choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa i stawów
Wskazanie

Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa i stawów (ChZS) to przewlekły stan degeneracyjny tkanki chrzęstnej i kostnej, dotykający najczęściej osoby po 50. roku życia, choć może występować również u młodszych pacjentów, szczególnie w przypadku przeciążeń, urazów lub wad wrodzonych. W kręgosłupie zmiany zwyrodnieniowe obejmują krążki międzykręgowe, stawy międzywyrostkowe i więzadła, prowadząc do zwężenia kanału kręgowego, a w stawach obwodowych dotyczą głównie stawów biodrowych, kolanowych i rąk.

Leczenie farmakologiczne opiera się przede wszystkim na łagodzeniu bólu i stanu zapalnego. W pierwszej linii stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) takie jak Ibuprom, Voltaren, Diclac, Metafen czy Naproxen. W przypadku silniejszych dolegliwości używa się paracetamolu (Panadol, Apap), a przy intensywnym bólu tramadolu (Tramal, Poltram) lub połączeń paracetamolu z tramadolem (Poltram Combo). W leczeniu miejscowym popularne są preparaty Voltaren Emulgel, Dicloreum, Ketonal Active żel.

W zaawansowanych stadiach choroby stosuje się leki chondroprotekcyjne, które mogą spowalniać proces degradacji chrząstki, takie jak preparaty glukozaminy i siarczanu chondroityny (Artresan, Arthron, Flexistav, Doppelherz Aktiv). W przypadku ostrego bólu lekarze mogą zalecić dostawowe iniekcje kortykosteroidów (Diprophos, Depo-Medrol) lub kwasu hialuronowego (Suplasyn, Hyalgan, Synvisc).

Największym wyzwaniem w leczeniu choroby zwyrodnieniowej jest jej przewlekły, postępujący charakter. Farmakoterapia zazwyczaj nie zatrzymuje procesu zwyrodnieniowego, a jedynie łagodzi objawy. Długotrwałe stosowanie NLPZ wiąże się z ryzykiem powikłań żołądkowo-jelitowych, sercowo-naczyniowych i nerkowych, szczególnie u pacjentów starszych. Problem stanowi również rozwój tolerancji na leki przeciwbólowe i ryzyko uzależnienia przy długotrwałym stosowaniu opioidów.

Kompleksowe leczenie wymaga podejścia wielokierunkowego – oprócz farmakoterapii konieczna jest fizjoterapia, redukcja masy ciała u pacjentów z nadwagą oraz modyfikacja aktywności życiowej. W zaawansowanych przypadkach, gdy leczenie zachowawcze jest nieskuteczne, konieczne może być leczenie operacyjne, takie jak endoprotezoplastyka stawów czy stabilizacja kręgosłupa.