Leki w grupie
„leki stosowane na oddziałach intensywnej terapii”

Leki stosowane na oddziałach intensywnej terapii (OIT) to szeroka grupa preparatów farmakologicznych wykorzystywanych do leczenia pacjentów w stanie krytycznym. Obejmują one środki ratujące życie i podtrzymujące funkcje życiowe, które są niezbędne w terapii pacjentów z niewydolnością narządową, wstrząsem, ciężkimi infekcjami czy po rozległych urazach.

Wśród najważniejszych grup leków stosowanych na OIT znajdują się: leki sedacyjne i przeciwbólowe (propofol, midazolam, fentanyl, morfina), leki wazopresyjne i inotropowe (noradrenalina, adrenalina, dobutamina, dopamina), leki przeciwzakrzepowe (heparyna niefrakcjonowana, heparyny drobnocząsteczkowe jak enoksaparyna), antybiotyki o szerokim spektrum działania (meropenem, piperacylina z tazobaktamem, wankomycyna), oraz leki stosowane w resuscytacji (atropina, amiodaron).

Istotną podgrupą są leki wazopresyjne i inotropowe, które utrzymują odpowiednie ciśnienie tętnicze i perfuzję narządową. Do najczęściej stosowanych należą: noradrenalina (Levonor), adrenalina (Adrenalina WZF), dobutamina (Dobutrex), dopamina (Dopaminum Hydrochloricum) oraz wazopresyna (Pressyn). W ciężkich przypadkach wstrząsu septycznego stosuje się również hydrokortyzol (Corhydron, Solu-Cortef).

Zaletą leków stosowanych na OIT jest ich szybkie działanie, możliwość precyzyjnego dawkowania przez pompy infuzyjne oraz skuteczność w stanach zagrożenia życia. Wiele z nich podawanych jest w ciągłych wlewach dożylnych, co pozwala na utrzymanie stałego stężenia terapeutycznego w surowicy i dostosowanie dawki do dynamicznie zmieniającego się stanu pacjenta.

Największe niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków na OIT obejmują wąski indeks terapeutyczny wielu preparatów, ryzyko interakcji lekowych przy politerapii oraz możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych, jak arytmie, hipertensja, niewydolność nerek czy krwawienia. Wymaga to ciągłego monitorowania parametrów życiowych pacjenta oraz funkcji narządów, a także regularnej oceny stosunku korzyści do ryzyka prowadzonej farmakoterapii.

Leki stosowane na OIT możemy podzielić na kilka istotnych podgrup: leki do analgosedacji (propofol, deksmedetomidyna, remifentanyl), leki do leczenia wstrząsu (katecholaminy, glikokortykosteroidy), leki do leczenia zaburzeń krzepnięcia (rekombinowany czynnik VIIa, kompleks protrombiny), leki stosowane w terapii ostrej niewydolności oddechowej (surfaktant, wziewne tlenki azotu, wziewne prostacykliny), oraz leki do żywienia pozajelitowego i leczenia zaburzeń metabolicznych.

Na OIT stosuje się również wiele leków przeciwdrgawkowych (lewetiracetam, walproinian sodu), neuroprotekcyjnych (mannitol, hipertoniczny roztwór soli), nefroprotekcyjnych (furosemid) oraz hepatoprotekcyjnych (N-acetylocysteina). Ważną grupę stanowią również leki do profilaktyki choroby zakrzepowo-zatorowej, stresowych owrzodzeń przewodu pokarmowego oraz zakażeń odcewnikowych.