Leki w grupie
„leki znieczulenia ogólnego”

Leki znieczulenia ogólnego to środki farmakologiczne wywołujące odwracalną utratę świadomości, zniesienie odczuwania bólu (analgezję), rozluźnienie mięśni (miorelaksację) oraz zniesienie odruchów, co umożliwia przeprowadzenie zabiegu operacyjnego. Działają one poprzez wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, głównie na korę mózgową i struktury podkorowe.

Grupa leków znieczulenia ogólnego dzieli się na kilka podstawowych podgrup: leki wziewne, dożylne, opioidy oraz leki zwiotczające mięśnie szkieletowe. Leki wziewne obejmują związki halogenowe (sewofluran, izofluran, desfluran) oraz podtlenek azotu (gaz rozweselający). Wśród leków dożylnych wyróżniamy propofol (Propofol MCT/LCT Fresenius, Provive), etomidat (Etomidate-Lipuro), ketaminę (Ketalar) oraz barbiturany jak tiopental (Thiopental).

Opioidy stosowane w anestezji to m.in. fentanyl (Fentanyl WZF), remifentanyl (Ultiva), sufentanyl (Sufenta) i alfentanyl (Rapifen). Leki zwiotczające mięśnie dzielą się na depolaryzujące (sukcynylocholina – Chlorsuccillin) oraz niedepolaryzujące (rokuronium – Esmeron, atrakurium – Tracrium, cis-atrakurium – Nimbex, wekuronium – Norcuron).

Główną zaletą stosowania leków znieczulenia ogólnego jest możliwość przeprowadzania rozległych, długotrwałych zabiegów operacyjnych bez powodowania bólu i stresu u pacjenta. Nowoczesne leki charakteryzują się szybkim początkiem działania, dobrą sterowalnością oraz krótkim czasem wybudzania, co zwiększa bezpieczeństwo pacjenta. Techniki znieczulenia multimodalnego (łączenie różnych grup leków) pozwalają na zmniejszenie dawek poszczególnych preparatów, co ogranicza ich działania niepożądane.

Największe niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków znieczulenia ogólnego obejmują depresję oddechową, spadki ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca oraz reakcje alergiczne. Specyficzne powikłania to hipertermia złośliwa (po halogenowych środkach wziewnych i sukcynylocholinie), pooperacyjne nudności i wymioty (PONV), czy przedłużona apnea (po sukcynylocholinie u osób z niedoborem pseudocholinesterazy). Niektóre leki mogą powodować pooperacyjne zaburzenia poznawcze, zwłaszcza u osób starszych.

W przypadku pacjentów z chorobami współistniejącymi konieczna jest indywidualizacja wyboru leków anestetycznych, z uwzględnieniem ich wpływu na układ krążenia, oddechowy, wątrobę i nerki. Nowoczesna anestezjologia dąży do optymalizacji znieczulenia przy minimalizacji skutków ubocznych poprzez precyzyjne dostosowanie dawek i monitorowanie głębokości znieczulenia.

Lista leków w tej grupie

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl