Leki w grupie
„leki przeciwdrgawkowe”
Leki przeciwdrgawkowe (przeciwpadaczkowe) to grupa preparatów farmakologicznych stosowanych w leczeniu padaczki i innych zaburzeń drgawkowych. Działają one poprzez zmniejszenie pobudliwości neuronów, stabilizację błon komórkowych, modyfikację przewodnictwa jonowego lub wpływ na neuroprzekaźniki, co w efekcie hamuje nieprawidłowe wyładowania elektryczne w mózgu i zapobiega napadom drgawkowym.
W zależności od mechanizmu działania, leki przeciwdrgawkowe dzielą się na kilka głównych grup: leki blokujące kanały sodowe (karbamazepina, fenytoina, lamotrygina), modulatory kanałów wapniowych (etosuksymid, gabapentyna, pregabalina), leki nasilające działanie GABA (benzodiazepiny, barbiturany, wigabatryna, tiagabina), oraz leki o wielokierunkowym mechanizmie działania (kwas walproinowy, topiramat, lewetyracetam).
Wśród najważniejszych leków przeciwpadaczkowych w Polsce stosuje się: kwas walproinowy (Depakine, Convulex), karbamazepinę (Tegretol, Amizepin), lamotryginę (Lamitrin, Lamotrix), lewetyracetam (Keppra, Trund), okskarbazepinę (Trileptal, Karbagen), topiramat (Topamax, Epiramat), pregabalinę (Lyrica, Pregabalin), lakozamid (Vimpat), zonisamid (Zonegran), oraz perampanel (Fycompa).
Największą zaletą nowoczesnych leków przeciwdrgawkowych jest możliwość indywidualizacji terapii, poprawa kontroli napadów przy jednoczesnym zmniejszeniu działań niepożądanych. Wiele z nich cechuje się korzystnym profilem farmakokinetycznym, pozwalającym na dawkowanie raz lub dwa razy na dobę, co zwiększa compliance pacjentów. Nowsze leki mają również mniejszy potencjał interakcji lekowych i rzadziej powodują enzymatyczną indukcję wątrobową.
Stosowanie leków przeciwdrgawkowych wiąże się jednak z ryzykiem działań niepożądanych. Najczęstsze z nich to: senność, zawroty głowy, ataksja, zaburzenia widzenia, nudności, wymioty oraz reakcje skórne. Poważnym zagrożeniem są idiosynkratyczne reakcje nadwrażliwości, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka. Niektóre leki przeciwpadaczkowe wykazują działanie teratogenne (np. kwas walproinowy), co ogranicza ich stosowanie u kobiet w wieku rozrodczym. Istotnym problemem jest też możliwość indukcji zachowań samobójczych, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi w wywiadzie.
Wśród podgrup leków przeciwdrgawkowych warto wymienić: klasyczne leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, kwas walproinowy, karbamazepina, fenobarbital), leki przeciwpadaczkowe drugiej generacji (lamotrygina, topiramat, lewetyracetam, okskarbazepina), leki stosowane w padaczce lekoopornej (lakozamid, perampanel, brywaracetam, eslikarbazepina), oraz leki o wąskim spektrum działania stosowane w określonych zespołach padaczkowych (etosuksymid w napadach nieświadomości, wigabatryna w napadach zgięciowych u niemowląt).
Lista leków w tej grupie
-
Buccolam – 7,5 mg/1,5 ml
Preparat zawiera midazolam w postaci roztworu do stosowania w jamie ustnej, dostępny w różnych dawkach od 2,5 mg do 10 mg. Jest przezroczysty, bezbarwny do żółtawego o kwaśnym pH. Stosuje się go w leczeniu przedłużonych, ostrych napadów drgawkowych u niemowląt, dzieci, młodzieży oraz dorosłych. Podawanie jest możliwe także przez rodziców lub opiekunów u pacjentów z rozpoznaną padaczką.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Buccolam – 10 mg/2 ml
Produkt leczniczy zawiera midazolam w postaci chlorowodorku, dostępny w różnych dawkach roztworu do stosowania w jamie ustnej. Jest to przezroczysty, bezbarwny do żółtawego roztwór o wartości pH między 2,9 a 3,7. Lek stosuje się w leczeniu przedłużonych, ostrych napadów drgawkowych u niemowląt powyżej 3. miesiąca życia, dzieci, młodzieży oraz dorosłych. Podawanie leku może być realizowane przez rodziców lub opiekunów, a u najmłodszych pacjentów wymagana jest hospitalizacja z monitorowaniem stanu zdrowia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Relsed – Mikrowlewka doodbytnicza, roztwór – 4 mg/ml (10 mg/2,5 ml)
Produkt leczniczy zawiera diazepam w roztworze doodbytniczym, gdzie 2,5 ml zawiera 10 mg substancji czynnej oraz składniki pomocnicze takie jak etanol, alkohol benzylowy, benzoesan sodu i glikol propylenowy. Preparat jest stosowany w leczeniu drgawek gorączkowych, stanów padaczkowych, rzucawki u ciężarnych oraz napadów lęku. Może również być używany do redukcji napięcia mięśniowego, w terapiach tężca oraz jako premedykacja przed zabiegami diagnostycznymi i chirurgicznymi. Dodatkowo wykorzystuje się go do sedacji w okresie pooperacyjnym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Soloxelam – Roztwór do stosowania w jamie ustnej – 7,5 mg
Jest to roztwór do stosowania w jamie ustnej zawierający midazolam w różnych dawkach, od 2,5 mg do 10 mg na podaną objętość roztworu. Stosuje się go w leczeniu przedłużonych, ostrych napadów drgawkowych u niemowląt, dzieci i młodzieży w wieku od 3 miesięcy do 18 lat. Produkt jest przeznaczony do podawania przez rodziców lub opiekunów wyłącznie pacjentom z rozpoznaną padaczką. W przypadku niemowląt między 3 a 6 miesiącem życia leczenie powinno odbywać się w szpitalu pod stałym nadzorem lekarskim.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Lorabex – Roztwór do wstrzykiwań – 4 mg/ml
Roztwór do wstrzykiwań zawiera 4 mg/ml lorazepamu, a także alkohol benzylowy i glikol propylenowy jako substancje pomocnicze. Preparat ma postać przejrzystego, bezbarwnego roztworu. Stosuje się go m.in. jako premedykację przed zabiegami stomatologicznymi lub innymi procedurami diagnostycznymi oraz do leczenia ostrych stanów lękowych, pobudzenia i manii. Ponadto jest wykorzystywany w kontroli napadów padaczkowych u pacjentów od 1 miesiąca życia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Relanium – Roztwór do wstrzykiwań – 5 mg/ml
Roztwór do wstrzykiwań zawiera 5 mg diazepamu w 1 ml oraz substancje pomocnicze, takie jak etanol, alkohol benzylowy, sód benzoesan i glikol propylenowy. Lek stosuje się w ostrych stanach lękowych i pobudzeniu, delirium tremens, a także w leczeniu stanów spastycznych mięśni i tężca. Ponadto wykorzystywany jest w terapii ostrych stanów drgawkowych, w tym padaczkowych i drgawek gorączkowych. Może być też stosowany jako premedykacja przedoperacyjna lub przed zabiegami diagnostycznymi i chirurgicznymi.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Neorelium – Roztwór do wstrzykiwań – 5 mg/ml
Produkt leczniczy w postaci roztworu do wstrzykiwań zawiera diazepam, substancję czynną o działaniu uspokajającym i przeciwdrgawkowym. W skład wchodzą także substancje pomocnicze, takie jak glikol propylenowy, etanol, alkohol benzylowy, kwas benzoesowy i benzoesan sodu. Stosuje się go doraźnie w krótkotrwałym leczeniu stanów silnego pobudzenia psychotycznego, lęku, zespołu abstynencyjnego alkoholowego, tężca, stanów drgawkowych oraz w premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi i diagnostycznymi. Preparat jest przeznaczony do szybkiego działania w sytuacjach nagłych wymagających uspokojenia lub przeciwdziałania drgawkom.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Phenytoinum WZF – Tabletki – 100 mg
Produkt zawiera 100 mg fenytoiny w każdej tabletce oraz substancje pomocnicze. Stosuje się go w leczeniu padaczki, w tym napadów uogólnionych oraz częściowych złożonych. Ponadto jest wykorzystywany do zapobiegania napadom padaczkowym po operacjach neurochirurgicznych i urazach głowy. Lek może być również stosowany w leczeniu nerwobólu nerwu trójdzielnego, gdy inne leki okazują się nieskuteczne lub nietolerowane.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Petinimid – Kapsułki – 250 mg
Produkt zawiera 250 mg etosuksymidu jako substancję czynną oraz niewielkie ilości etylu i propylu parahydroksybenzoesanu sodowego jako substancje pomocnicze. Preparat występuje w postaci miękkich, żelatynowych kapsułek o kolorze kości słoniowej. Jest stosowany w leczeniu pierwotnie uogólnionej padaczki, obejmującej typowe i nietypowe napady nieświadomości. Lek pomaga kontrolować objawy napadowe tego schorzenia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Heminevrin – Kapsułki – 300 mg
Produkt leczniczy zawiera klometiazolum w postaci klometiazolu etanodisulfonianu oraz sorbitol jako substancję pomocniczą. Stosuje się go w leczeniu delirium tremens, ostrych stanów abstynencji poalkoholowej oraz stanów niepokoju, pobudzenia i splątania u osób starszych. Lek jest również przeznaczony do łagodzenia zaburzeń snu u pacjentów w podeszłym wieku. Dostępny jest w formie szarobrązowych kapsułek żelatynowych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Diazepam Grindeks – Roztwór do wstrzykiwań – 10 mg/2 ml
Roztwór do wstrzykiwań zawierający 5 mg diazepamu w 1 ml, przeznaczony do stosowania w stanach silnego stresu, lęku i pobudzenia o umiarkowanym do ciężkiego nasilenia. Lek zawiera substancje pomocnicze takie jak kwas benzoesowy, sodu benzoesan, glikol propylenowy, alkohol benzylowy i etanol. Stosuje się go do uspokojenia pacjenta przed zabiegami medycznymi, leczenia ostrych stanów padaczkowych, drgawek, a także skurczów mięśni spowodowanych urazami czy schorzeniami neurologicznymi. Jest wskazany w sytuacjach, gdy zaburzenia uniemożliwiają normalne funkcjonowanie lub narażają pacjenta na duży stres.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Lorazepam TZF – Roztwór do wstrzykiwań – 4 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera lorazepam w stężeniach 2 mg/mL lub 4 mg/mL oraz substancje pomocnicze takie jak makrogol 400 i glikol propylenowy. Jest to bezbarwny roztwór do wstrzykiwań o pH między 3,5 a 7,5. Stosuje się go w premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi i diagnostycznymi, a także w leczeniu silnego lęku, fobii oraz stanów padaczkowych u dorosłych, młodzieży i dzieci. Lek ten jest wykorzystywany do krótkotrwałego leczenia zaburzeń lękowych oraz stanu padaczkowego, gdy inne metody nie zapewniają wystarczającej kontroli objawów.
-
Soloxelam – Roztwór do stosowania w jamie ustnej – 2,5 mg
Produkt zawiera midazolam w postaci chlorowodorku, dostępny w różnych dawkach roztworu do stosowania w jamie ustnej. Przeznaczony jest do leczenia przedłużonych, ostrych napadów drgawkowych u niemowląt, dzieci i młodzieży od 3 miesięcy do 18 lat. Podawanie odbywa się pod nadzorem, a u najmłodszych pacjentów leczenie prowadzone jest w warunkach szpitalnych. Jest stosowany wyłącznie u pacjentów z rozpoznaną padaczką, zgodnie z zaleceniami lekarza.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Klonafen – Tabletki – 2 mg
Produkt leczniczy zawiera klonazepam w dawkach 0,5 mg lub 2 mg, uzupełniony laktozą jako substancją pomocniczą. Są to tabletki o różnych kształtach, które można dzielić na mniejsze dawki. Stosuje się go w leczeniu większości typów padaczki, zwłaszcza w przypadkach, gdy inne leki nie przyniosły efektów. Wskazany jest szczególnie do terapii napadów nieświadomości oraz napadów miokloniczno-atonicznych i toniczno-klonicznych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Inj. Magnesii Sulfurici 20% Polpharma – Roztwór do wstrzykiwań – 200 mg/ml
Jest to roztwór do wstrzykiwań zawierający 200 mg siarczanu magnezu w 1 ml produktu, stosowany jako źródło magnezu w leczeniu i zapobieganiu niedoborom tego pierwiastka. Wskazany jest między innymi w przypadkach ciąży powikłanej nadciśnieniem, stanów ostrego niedoboru magnezu oraz napadowych zaburzeń rytmu serca. Produkt jest również stosowany w leczeniu stanów drgawkowych związanych z niedoborem magnezu oraz w terapii łagodnych i średnio ciężkich napadów dychawicy oskrzelowej. Ze względu na formę farmaceutyczną, podaje się go w postaci zastrzyków.
Wskazania do stosowania- alkoholizm
- ciąża powikłana nadciśnieniem
- kłębuszkowe zapalenie nerek
- łagodny napad dychawicy oskrzelowej
- marskość wątroby
- napadowy częstoskurcz przedsionkowy bez oznak uszkodzenia mięśnia sercowego
- niedobór magnezu u pacjentów odżywianych parenteralnie
- niedoczynność tarczycy
- ostre zapalenie trzustki
- ostry niedobór magnezu
- rzucawka
- średnio ciężki napad dychawicy oskrzelowej
- stany drgawkowe wywołane niedoborem magnezu w przebiegu padaczki
- torsade de pointes
- zagrożenie rzucawką
- zespół upośledzonego wchłaniania
Substancja czynna -
Lorazepam TZF – Roztwór do wstrzykiwań – 2 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera lorazepam w stężeniach 2 mg/mL lub 4 mg/mL oraz substancje pomocnicze: makrogol 400 i glikol propylenowy. Jest dostępny jako bezbarwny roztwór do wstrzykiwań o pH 3,5–7,5. Stosuje się go jako lek uspokajający przed zabiegami, w leczeniu silnego lęku oraz jako krótkotrwałe wsparcie przy zaburzeniach lękowych i psychozach. Ponadto jest wykorzystywany w leczeniu stanu padaczkowego u pacjentów od 1 miesiąca życia z różnymi rodzajami napadów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Tranxene 20 – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań – 20 mg/2 ml
Preparat zawiera 20 mg dipotasu klorazepatu i jest dostępny w formie proszku oraz rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Stosuje się go w nagłych stanach neurologiczno-psychiatrycznych, takich jak napady lęku, niepokoju oraz pobudzenia ruchowego i agresji. Ponadto, lek jest wykorzystywany w profilaktyce i leczeniu objawów zespołu abstynencji alkoholowej, w tym delirium tremens. Może być także stosowany jako wsparcie w leczeniu skurczów tonicznych występujących przy tężcu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Epistatus – Roztwór do stosowania w jamie ustnej – 7,5 mg
Produkt leczniczy zawiera midazolamu maleinian jako substancję czynną w postaci roztworu do stosowania w jamie ustnej, dostępny w różnych dawkach od 2,5 mg do 10 mg. Ponadto zawiera substancje pomocnicze, takie jak etanol i maltitol ciekły. Preparat jest stosowany w leczeniu przedłużonych, ostrych napadów drgawkowych u niemowląt, dzieci i młodzieży w wieku od 3 miesięcy do mniej niż 18 lat. Podanie leku powinno być wykonywane przez rodziców lub opiekunów, a u niemowląt młodszych niż 6 miesięcy leczenie wymaga warunków szpitalnych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Phenytoin Hikma – Roztwór do wstrzykiwań – 50 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera sól sodową fenytoiny jako substancję czynną, dodatkowo zawiera alkohol etylowy, glikol propylenowy oraz sód. Jest to przezroczysty roztwór do wstrzykiwań o zasadowym pH. Stosuje się go w leczeniu stanu padaczkowego oraz powtarzających się napadów padaczkowych. Ponadto znajduje zastosowanie w profilaktyce napadów padaczkowych powiązanych z zabiegami neurochirurgicznymi.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Finlepsin – Tabletki – 200 mg
Lek zawiera 200 mg karbamazepiny w jednej tabletce oraz kroskarmelozę sodową jako substancję pomocniczą. Stosowany jest głównie w leczeniu różnych rodzajów padaczki, w tym napadów częściowych oraz uogólnionych toniczno-klonicznych. Ponadto znajduje zastosowanie w łagodzeniu nerwobólu, m.in. nerwu trójdzielnego i nerwu językowo-gardłowego, a także w leczeniu bólu neuropatycznego, zwłaszcza w przebiegu cukrzycowej neuropatii oraz stwardnienia rozsianego. Lek jest również używany do zapobiegania napadom drgawkowym w alkoholowym zespole abstynencyjnym w warunkach szpitalnych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Klonafen – Tabletki – 0,5 mg
Lek zawiera klonazepam w dawkach 0,5 mg lub 2 mg oraz laktozę jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w formie tabletek, które można dzielić na mniejsze dawki. Stosuje się go jako terapię uzupełniającą lub monoterapię w przypadku padaczki, zwłaszcza gdy inne leki okazują się nieskuteczne. Skuteczny jest w leczeniu różnych typów napadów, takich jak napady nieświadomości czy napady toniczno-kloniczne.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Soloxelam – Roztwór do stosowania w jamie ustnej – 10 mg
Roztwór do stosowania w jamie ustnej zawiera midazolam w postaci chlorowodorku, dostępny w różnych dawkach od 2,5 mg do 10 mg. Substancja ta służy do leczenia przedłużonych, ostrych napadów drgawkowych u niemowląt, dzieci i młodzieży w wieku od 3 miesięcy do 18 lat. Lek jest podawany wyłącznie pacjentom z rozpoznaną padaczką, a u najmłodszych pacjentów (3-6 miesięcy) leczenie powinno odbywać się pod nadzorem szpitalnym. Roztwór ma kwaśne pH i jest przezroczysty, co ułatwia jego stosowanie w warunkach domowych pod kontrolą opiekunów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Neorelium – Tabletki powlekane – 5 mg
Produkt leczniczy zawiera 5 mg diazepamu w jednej tabletce powlekanej. Składnik aktywny działa uspokajająco, przeciwlękowo oraz przeciwdrgawkowo. Lek stosuje się krótkotrwale w leczeniu stanów lękowych, objawów odstawienia alkoholu oraz zwiększonego napięcia mięśniowego. Może być także używany jako środek do premedykacji oraz pomocniczo w terapii niektórych typów padaczki.
-
Clonazepamum TZF – Tabletki – 2 mg
Produkt leczniczy zawiera klonazepam w dawkach 0,5 mg lub 2 mg jako substancję czynną. Tabletki zawierają ponadto laktozę jednowodną oraz barwniki, takie jak żółcień pomarańczowa w wersji 0,5 mg. Lek stosuje się w leczeniu różnych typów napadów padaczkowych u dorosłych i dzieci, w tym napadów uogólnionych i częściowych. Jego działanie polega na kontrolowaniu napadów takich jak akinetyczne, miokloniczne, toniczno-kloniczne oraz napady nieświadomości.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Soloxelam – Roztwór do stosowania w jamie ustnej – 5 mg
Roztwór doustny zawiera midazolam w różnych dawkach (2,5 mg, 5 mg, 7,5 mg, 10 mg) pod postacią chlorowodorku. Preparat stosuje się głównie w leczeniu przedłużonych, ostrych napadów drgawkowych u niemowląt, dzieci i młodzieży od 3 miesięcy do 18 lat. Zwykle podawany jest przez rodziców lub opiekunów pacjentom z rozpoznaną padaczką. U najmłodszych niemowląt (3-6 miesięcy) terapię należy prowadzić w warunkach szpitalnych dla zapewnienia odpowiedniego monitorowania.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Diazepam Grindeks – Tabletki – 5 mg
Tabletki zawierają 5 mg diazepamu, substancji czynnej o działaniu uspokajającym i przeciwlękowym, oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Lek stosuje się w objawowym leczeniu stanów lękowych, napięcia oraz zaburzeń psychicznych związanych z lękiem. Może być również wykorzystywany w celu zmniejszenia skurczów mięśni spowodowanych urazami lub chorobami neurologicznymi. Preparat zaleca się stosować wyłącznie w przypadku ciężkich zaburzeń, które poważnie utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Wskazania do stosowania- atetoza
- lęk wywołany przez zaburzenie czynnościowe
- lęk związany z zaburzeniem psychicznym
- napięcie
- paraplegia
- porażenie mózgowe
- skurcz mięśni wywołany miejscowym urazem
- spastyczność wynikająca z obrażenia neuronów wstawkowych z mięśnia nadgrzebieniowego
- spastyczność wynikająca z obrażenia rdzenia kręgowego
- stan lękowy
- zaburzenie fizyczne związane z lękiem
- zaburzenie psychiczne związane z lękiem
- zespół postępującej sztywności
Substancja czynna -
Relsed – Mikrowlewka doodbytnicza, roztwór – 2 mg/ml (5 mg/2,5 ml)
Produkt leczniczy w formie mikrowlewki doodbytniczej zawiera 5 mg diazepamu oraz substancje pomocnicze takie jak etanol, alkohol benzylowy, sód benzoesan i glikol propylenowy. Stosuje się go między innymi w przypadku drgawek gorączkowych, stanu padaczkowego, rzucawki ciężarnych oraz napadów lęku. Lek jest także wykorzystywany w stanach ze zwiększonym napięciem mięśniowym, tężcu oraz jako premedykacja przed zabiegami diagnostycznymi i chirurgicznymi. Ponadto służy do sedacji w okresie pooperacyjnym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Karbamazepina Tillomed – Tabletki o przedłużonym uwalnianiu – 400 mg
Produkt zawiera karbamazepinę w dawce 400 mg oraz laktozę jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, co pozwala na stopniowe uwalnianie substancji czynnej. Stosowany jest głównie w leczeniu napadów padaczkowych typu toniczno-klonicznego oraz częściowego, a także w leczeniu neuralgii nerwu trójdzielnego. Ponadto może być używany w profilaktyce psychozy maniakalno-depresyjnej u pacjentów opornych na leczenie litem.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna