zespół upośledzonego wchłaniania
Wskazanie

Zespół upośledzonego wchłaniania (malabsorpcja) to grupa zaburzeń, w których dochodzi do nieprawidłowego wchłaniania składników odżywczych w przewodzie pokarmowym. Może dotyczyć konkretnych składników (np. witamin, minerałów, węglowodanów, białek lub tłuszczów) lub mieć charakter uogólniony. Najczęstsze przyczyny to celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, nietolerancja laktozy, przewlekłe zapalenie trzustki, resekcja jelita cienkiego czy nadmierny rozrost bakteryjny w jelicie cienkim.

Objawy zespołu upośledzonego wchłaniania obejmują przewlekłą biegunkę, utratę masy ciała, zmęczenie, wzdęcia, niedożywienie, anemię oraz niedobory witamin i minerałów. Diagnostyka opiera się na badaniach krwi, badaniach obrazowych przewodu pokarmowego, testach oddechowych, badaniach endoskopowych z pobraniem wycinków oraz specjalistycznych testach oceniających wchłanianie poszczególnych składników.

Leczenie zespołu upośledzonego wchłaniania zależy od przyczyny podstawowej. W Polsce stosuje się m.in. enzymy trzustkowe (Kreon, Lipancrea, Pangrol) w przypadku niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki. Przy celiakii kluczowa jest dieta bezglutenowa wspierana preparatami multiwitaminowymi (np. Centrum, Vita-miner). W chorobie Leśniowskiego-Crohna stosuje się leki przeciwzapalne (Salofalk, Pentasa), immunosupresyjne (Imuran, Methotrexat) oraz leki biologiczne (Humira, Remicade, Remsima). Przy nietolerancji laktozy podaje się preparaty enzymu laktazy (Lactrase, Laktaza).

Największe trudności w leczeniu zespołu upośledzonego wchłaniania to właściwa identyfikacja przyczyny, szczególnie gdy współistnieją różne mechanizmy zaburzeń wchłaniania. Wyzwaniem jest również skorygowanie niedoborów, które mogą być wielonarządowe i nawzajem się pogłębiać. Pacjenci często wymagają długotrwałej suplementacji i modyfikacji diety, co wpływa na jakość życia i compliance. Dodatkowym problemem jest monitorowanie skuteczności leczenia, gdyż normalizacja parametrów biochemicznych może wyprzedzać kliniczną poprawę stanu odżywienia. W przypadkach ciężkich zaburzeń wchłaniania może być konieczne czasowe lub stałe żywienie pozajelitowe, co niesie ze sobą ryzyko powikłań metabolicznych i infekcyjnych.