany te wymagały przeprowadzenia procedur resuscytacyjnych u noworodków.7 8

Stosowanie ketaminy w dawkach przekraczających 2 mg/kg masy ciała prowadzi do znaczącego wzrostu ciśnienia tętniczego krwi u matki oraz zwiększenia napięcia macicy, co może mieć istotne konsekwencje kliniczne zarówno dla matki, jak i płodu.9 10

Stosowanie w położnictwie

W praktyce położniczej istnieją istotne luki w danych dotyczących stosowania ketaminy. Brakuje informacji na temat podawania ketaminy drogą domięśniową w położnictwie oraz danych dotyczących dawek podtrzymujących ketaminy podawanej dożylnie. W konsekwencji nie jest możliwe precyzyjne ustalenie zalecanych dawek ketaminy w kontekście położniczym. Lekarze powinni mieć świadomość, że dane farmakokinetyczne dotyczące podawania domięśniowego są dostępne w odpowiednich sekcjach charakterystyki produktu leczniczego.11 12

Wpływ na laktację

Kwestia bezpieczeństwa stosowania ketaminy w okresie karmienia piersią pozostaje niewyjaśniona z powodu braku odpowiednich danych klinicznych. W związku z tym, nie zaleca się stosowania produktów Ketalar 10 i Ketalar 50 u kobiet w okresie laktacji. Lekarze powinni rozważyć alternatywne metody anestezji lub czasowe przerwanie karmienia piersią w przypadku konieczności podania ketaminy matce karmiącej.13 14

Rekomendacje dla lekarzy

Lekarze rozważający zastosowanie ketaminy u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych lub karmiących piersią, powinni przekazać pacjentkom następujące informacje:

  • Ketamina nie jest zalecana do stosowania w okresie ciąży, z wyjątkiem sytuacji związanych z cesarskim cięciem lub porodem naturalnym, gdzie korzyści mogą przewyższać ryzyko
  • Lek przenika przez łożysko i może powodować depresję oddechową u noworodka oraz niższą punktację w skali Apgar
  • Stosowanie dawek większych niż 2 mg/kg masy ciała może powodować znaczący wzrost ciśnienia krwi u matki oraz zwiększać napięcie macicy
  • Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania ketaminy w okresie laktacji, dlatego nie zaleca się jej stosowania u kobiet karmiących piersią

15 16

W przypadku konieczności zastosowania ketaminy u kobiety ciężarnej, lekarz powinien szczegółowo monitorować stan zarówno matki, jak i noworodka po porodzie, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji oddechowych noworodka oraz jego punktacji w skali Apgar. W przypadku wystąpienia depresji oddechowej u noworodka, należy być przygotowanym do przeprowadzenia procedur resuscytacyjnych.17 18

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl