Leki w grupie
„preparaty wapnia”
Preparaty wapnia to grupa leków zawierających jony wapnia, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wapń odgrywa kluczową rolę w budowie kości i zębów, krzepnięciu krwi, przekaźnictwie nerwowym, kurczliwości mięśni oraz funkcjonowaniu enzymów. Preparaty te są stosowane przede wszystkim w leczeniu i profilaktyce niedoboru wapnia, osteoporozy, osteomalacji, tężyczki oraz jako uzupełnienie diety w stanach zwiększonego zapotrzebowania na wapń (ciąża, laktacja, okres intensywnego wzrostu).
Działanie preparatów wapnia polega na uzupełnianiu jego niedoborów w organizmie, zwiększeniu gęstości mineralnej kości i hamowaniu resorpcji kostnej. Wapń wchłania się głównie w dwunastnicy i jelicie cienkim, a jego biodostępność zależy od postaci chemicznej oraz obecności witaminy D, która znacząco zwiększa jego przyswajanie.
Najważniejsze sole wapnia stosowane w preparatach leczniczych to: węglan wapnia, cytrynian wapnia, glukonian wapnia, mleczan wapnia i chlorek wapnia. Wśród popularnych preparatów dostępnych w Polsce można wymienić: Calcium (węglan wapnia), Calcium Alergo (glukonian wapnia), Calcium Gluconicum (glukonian wapnia), Calperos (węglan wapnia), Vitrum Calcium (węglan wapnia), Kalcipos (węglan wapnia) oraz preparaty złożone zawierające dodatkowo witaminę D: Osteostarium, Calcimax D3, Calcium D3, Orocal D3, Osteo Calcium D3.
Preparaty wapnia dzielą się na dwie główne podgrupy: preparaty zawierające wyłącznie wapń oraz preparaty złożone. Do tych drugich zaliczamy przede wszystkim połączenia wapnia z witaminą D (cholekalcyferol), które znacząco zwiększają biodostępność wapnia, a także preparaty zawierające dodatkowo magnez, cynk i inne mikroelementy wspierające zdrowie kości.
Największą zaletą stosowania preparatów wapnia jest skuteczność w zapobieganiu i leczeniu stanów niedoboru wapnia, co przekłada się na zmniejszenie ryzyka złamań osteoporotycznych, szczególnie u osób starszych. Dodatkowo, suplementacja wapnia może zmniejszać ryzyko rozwoju nadciśnienia indukowanego ciążą oraz stan przedrzucawkowy u kobiet w ciąży.
Mimo korzyści, stosowanie preparatów wapnia wiąże się z potencjalnymi zagrożeniami. Nadmierna suplementacja może prowadzić do hiperkalcemii, powodującej zaburzenia pracy serca, nerek i układu nerwowego. Istnieje również ryzyko tworzenia kamieni nerkowych u predysponowanych osób. Długotrwałe stosowanie wysokich dawek wapnia bez odpowiedniej suplementacji witaminą D może zwiększać ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych. Preparaty wapnia mogą również wchodzić w interakcje z wieloma lekami, zmniejszając ich wchłanianie (np. tetracykliny, fluorochinolony, bisfosfoniany, lewotyroksyna).
Lista leków w tej grupie
-
Calcium gluconicum Farmapol – Tabletki – 45 mg Ca2+
Produkt zawiera 45 mg jonów wapnia w postaci 500 mg wapnia glukonianu w jednej tabletce. Stosuje się go w stanach zwiększonego zapotrzebowania na wapń, takich jak okres intensywnego wzrostu, ciąża, karmienie piersią oraz rekonwalescencja. Lek wspomaga leczenie osteoporozy, tężyczki oraz niedoboru wapnia wynikającego z zaburzeń wchłaniania czy zwiększonego odkładania się wapnia w kościach. Ponadto jest używany wspomagająco przy chorobach alergicznych, stanach zapalnych oraz przy złamaniach i demineralizacji kości.
-
Calrecia – Roztwór do infuzji – 14,7 g/l
Jest to roztwór do infuzji zawierający chlorek wapnia dwuwodny, dostarczający 100 mmol jonów wapnia na litr. Stosuje się go do uzupełniania poziomu wapnia podczas ciągłych terapii nerkozastępczych, powolnej niskoprzepływowej hemodializie oraz terapeutycznej wymianie osocza z zastosowaniem antykoagulacji cytrynianowej. Roztwór jest przezroczysty, bezbarwny i gotowy do użycia w objętości 1500 ml. Może być podawany zarówno dorosłym, jak i dzieciom.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Duozinal – Syrop – (2,5 mg + 58 Ca2+)/5 ml
Produkt leczniczy w formie syropu zawiera cetyryzynę dichlorowodorek oraz jony wapnia w postaci chlorku wapnia dwuwodnego. Składniki te pomagają łagodzić objawy alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa oraz przewlekłej pokrzywki, takie jak kichanie, swędzenie czy zaczerwienienie skóry. Syrop jest przeznaczony dla dorosłych oraz dzieci powyżej 2 lat. Dzięki zawartości sacharozy oraz glikolu propylenowego ma przyjemny waniliowy smak.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Calcium Sandoz + Vitamin C – Tabletki musujące – 260 mg Ca2+ + 1000 mg
Produkt zawiera dwa składniki czynne: wapń w postaci laktoglukonianu wapnia i węglanu wapnia oraz witaminę C (kwas askorbinowy). Tabletki musujące dostarczają jonów wapnia oraz witaminy C, które są niezbędne dla organizmu. Stosuje się go w stanach zwiększonego zapotrzebowania na wapń i witaminę C, takich jak obniżona odporność, choroby infekcyjne, rekonwalescencja oraz profilaktycznie przy przeziębieniach i grypie. Lek dedykowany jest także osobom palącym papierosy oraz w leczeniu niedoborów tych substancji.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Calcium chloratum WZF – Roztwór do wstrzykiwań – 67 mg/ml
Roztwór do wstrzykiwań zawiera 67 mg wapnia chlorku dwuwodnego na ml, co odpowiada 0,46 mmol jonów wapnia. Preparat stosuje się w stanach nagłego niedoboru wapnia, zatruciach antagonistami kanału wapniowego, siarczanem magnezu, fluorkami lub szczawianami oraz podczas resuscytacji krążeniowej. Jest również używany w leczeniu znacznej hiperkaliemii z zaburzeniami w zapisie EKG. Produkt zapewnia szybkie uzupełnienie jonów wapnia niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Calcium Aflofarm (o smaku truskawkowym) – Syrop – 116 mg jonów wapnia/5 ml
Syrop zawiera jony wapnia w postaci wapnia glukonolaktobionianu oraz wapnia laktobionianu, a także sacharozę. Preparat stosuje się do uzupełniania niedoborów wapnia w organizmie, szczególnie w okresach zwiększonego zapotrzebowania takich jak ciąża, laktacja, intensywny wzrost dzieci, rekonwalescencja czy złamania kości. Może być również wspomagająco używany w leczeniu chorób alergicznych, infekcji górnych dróg oddechowych oraz osteoporozy. Dzięki smakowi truskawkowemu jest łatwy w podawaniu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Calsiosol – Roztwór do wstrzykiwań – 95,5 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera wapnia glukonian oraz wapnia cukrzan, dostarczając jony wapnia w formie roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Preparat jest stosowany w leczeniu przewlekłej hipokalcemii, tężyczki hipokalcemicznej oraz w zapobieganiu hipokalcemii podczas transfuzji i terapii elektrolitowej. Może być również używany podczas resuscytacji krążeniowo-oddechowej w określonych przypadkach, takich jak hiperkalemia czy przedawkowanie antagonistów wapnia. Preparat jest przeznaczony do stosowania u dorosłych oraz dzieci.
Wskazania do stosowania- aktywność elektryczna bez tętna spowodowana przez hiperkalemię
- aktywność elektryczna bez tętna spowodowana przez hipokalcemię
- aktywność elektryczna bez tętna spowodowana przez przedawkowanie antagonistów wapnia
- przewlekła hipokalcemia
- tężyczka hipokalcemiczna
- zapobieganie hipokalcemii w długotrwałej terapii zastępczej elektrolitami
- zapobieganie hipokalcemii w transfuzji wymiennej
Substancja czynnaKategoria leku -
Calcium Gluconate hameln – Roztwór do wstrzykiwań – 95 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera wapń glukonian, który jest głównym składnikiem aktywnym w postaci roztworu do wstrzykiwań. Preparat stosuje się przede wszystkim w leczeniu ostrej hipokalcemii oraz ciężkiej hiperkaliemii, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci oraz młodzieży. Jego działanie polega na stabilizacji błon komórkowych mięśnia sercowego, co zapobiega arytmii spowodowanej zaburzeniami elektrolitowymi. Lek jest również używany podczas resuscytacji krążeniowo-oddechowej związanej z ciężką hiperkaliemią, jednak nie powinien być podawany rutynowo w zatrzymaniu krążenia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Orocal D3 Lemon – Tabletki do żucia – 500 mg + 10 mcg
Produkt zawiera 500 mg węglanu wapnia oraz 10 µg (400 j.m.) witaminy D3 w formie tabletki do żucia. Stosowany jest do zapobiegania i leczenia niedoborów wapnia i witaminy D u dorosłych z rozpoznanym ryzykiem. Pomaga także uzupełnić leczenie osteoporozy u pacjentów wymagających dodatkowej suplementacji tych składników. Tabletki wspierają prawidłowe funkcjonowanie układu kostnego i zapobiegają jego osłabieniu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Calperos 500 – Kapsułki twarde – 200 mg Ca2+
Produkt leczniczy zawiera wapń w postaci węglanu wapnia i jest dostępny w kapsułkach twardych. Stosowany jest w stanach zwiększonego zapotrzebowania na wapń, takich jak okres wzrostu u dzieci i młodzieży, ciąża oraz laktacja. Wskazany jest również przy niskiej podaży wapnia w diecie, zaburzeniach wchłaniania wapnia oraz profilaktyce i leczeniu osteoporozy. Ponadto, wspomaga leczenie po złamaniach, w rekonwalescencji oraz jako wsparcie w przeziębieniach i chorobach alergicznych.
Wskazania do stosowania- hipokalcemia z hiperfosfatemią u pacjenta z przewlekłą niewydolnością nerek
- niska podaż wapnia w pożywieniu
- okres rekonwalescencji po złamaniu kości
- profilaktyka w kompleksowym leczeniu osteoporozy
- stan po długotrwałym unieruchomieniu
- stan zwiększonego zapotrzebowania na wapń
- wspomaganie leczenia choroby alergicznej
- wspomaganie leczenia przeziębienia
- zaburzenie wchłaniania zwrotnego wapnia z kanalików nerkowych
Substancja czynnaKategoria leku -
Calcium Polfarmex – Syrop – 115 mg Ca 2+/5 ml
Preparat zawiera wapń w postaci glubionianu i laktobionianu oraz substancje pomocnicze takie jak sacharoza, etanol i benzoesan sodu. Stosowany jest w profilaktyce i leczeniu niedoborów wapnia w organizmie. Jest dostępny w formie syropu, co ułatwia jego podawanie. Preparat wspomaga utrzymanie prawidłowego poziomu wapnia niezbędnego dla zdrowia kości i zębów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku