sedacja podczas zabiegów diagnostycznych
Wskazanie
Sedacja podczas zabiegów diagnostycznych to farmakologicznie wywołany stan zmniejszonej świadomości, który umożliwia pacjentowi zniesienie dyskomfortu związanego z procedurami diagnostycznymi, przy jednoczesnym zachowaniu samodzielnego oddychania i reakcji na bodźce. Jest stosowana w przypadku zabiegów inwazyjnych lub długotrwałych, takich jak kolonoskopia, gastroskopia, bronchoskopia, biopsje czy niektóre badania obrazowe.
W Polsce do sedacji podczas zabiegów diagnostycznych najczęściej stosuje się benzodiazepiny (np. Midanium, Dormicum – midazolam; Relanium – diazepam), propofol (Propofol, Plofed, Diprivan), deksmedetomidynę (Dexdor) oraz niekiedy ketaminę (Ketalar) w mniejszych dawkach. Coraz częściej wykorzystuje się również sedację wziewną przy użyciu podtlenku azotu (Entonox) lub sewofluranu (Sevorane), szczególnie w pediatrii.
Podstawowe rozróżnienie obejmuje sedację płytką (anksjolizy), umiarkowaną oraz głęboką. Wybór metody i głębokości sedacji zależy od rodzaju zabiegu, przewidywanego bólu, stanu klinicznego pacjenta oraz wyposażenia ośrodka. W zależności od procedury, sedacja może być prowadzona przez anestezjologa lub przeszkolonego lekarza innej specjalności przy wsparciu pielęgniarki anestezjologicznej.
Największe trudności podczas sedacji pacjentów poddawanych zabiegom diagnostycznym to balansowanie między odpowiednim poziomem komfortu a ryzykiem wystąpienia depresji oddechowej. Wyzwaniem jest również indywidualna zmienność w odpowiedzi na leki sedacyjne, co wymaga stałego monitorowania parametrów życiowych. Problematyczne bywa też odpowiednie przygotowanie pacjenta (szczególnie zapewnienie właściwego okresu głodzenia) oraz nadzór pozabiegowy, zwłaszcza w warunkach ambulatoryjnych, gdzie pacjent musi spełniać kryteria wypisu i posiadać opiekuna.
Dodatkowym wyzwaniem jest sedacja pacjentów z obciążeniami, takimi jak otyłość, bezdech senny, zaawansowany wiek czy choroby układu sercowo-naczyniowego i oddechowego. W takich przypadkach konieczne jest staranniejsze monitorowanie i często modyfikacja standardowych protokołów sedacji, a niekiedy zaangażowanie anestezjologa nawet przy mniej inwazyjnych procedurach.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Propofol Baxter – Emulsja do wstrzykiwań / do infuzji – 20 mg/ml
Jest to emulsja do wstrzykiwań zawierająca 20 mg propofolu w 1 ml oraz 50 mg oczyszczonego oleju sojowego jako substancję pomocniczą. Stosuje się go do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego u dorosłych oraz dzieci powyżej 3 lat. Lek jest również wykorzystywany do sedacji pacjentów wentylowanych mechanicznie w warunkach intensywnej opieki medycznej oraz podczas zabiegów chirurgicznych i diagnostycznych. Dzięki krótkodziałającemu efektowi znajduje zastosowanie zarówno solo, jak i w połączeniu ze znieczuleniem miejscowym lub regionalnym.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Propofol 1% MCT/LCT Fresenius – Emulsja do wstrzykiwań / do infuzji – 10 mg/ml
Lek zawiera propofol 10 mg/ml w postaci białej emulsji typu olej w wodzie, z dodatkiem oleju sojowego i niewielką ilością sodu. Stosowany jest do dożylnego wprowadzenia i podtrzymania znieczulenia ogólnego u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 1 miesiąca życia. Ponadto służy do sedacji pacjentów poddawanych zabiegom diagnostycznym i chirurgicznym oraz wentylowanych mechanicznie na oddziałach intensywnej opieki. Preparat umożliwia kontrolowaną sedację zarówno jako samodzielny lek, jak i w skojarzeniu z innymi środkami znieczulenia miejscowego lub regionalnego.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Propofol-Lipuro – Emulsja do wstrzykiwań lub infuzji – 10 mg/ml
Jest to emulsja do wstrzykiwań lub infuzji będąca mieszaniną propofolu i oczyszczonego oleju sojowego. Preparat ten działa jako krótko działający środek do znieczulenia ogólnego. Stosuje się go do wprowadzenia i podtrzymania znieczulenia ogólnego u dorosłych oraz dzieci powyżej pierwszego miesiąca życia. Ponadto, wykorzystywany jest do sedacji pacjentów na oddziałach intensywnej terapii oraz podczas zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Provive – Emulsja do wstrzykiwań / do infuzji – 10 mg/ml
Preparat jest emulsją do wstrzykiwań zawierającą 10 mg propofolu w 1 ml, z dodatkiem oleju sojowego jako substancji pomocniczej. Jest stosowany do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego u dorosłych oraz dzieci powyżej 1 miesiąca życia. Wykorzystuje się go także do sedacji pacjentów podczas zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych oraz u osób wentylowanych mechanicznie na oddziałach intensywnej terapii. Lek działa krótko i podaje się go dożylnie w formie emulsji typu olej w wodzie.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Propofol 2% MCT/LCT Fresenius – Emulsja do wstrzykiwań / do infuzji – 20 mg/ml
Jest to emulsja do wstrzykiwań zawierająca 20 mg propofolu w 1 ml oraz olej sojowy oczyszczony i niewielkie ilości sodu. Lek ten stosuje się do wprowadzania i podtrzymania znieczulenia ogólnego u dorosłych, młodzieży i dzieci powyżej 3 lat. Wykorzystuje się go także do sedacji podczas zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych oraz u pacjentów wentylowanych mechanicznie na oddziałach intensywnej opieki medycznej. Jego działanie jest krótkotrwałe i dożylne, dzięki czemu umożliwia kontrolę głębokości znieczulenia lub sedacji.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Propofol 1% Fresenius – Emulsja do wstrzykiwań lub infuzji – 10 mg/ml
Produkt leczniczy to emulsja do wstrzykiwań lub infuzji zawierająca propofol oraz olej sojowy jako substancję pomocniczą. Ma postać białej emulsji typu olej w wodzie. Stosuje się go do wprowadzenia i podtrzymania znieczulenia ogólnego oraz do sedacji pacjentów podczas zabiegów diagnostycznych, chirurgicznych i na oddziałach intensywnej opieki medycznej. Produkt jest przeznaczony dla osób powyżej 1 miesiąca życia, w tym także dorosłych i młodzieży.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Propofol 1% MCT/LCT Fresenius – Emulsja do wstrzykiwań / do infuzji w ampułko-strzykawce – 10 mg/ml
Jest to emulsja do wstrzykiwań zawierająca 10 mg propofolu w 1 ml oraz olej sojowy i sód jako substancje pomocnicze. Stosuje się ją do wprowadzenia i podtrzymania znieczulenia ogólnego u osób od 1 miesiąca życia, a także do sedacji podczas zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych. Lek używany jest również do sedacji pacjentów wentylowanych mechanicznie na oddziałach intensywnej terapii. Preparat cechuje się szybkim działaniem i jest podawany dożylnie.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Propofol-Lipuro 2% (20 mg/ml) emulsja do wstrzykiwań lub infuzji – Emulsja do wstrzykiwań lub infuzji – 20 mg/ml
Produkt leczniczy to mlecznobiała emulsja do wstrzykiwań zawierająca propofol oraz olej sojowy oczyszczony. Stosuje się go jako krótko działający środek do dożylnego znieczulenia ogólnego oraz sedacji. Jest przeznaczony do wprowadzenia i podtrzymania znieczulenia u dorosłych oraz dzieci powyżej 3 lat. Może być używany również do sedacji pacjentów w trakcie zabiegów diagnostycznych, chirurgicznych lub na oddziałach intensywnej terapii.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Propofol Baxter – Emulsja do wstrzykiwań / do infuzji – 10 mg/ml
Jest to emulsja do wstrzykiwań zawierająca 10 mg propofolu w 1 ml wraz z 50 mg oczyszczonego oleju sojowego jako substancją pomocniczą. Preparat ten stosowany jest jako krótko działający, dożylny środek do znieczulenia ogólnego u dorosłych oraz dzieci powyżej 1. miesiąca życia. Używa się go do indukcji i podtrzymania znieczulenia, a także do sedacji pacjentów wentylowanych mechanicznie w warunkach intensywnej opieki. Może być stosowany samodzielnie lub w połączeniu ze znieczuleniem miejscowym bądź regionalnym podczas zabiegów chirurgicznych i diagnostycznych.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku