rzucawka ciężarnych
Wskazanie

Rzucawka ciężarnych (eclampsia) to poważne, zagrażające życiu powikłanie stanu przedrzucawkowego, charakteryzujące się wystąpieniem drgawek toniczno-klonicznych u kobiety ciężarnej lub położnicy, bez innych przyczyn neurologicznych. Rzucawka najczęściej występuje w trzecim trymestrze ciąży, ale może rozwinąć się również podczas porodu lub w okresie połogu (do 6 tygodni po porodzie). Stan ten dotyka około 0,1% wszystkich ciąż i jest jedną z głównych przyczyn śmiertelności matczynej na świecie.

Głównym czynnikiem ryzyka rzucawki jest nieleczony lub niedostatecznie kontrolowany stan przedrzucawkowy. Objawy poprzedzające napad rzucawkowy mogą obejmować silne bóle głowy, zaburzenia widzenia, ból w nadbrzuszu, niepokój i nadmierne odruchy. Diagnostyka opiera się na obserwacji klinicznej, monitorowaniu ciśnienia tętniczego oraz badaniach laboratoryjnych oceniających funkcję wątroby, nerek oraz parametry hematologiczne.

W leczeniu rzucawki podstawowe znaczenie ma kontrola drgawek i ciśnienia tętniczego oraz jak najszybsze ukończenie ciąży. Do opanowania drgawek stosuje się przede wszystkim siarczan magnezu (MgSO4), dostępny w Polsce jako Siarczan Magnezu czy Magnesium Sulfuricum. Lek ten działa jako stabilizator błon komórkowych i zapobiega kolejnym napadom. W kontroli nadciśnienia wykorzystuje się labetalol (Trandate), hydralazyna (Apresoline) oraz nifedypina (Adalat, Cordafen). W przypadku braku skuteczności siarczanu magnezu można zastosować diazepam (Relanium) lub fenytoina (Epanutin).

Największe trudności w leczeniu pacjentek z rzucawką to konieczność szybkiego podejmowania decyzji o ukończeniu ciąży, często drogą cięcia cesarskiego, przy jednoczesnym zachowaniu stabilności hemodynamicznej matki. Wyzwaniem jest też prewencja powikłań, takich jak krwotok mózgowy, obrzęk płuc, zespół HELLP, niewydolność nerek czy niewydolność oddechowa. Bardzo istotne jest również monitorowanie poziomu magnezu, ponieważ zarówno jego niedobór, jak i przedawkowanie mogą prowadzić do poważnych powikłań. Kolejnym problemem jest zapewnienie odpowiedniej opieki noworodkowi, który często rodzi się przedwcześnie.

Profilaktyka rzucawki polega głównie na wczesnym rozpoznaniu i leczeniu stanu przedrzucawkowego. Kobiety z czynnikami ryzyka powinny być poddane szczególnej obserwacji podczas ciąży, a w przypadku wystąpienia objawów stanu przedrzucawkowego należy niezwłocznie wdrożyć odpowiednie leczenie, aby zapobiec progresji do rzucawki.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl