Leki w grupie
„leki zwiotczające mięśnie”
Leki zwiotczające mięśnie (miorelaksanty) to grupa preparatów farmakologicznych, których głównym działaniem jest zmniejszenie napięcia mięśni szkieletowych. Działają one poprzez różne mechanizmy: centralne (na ośrodkowy układ nerwowy) lub obwodowe (bezpośrednio na połączenie nerwowo-mięśniowe).
Miorelaksanty centralne działają głównie na poziomie rdzenia kręgowego, hamując przekaźnictwo w obrębie neuronów ruchowych. Do tej grupy należą: baklofen (Baclofenium, Baclofen), tyzanidyna (Tizanor, Sirdalud), tolperizon (Mydocalm), metokarbamol (Robaxin), chlorzoksazon (Paraflex) oraz diazepam (Relanium) i inne benzodiazepiny o działaniu miorelaksacyjnym.
Miorelaksanty obwodowe (niedepolaryzujące i depolaryzujące) blokują przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe i są stosowane głównie w anestezjologii. Do niedepolaryzujących należą: rokuronium (Esmeron), wekuronium (Norcuron), cisatrakurium (Nimbex), atrakurium (Tracrium), miwakurium (Mivacron), pankuronium (Pavulon). Jedynym powszechnie stosowanym środkiem depolaryzującym jest sukcynylocholina (Suxamethonium, Listenon).
Szczególną podgrupą są leki stosowane w leczeniu spastyczności w chorobach neurologicznych, jak stwardnienie rozsiane czy mózgowe porażenie dziecięce. Oprócz wcześniej wymienionych (baklofen, tyzanidyna), stosuje się też toksynę botulinową (Botox, Dysport, Xeomin) oraz dantrolene (Dantrium), który działa bezpośrednio na mięśnie, hamując uwalnianie jonów wapnia z siateczki sarkoplazmatycznej.
Główną zaletą stosowania miorelaksantów jest skuteczne zmniejszanie bolesnych skurczów mięśni i łagodzenie spastyczności, co poprawia komfort życia i funkcjonowanie pacjentów. W anestezjologii umożliwiają prawidłowe przeprowadzenie zabiegów chirurgicznych wymagających zwiotczenia mięśni i ułatwiają intubację.
Do najważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem leków zwiotczających mięśnie należą: depresja oddechowa (szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków działających depresyjnie na OUN), nadmierne osłabienie mięśni (mogące prowadzić do niewydolności oddechowej), reakcje alergiczne oraz ryzyko uzależnienia (w przypadku benzodiazepin). Miorelaksanty obwodowe stosowane w anestezjologii mogą powodować przedłużone zwiotczenie, bradykardię lub hipotensję, a sukcynylocholina może wywołać hipertermię złośliwą u predysponowanych pacjentów.
Lista leków w tej grupie
-
Relsed – Mikrowlewka doodbytnicza, roztwór – 4 mg/ml (10 mg/2,5 ml)
Produkt leczniczy zawiera diazepam w roztworze doodbytniczym, gdzie 2,5 ml zawiera 10 mg substancji czynnej oraz składniki pomocnicze takie jak etanol, alkohol benzylowy, benzoesan sodu i glikol propylenowy. Preparat jest stosowany w leczeniu drgawek gorączkowych, stanów padaczkowych, rzucawki u ciężarnych oraz napadów lęku. Może również być używany do redukcji napięcia mięśniowego, w terapiach tężca oraz jako premedykacja przed zabiegami diagnostycznymi i chirurgicznymi. Dodatkowo wykorzystuje się go do sedacji w okresie pooperacyjnym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Diazepam Grindeks – Roztwór do wstrzykiwań – 10 mg/2 ml
Roztwór do wstrzykiwań zawierający 5 mg diazepamu w 1 ml, przeznaczony do stosowania w stanach silnego stresu, lęku i pobudzenia o umiarkowanym do ciężkiego nasilenia. Lek zawiera substancje pomocnicze takie jak kwas benzoesowy, sodu benzoesan, glikol propylenowy, alkohol benzylowy i etanol. Stosuje się go do uspokojenia pacjenta przed zabiegami medycznymi, leczenia ostrych stanów padaczkowych, drgawek, a także skurczów mięśni spowodowanych urazami czy schorzeniami neurologicznymi. Jest wskazany w sytuacjach, gdy zaburzenia uniemożliwiają normalne funkcjonowanie lub narażają pacjenta na duży stres.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Elenium – Tabletki drażowane – 25 mg
Lek zawiera chlordiazepoksyd jako substancję czynną oraz pomocniczo laktozę, sacharozę i lak żółcieni pomarańczowej. Stosuje się go głównie w krótkotrwałym leczeniu stanów lękowych, zwłaszcza tych towarzyszących zespołom psychoorganicznym oraz bezsenności. Jest również wskazany w leczeniu ostrego zespołu odstawienia alkoholu oraz stanów zwiększonego napięcia mięśniowego. Nie jest przeznaczony do leczenia napięć i niepokojów wynikających z codziennych problemów.
-
Dysport – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań – 300 jednostek kompleksu neurotoksyny Clostridium botulinum typu A/fiolkę
Produkt leczniczy zawiera kompleks neurotoksyny Clostridium botulinum typu A w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Stosuje się go w leczeniu spastyczności ogniskowej kończyn u dzieci i dorosłych, kurczu szyi, powiek oraz połowiczego kurczu twarzy. Ponadto znajduje zastosowanie w terapii nietrzymania moczu u osób z neurogenną nadreaktywnością wypieracza oraz w redukcji nadmiernej potliwości pach. Preparat jest przeznaczony dla pacjentów wymagających objawowego leczenia wymienionych schorzeń.
Wskazania do stosowania- kurcz powiek u osoby dorosłej
- kurczowy kręcz szyi u osoby dorosłej
- nadmierna potliwość pach
- nietrzymanie moczu u osoby dorosłej z neurogenną nadreaktywnością wypieracza
- połowiczy kurcz twarzy u osoby dorosłej
- spastyczność ogniskowa kończyny dolnej
- spastyczność ogniskowa kończyny dolnej u dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym
- spastyczność ogniskowa kończyny górnej
- spastyczność ogniskowa kończyny górnej u dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym
- spastyczność ogniskowa kończyny u osoby dorosłej
Substancja czynna -
Dysport – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań – 500 jednostek kompleksu neurotoksyny Clostridium botulinum typu A/fiolkę
Produkt zawiera kompleks neurotoksyny Clostridium botulinum typu A, dostępny w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Stosowany jest w leczeniu spastyczności ogniskowej kończyn u dzieci i dorosłych, kurczu szyi oraz twarzy, a także nadmiernej potliwości pach. Wskazany także w terapii nietrzymania moczu u osób z neurogenną nadreaktywnością wypieracza. Preparat przeznaczony jest do użytku pod nadzorem lekarza specjalisty.
Wskazania do stosowania- kurcz powiek u osoby dorosłej
- kurczowy kręcz szyi u osoby dorosłej
- nadmierna potliwość pach
- nietrzymanie moczu u osoby dorosłej z neurogenną nadreaktywnością wypieracza
- połowiczy kurcz twarzy u osoby dorosłej
- spastyczność ogniskowa kończyny dolnej u dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym
- spastyczność ogniskowa kończyny dolnej u osoby dorosłej
- spastyczność ogniskowa kończyny górnej u dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym
- spastyczność ogniskowa kończyny górnej u osoby dorosłej
Substancja czynna -
Rocuronium bromide hameln – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 10 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera bromek rokuronium w stężeniu 10 mg/ml jako substancję czynną, dostępny w ampułkach o różnych objętościach. Jest to roztwór do wstrzykiwań lub infuzji, stosowany jako środek zwiotczający mięśnie szkieletowe. Wykorzystuje się go podczas znieczulenia ogólnego, aby ułatwić intubację dotchawiczą oraz poprawić warunki podczas zabiegów chirurgicznych. Może być również stosowany u pacjentów na oddziałach intensywnej opieki medycznej do krótkotrwałego zwiotczenia mięśni.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Botox – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań – 200 j. Allergan kompleksu neurotoksyny Clostridium botulinum typu A
Produkt leczniczy jest proszkiem zawierającym 200 jednostek neurotoksyny Clostridium botulinum typu A, stosowanym do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Wskazany jest do leczenia ogniskowej spastyczności mięśni u dzieci i dorosłych, kurczu powiek, dystonii, przewlekłej migreny oraz zaburzeń funkcjonowania pęcherza moczowego. Ponadto znajduje zastosowanie w leczeniu uporczywej nadpotliwości oraz do poprawy wyglądu umiarkowanych i ciężkich zmarszczek twarzy. Produkt jest stosowany zarówno w celach neurologicznych, urologicznych, jak i estetycznych.
Wskazania do stosowania- idiopatyczna nadreaktywność pęcherza moczowego
- idiopatyczny kręcz karku
- kurcz powiek
- nietrzymanie moczu u pacjentów dorosłych z nadreaktywnością mięśnia wypieracza pęcherza moczowego o podłożu neurogennym
- ogniskowa dystonia
- ogniskowa spastyczność nadgarstka i dłoni u pacjentów dorosłych
- ogniskowa spastyczność stawu skokowego i stopy u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym
- ogniskowa spastyczność stawu skokowego i stopy u pacjentów dorosłych
- pierwotna nadpotliwość pach
- połowiczy kurcz twarzy
- przewlekła migrena
- stwardnienie rozsiane
- zmarszczki pionowe między brwiami
- zmarszczki poziome czoła
- zmarszczki w okolicy bocznego kąta oka
Substancja czynna -
Elenium – Tabletki drażowane – 5 mg
Produkt leczniczy zawiera chlordiazepoksyd, substancję czynną o działaniu uspokajającym. Dostępny jest w postaci tabletek drażowanych o różnych dawkach: 5 mg, 10 mg oraz 25 mg, które dodatkowo zawierają laktozę, sacharozę oraz barwnik. Stosowany jest do krótkotrwałego leczenia stanów lękowych, bezsenności związanej z lękiem, zespołu odstawienia alkoholu oraz napięcia mięśniowego. Nie jest przeznaczony do leczenia niepokoju wynikającego z codziennych problemów.
-
Neorelium – Tabletki powlekane – 5 mg
Produkt leczniczy zawiera 5 mg diazepamu w jednej tabletce powlekanej. Składnik aktywny działa uspokajająco, przeciwlękowo oraz przeciwdrgawkowo. Lek stosuje się krótkotrwale w leczeniu stanów lękowych, objawów odstawienia alkoholu oraz zwiększonego napięcia mięśniowego. Może być także używany jako środek do premedykacji oraz pomocniczo w terapii niektórych typów padaczki.
-
Relsed – Mikrowlewka doodbytnicza, roztwór – 2 mg/ml (5 mg/2,5 ml)
Produkt leczniczy w formie mikrowlewki doodbytniczej zawiera 5 mg diazepamu oraz substancje pomocnicze takie jak etanol, alkohol benzylowy, sód benzoesan i glikol propylenowy. Stosuje się go między innymi w przypadku drgawek gorączkowych, stanu padaczkowego, rzucawki ciężarnych oraz napadów lęku. Lek jest także wykorzystywany w stanach ze zwiększonym napięciem mięśniowym, tężcu oraz jako premedykacja przed zabiegami diagnostycznymi i chirurgicznymi. Ponadto służy do sedacji w okresie pooperacyjnym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Arduan – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań – 4 mg
Produkt leczniczy zawiera 4 mg bromku ppipecuronium w formie proszku oraz rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Stosowany jest do zwiotczenia mięśni szkieletowych podczas znieczulenia ogólnego oraz intubacji tchawicy. Wskazany jest szczególnie podczas operacji wymagających dłuższego zwiotczenia mięśni, trwającego ponad 20-30 minut. Może być również wykorzystywany jako element sztucznej wentylacji płuc.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna