proces biotransformacji

Proces biotransformacji, zwany również metabolizmem ksenobiotyków, to seria reakcji biochemicznych, w których organizm przekształca substancje obce (leki, toksyny, związki chemiczne) w formy łatwiejsze do wydalenia. Głównym celem biotransformacji jest zmniejszenie lipofilności związków, co ułatwia ich eliminację z organizmu.

Biotransformacja przebiega zasadniczo w dwóch fazach. Faza I obejmuje reakcje oksydacji, redukcji i hydrolizy, które wprowadzają lub odsłaniają grupy funkcyjne w cząsteczce. Głównym układem enzymatycznym tej fazy jest cytochrom P450, zlokalizowany głównie w retikulum endoplazmatycznym hepatocytów. Faza II to reakcje koniugacji, w których metabolity fazy I łączą się z endogennymi substancjami, takimi jak kwas glukuronowy, siarkowy czy glutationowy, tworząc połączenia o zwiększonej rozpuszczalności w wodzie.

Wątroba stanowi główny narząd biotransformacji, choć procesy te zachodzą również w innych tkankach, jak nerki, płuca czy przewód pokarmowy. Efektywność biotransformacji może być modyfikowana przez czynniki genetyczne, wiek, płeć, choroby współistniejące oraz interakcje międzylekowe. Zaburzenia procesów biotransformacji mogą prowadzić do kumulacji toksycznych metabolitów, nieoczekiwanych działań farmakologicznych lub obniżonej skuteczności terapeutycznej leków.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl