neuroleptoanalgezja
Wskazanie

Neuroleptoanalgezja to metoda łączącej działanie neuroleptyczne i przeciwbólowe, osiąganej poprzez równoczesne zastosowanie neuroleptyku (najczęściej pochodnej butyrofenonu, np. droperidolu) z silnym analgetykiem opioidowym (np. fentanylem). Technika ta była popularna w anestezjologii jako forma analgosedacji lub jako składnik znieczulenia ogólnego.

Wskazania do neuroleptoanalgezji obejmują przede wszystkim krótkie zabiegi diagnostyczne i terapeutyczne, które wymagają złagodzenia bólu i niepokoju bez pełnego znieczulenia ogólnego. Jest wykorzystywana również jako premedykacja przed operacją, szczególnie u pacjentów z wysokim poziomem lęku, a także jako metoda sedacji przy zabiegach endoskopowych czy radiologicznych.

W Polsce stosowane leki to m.in. Droperidol (neuroleptyk) w połączeniu z opioidami takimi jak Fentanyl, Sufentanil (Sufenta) czy Alfentanil (Rapifen). Dawniej popularnym połączeniem był preparat Thalamonal zawierający droperidol i fentanyl w jednej ampułce, obecnie jednak preferuje się osobne dawkowanie tych składników dla lepszej kontroli efektów.

Największymi trudnościami podczas stosowania neuroleptoanalgezji są działania niepożądane, szczególnie ze strony układu krążenia (hipotensja, wydłużenie odstępu QT przez droperidol) oraz układu oddechowego (depresja oddechowa wywołana opioidami). Istotnym problemem jest również ryzyko wystąpienia objawów pozapiramidowych po neuroleptykach oraz potencjalne interakcje lekowe. Z tego powodu metoda wymaga starannego monitorowania pacjenta, a w ostatnich latach jest częściowo wypierana przez nowocześniejsze techniki sedacji przy użyciu propofolu czy deksmedetomidyny, które oferują korzystniejszy profil bezpieczeństwa.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl