stężenie salicylanów w osoczu
Stężenie salicylanów w osoczu to kluczowy parametr laboratoryjny, pozwalający monitorować poziom kwasu salicylowego i jego pochodnych we krwi pacjenta. Jest to szczególnie istotne przy leczeniu kwasem acetylosalicylowym (aspiryną) w dużych dawkach, stosowanym w chorobach reumatycznych, lub przy ocenie zatrucia salicylanami.
Prawidłowe stężenie terapeutyczne salicylanów w osoczu przy leczeniu przeciwzapalnym wynosi zazwyczaj 150-300 μg/ml. Poziom powyżej 300 μg/ml może wskazywać na ryzyko toksyczności, a przekroczenie 500 μg/ml jest uznawane za poważne zatrucie wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy zatrucia obejmują szumy uszne, zaburzenia słuchu, nudności, wymioty, hiperwentylację oraz zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej.
Oznaczenie stężenia salicylanów w osoczu wykonuje się metodami spektrofotometrycznymi lub chromatograficznymi. Badanie to jest szczególnie wskazane przy podejrzeniu przedawkowania, celowego zatrucia lub przy monitorowaniu terapii wysokimi dawkami u pacjentów z chorobami reumatycznymi. W przypadku zatrucia, stężenie należy monitorować seryjnie, ponieważ opóźnione wchłanianie (zwłaszcza przy preparatach o przedłużonym uwalnianiu) może skutkować wzrostem poziomu leku nawet po wdrożeniu leczenia.