ostre zapalenie trzustki
Wskazanie

Ostre zapalenie trzustki (OZT) to nagły stan zapalny trzustki, który charakteryzuje się silnym bólem brzucha, najczęściej umiejscowionym w nadbrzuszu i promieniującym do pleców. Towarzyszy mu często nudności, wymioty oraz wzdęcia. OZT może przebiegać w postaci łagodnej, umiarkowanej lub ciężkiej, która wiąże się z powikłaniami ogólnoustrojowymi i wysoką śmiertelnością.

Najczęstsze przyczyny OZT to kamica żółciowa oraz nadużywanie alkoholu, które odpowiadają za około 70-80% przypadków. Inne przyczyny obejmują hiperlipidemię, hiperkalcemię, urazy, niektóre leki, infekcje, zabiegi endoskopowe (ERCP) oraz przyczyny idiopatyczne.

W leczeniu OZT stosuje się przede wszystkim postępowanie objawowe. W przypadku bólu podaje się leki przeciwbólowe, takie jak Paracetamol (Panadol, Apap), Metamizol (Pyralgina) lub opioidy (Morphini Sulfas, Fentanyl). Nawodnienie pacjenta prowadzi się za pomocą płynów infuzyjnych (0,9% NaCl, płyn Ringera). W ciężkim OZT może być konieczne wsparcie żywieniowe – dojelitowe lub pozajelitowe.

W przypadku OZT o etiologii żółciowej może być konieczna interwencja endoskopowa (ERCP) lub chirurgiczna. Przy zakażeniach trzustki stosuje się antybiotykoterapię, np. Ciprofloksacynę (Cipronex), Metronidazol (Metronidazol) lub Imipenem z cylastatyną (Tienam).

Największe trudności w leczeniu OZT wiążą się z rozwojem powikłań, takich jak martwica trzustki, pseudotorbiele, ropnie czy zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS). Ciężkie OZT wymaga multidyscyplinarnego podejścia i często leczenia na oddziale intensywnej terapii. Wyzwaniem jest również odpowiednie nawodnienie pacjenta, zwalczanie bólu oraz zapobieganie infekcjom wtórnym. Opóźnienie we wdrożeniu właściwego leczenia, szczególnie w ciężkim OZT, znacząco zwiększa ryzyko powikłań i śmiertelność, która w przypadkach ciężkiego zapalenia trzustki może sięgać 30%.