Leki w grupie
„leki mineralne”
Leki mineralne stanowią grupę preparatów zawierających niezbędne dla organizmu pierwiastki mineralne, które są kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania wielu procesów metabolicznych. Suplementacja minerałami jest wskazana w przypadku niedoborów spowodowanych nieprawidłową dietą, zwiększonym zapotrzebowaniem (np. ciąża, okres wzrostu), zaburzeniami wchłaniania lub w przebiegu niektórych chorób.
Do najważniejszych pierwiastków mineralnych stosowanych w lecznictwie należą: wapń, magnez, potas, żelazo, cynk, selen, miedź, jod, fosfor i chrom. Każdy z nich pełni specyficzne funkcje w organizmie – wapń i fosfor budują kości i zęby, potas i sód regulują gospodarkę wodno-elektrolitową, żelazo uczestniczy w transporcie tlenu, a cynk wspomaga funkcje układu odpornościowego.
Wśród popularnych preparatów mineralnych dostępnych w Polsce można wymienić: Calcium (węglan wapnia), Aspargin/Asparaginian (potas i magnez), Slow-Mag, Magnez + B6 (różne sole magnezu), Hemofer, Ferrum Lek, Tardyferon (preparaty żelaza), Zincteral, Zincas (preparaty cynku), Jodid (preparaty jodu), Selen, Selenium (preparaty selenu).
Największą zaletą stosowania leków mineralnych jest możliwość szybkiego uzupełnienia niedoborów, co zapobiega rozwojowi poważniejszych zaburzeń. Preparaty mineralne są dostępne w różnych postaciach (tabletki, kapsułki, syropy, roztwory), co ułatwia ich stosowanie u różnych grup pacjentów. Wiele z nich ma formy o przedłużonym uwalnianiu, co zwiększa komfort stosowania.
Należy jednak pamiętać o potencjalnych zagrożeniach związanych z przedawkowaniem minerałów. Nadmiar niektórych pierwiastków może być toksyczny – np. nadmiar żelaza prowadzi do hemochromatozy, nadmiar wapnia może przyczyniać się do powstawania kamieni nerkowych. Istotne są również interakcje między minerałami oraz między minerałami a lekami – np. preparaty wapnia mogą zmniejszać wchłanianie niektórych antybiotyków, a żelazo może obniżać wchłanianie lewotyroksyny.
Ze względu na pochodzenie i formę chemiczną, leki mineralne można podzielić na sole nieorganiczne (np. chlorek potasu, siarczan żelaza) oraz związki organiczne (np. glukonian wapnia, cytrynian żelaza, chelaty aminokwasowe). Te drugie często charakteryzują się lepszą biodostępnością i mniejszą liczbą działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.
Inny podział leków mineralnych uwzględnia ich zastosowanie: preparaty do suplementacji doustnej (tabletki, kapsułki), preparaty do stosowania pozajelitowego (roztwory do infuzji, np. chlorek potasu, glukonian wapnia), preparaty do stosowania miejscowego (np. związki cynku w maściach przeciwzapalnych) oraz leki mineralne specjalnego przeznaczenia (np. preparaty do hemodializy).
Lista leków w tej grupie
-
Sanosvit Calcium – Syrop – 114 mg Ca2+/5 ml
Produkt zawiera wapń w postaci wapnia glukonolaktobionianu oraz wapnia laktobionianu, podany w formie syropu. Ponadto zawiera substancje pomocnicze, takie jak sacharoza, benzoesan sodu i aromaty. Stosowany jest profilaktycznie oraz jako uzupełnienie niedoborów wapnia w organizmie, zwłaszcza w okresie ciąży i laktacji. Może być także stosowany wspomagająco w terapii osteoporozy oraz przy łagodzeniu objawów alergii.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Calcium gluconicum Farmapol – Tabletki – 45 mg Ca2+
Produkt zawiera 45 mg jonów wapnia w postaci 500 mg wapnia glukonianu w jednej tabletce. Stosuje się go w stanach zwiększonego zapotrzebowania na wapń, takich jak okres intensywnego wzrostu, ciąża, karmienie piersią oraz rekonwalescencja. Lek wspomaga leczenie osteoporozy, tężyczki oraz niedoboru wapnia wynikającego z zaburzeń wchłaniania czy zwiększonego odkładania się wapnia w kościach. Ponadto jest używany wspomagająco przy chorobach alergicznych, stanach zapalnych oraz przy złamaniach i demineralizacji kości.
-
Rexorubia – Granulat – –
Produkt leczniczy w formie granulatu zawiera mieszankę soli mineralnych w homeopatycznych rozcieńczeniach, takich jak Natrium sulfuricum, Silicea, Calcarea carbonica, a także substancje pomocnicze jak sacharoza i laktoza. Preparat stosowany jest wspomagająco w leczeniu niedoborów soli mineralnych. Może być stosowany u dorosłych oraz młodzieży, a u dzieci po konsultacji z lekarzem. Jego skład opiera się na naturalnych składnikach mineralnych, co wspiera uzupełnianie niedoborów organizmu.
-
Magnesium sulfate Kalceks – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 200 mg/ml
Roztwór do wstrzykiwań zawiera 200 mg/ml magnezu siarczanu siedmiowodnego i jest przeznaczony do leczenia niedoboru magnezu, czyli hipomagnezemii. Stosuje się go również w profilaktyce i terapii zaburzeń związanych z niedoborem magnezu, takich jak torsade de pointes, ciężki stan przedrzucawkowy oraz rzucawka. Lek jest odpowiedni do zastosowania u dorosłych, młodzieży oraz dzieci. Preparat podaje się pozajelitowo, zarówno we wstrzyknięciach, jak i do infuzji.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Calperos 1000 – Kapsułki twarde – 400 mg Ca2+
Produkt leczniczy zawiera wapń w postaci wapnia węglanu, dostarczając 200 mg lub 400 mg jonów wapnia w kapsułce twardej. Stosuje się go w stanach zwiększonego zapotrzebowania na wapń, takich jak okres wzrostu u dzieci, ciąża i laktacja oraz przy niskiej podaży wapnia w diecie. Wskazany jest również w zaburzeniach wchłaniania wapnia, hipokalcemii u pacjentów z niewydolnością nerek, a także profilaktycznie w leczeniu osteoporozy. Lek wspomaga też rekonwalescencję po złamaniach oraz wspiera terapię przeziębień i chorób alergicznych.
Wskazania do stosowania- hipokalcemia z hiperfosfatemią u pacjenta z przewlekłą niewydolnością nerek
- niska podaż wapnia w pożywieniu
- okres rekonwalescencji po złamaniu kości
- profilaktyka w kompleksowym leczeniu osteoporozy
- stan po długotrwałym unieruchomieniu
- stan zwiększonego zapotrzebowania na wapń
- wspomaganie leczenia choroby alergicznej
- wspomaganie leczenia przeziębienia
- zaburzenie wchłaniania zwrotnego wapnia z kanalików nerkowych
Substancja czynnaKategoria leku -
Sól Jodobromowa iwonicka – Proszek do sporządzania roztworu – –
Produkt leczniczy to proszek do sporządzania roztworu, zawierający chlorek sodu, bromek sodu oraz jodek sodu w określonych ilościach. Charakteryzuje się słabo kremową barwą i jodowym zapachem, łatwo rozpuszcza się w wodzie. Stosuje się go w leczeniu przewlekłych schorzeń stawów, ścięgien, mięśni, nerwów oraz kości na tle procesów zapalnych, gośćcowych i zwyrodnieniowych. Jest także używany przy schorzeniach górnych dróg oddechowych, nerwobólach, chorobach kobiecych i skazie limfatycznej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Devisol-25 – Krople doustne, roztwór – 150 mcg/ml
Preparat zawiera kalcyfediol w postaci kropli doustnych, z dawką 150 mikrogramów na mililitr. Stosuje się go w zapobieganiu i leczeniu hipokalcemii, krzywicy oraz osteomalacji, które mogą towarzyszyć przewlekłym chorobom wątroby lub być efektem długotrwałego leczenia przeciwpadaczkowego i kortykoterapii. Lek jest także stosowany w leczeniu osteodystrofii mocznicowej, niedoczynności przytarczyc oraz rodzinnej krzywicy hipofosfatemicznej. Dzięki swojemu składowi wspomaga uzupełnianie niedoborów witaminy D3 w organizmie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Inj. Magnesii Sulfurici 20% Polpharma – Roztwór do wstrzykiwań – 200 mg/ml
Jest to roztwór do wstrzykiwań zawierający 200 mg siarczanu magnezu w 1 ml produktu, stosowany jako źródło magnezu w leczeniu i zapobieganiu niedoborom tego pierwiastka. Wskazany jest między innymi w przypadkach ciąży powikłanej nadciśnieniem, stanów ostrego niedoboru magnezu oraz napadowych zaburzeń rytmu serca. Produkt jest również stosowany w leczeniu stanów drgawkowych związanych z niedoborem magnezu oraz w terapii łagodnych i średnio ciężkich napadów dychawicy oskrzelowej. Ze względu na formę farmaceutyczną, podaje się go w postaci zastrzyków.
Wskazania do stosowania- alkoholizm
- ciąża powikłana nadciśnieniem
- kłębuszkowe zapalenie nerek
- łagodny napad dychawicy oskrzelowej
- marskość wątroby
- napadowy częstoskurcz przedsionkowy bez oznak uszkodzenia mięśnia sercowego
- niedobór magnezu u pacjentów odżywianych parenteralnie
- niedoczynność tarczycy
- ostre zapalenie trzustki
- ostry niedobór magnezu
- rzucawka
- średnio ciężki napad dychawicy oskrzelowej
- stany drgawkowe wywołane niedoborem magnezu w przebiegu padaczki
- torsade de pointes
- zagrożenie rzucawką
- zespół upośledzonego wchłaniania
Substancja czynna -
Bocheńska lecznicza sól jodowo-bromowa – Proszek krystaliczny –
Produkt leczniczy jest proszkiem krystalicznym zawierającym sól jodowo-bromową z jodkami, bromkami, wapniem, magnezem, sodem, potasem, chlorkami oraz innymi składnikami mineralnymi. Stosuje się go przede wszystkim w formie kąpieli i inhalacji przy różnych schorzeniach reumatycznych, problemach z układem oddechowym, skórą oraz układem naczyniowym. Preparat wspomaga leczenie stanów zapalnych, chorób zwyrodnieniowych, problemów ginekologicznych oraz zaburzeń przemiany materii. Dodatkowo, kąpiele mają zastosowanie w profilaktyce niedoczynności tarczycy oraz przy zmęczeniu, poprawiając ogólną kondycję organizmu.
Wskazania do stosowania- choroba przemiany materii
- choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa i stawów
- dnawe zapalenie stawów
- łuszczyca
- nerwica naczyniowa
- profilaktyka niedoczynności tarczycy
- przewlekła choroba dróg oddechowych i zatok obocznych nosa
- przewlekłe zapalenie przydatków
- rekonwalescencja
- reumatoidalne zapalenie stawów
- rybia łuska
- schorzenie pourazowe narządu ruchu
- schorzenie reumatyczne
- wyprysk przewlekły
- zaburzenie ukrwienia obwodowego kończyn
- zapalenie korzonków nerwowych
- zapalenie reumatyczne mięśni i ścięgien
- zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
Substancja czynna -
Calcium chloratum WZF – Roztwór do wstrzykiwań – 67 mg/ml
Roztwór do wstrzykiwań zawiera 67 mg wapnia chlorku dwuwodnego na ml, co odpowiada 0,46 mmol jonów wapnia. Preparat stosuje się w stanach nagłego niedoboru wapnia, zatruciach antagonistami kanału wapniowego, siarczanem magnezu, fluorkami lub szczawianami oraz podczas resuscytacji krążeniowej. Jest również używany w leczeniu znacznej hiperkaliemii z zaburzeniami w zapisie EKG. Produkt zapewnia szybkie uzupełnienie jonów wapnia niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Calcium Aflofarm (o smaku truskawkowym) – Syrop – 116 mg jonów wapnia/5 ml
Syrop zawiera jony wapnia w postaci wapnia glukonolaktobionianu oraz wapnia laktobionianu, a także sacharozę. Preparat stosuje się do uzupełniania niedoborów wapnia w organizmie, szczególnie w okresach zwiększonego zapotrzebowania takich jak ciąża, laktacja, intensywny wzrost dzieci, rekonwalescencja czy złamania kości. Może być również wspomagająco używany w leczeniu chorób alergicznych, infekcji górnych dróg oddechowych oraz osteoporozy. Dzięki smakowi truskawkowemu jest łatwy w podawaniu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Calcium Gluconate hameln – Roztwór do wstrzykiwań – 95 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera wapń glukonian, który jest głównym składnikiem aktywnym w postaci roztworu do wstrzykiwań. Preparat stosuje się przede wszystkim w leczeniu ostrej hipokalcemii oraz ciężkiej hiperkaliemii, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci oraz młodzieży. Jego działanie polega na stabilizacji błon komórkowych mięśnia sercowego, co zapobiega arytmii spowodowanej zaburzeniami elektrolitowymi. Lek jest również używany podczas resuscytacji krążeniowo-oddechowej związanej z ciężką hiperkaliemią, jednak nie powinien być podawany rutynowo w zatrzymaniu krążenia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Calperos 500 – Kapsułki twarde – 200 mg Ca2+
Produkt leczniczy zawiera wapń w postaci węglanu wapnia i jest dostępny w kapsułkach twardych. Stosowany jest w stanach zwiększonego zapotrzebowania na wapń, takich jak okres wzrostu u dzieci i młodzieży, ciąża oraz laktacja. Wskazany jest również przy niskiej podaży wapnia w diecie, zaburzeniach wchłaniania wapnia oraz profilaktyce i leczeniu osteoporozy. Ponadto, wspomaga leczenie po złamaniach, w rekonwalescencji oraz jako wsparcie w przeziębieniach i chorobach alergicznych.
Wskazania do stosowania- hipokalcemia z hiperfosfatemią u pacjenta z przewlekłą niewydolnością nerek
- niska podaż wapnia w pożywieniu
- okres rekonwalescencji po złamaniu kości
- profilaktyka w kompleksowym leczeniu osteoporozy
- stan po długotrwałym unieruchomieniu
- stan zwiększonego zapotrzebowania na wapń
- wspomaganie leczenia choroby alergicznej
- wspomaganie leczenia przeziębienia
- zaburzenie wchłaniania zwrotnego wapnia z kanalików nerkowych
Substancja czynnaKategoria leku -
Calcium Polfarmex – Syrop – 115 mg Ca 2+/5 ml
Preparat zawiera wapń w postaci glubionianu i laktobionianu oraz substancje pomocnicze takie jak sacharoza, etanol i benzoesan sodu. Stosowany jest w profilaktyce i leczeniu niedoborów wapnia w organizmie. Jest dostępny w formie syropu, co ułatwia jego podawanie. Preparat wspomaga utrzymanie prawidłowego poziomu wapnia niezbędnego dla zdrowia kości i zębów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku