worek Gamowa
Worek Gamowa (ang. Gamow bag) to urządzenie medyczne stosowane w stanach nagłych podczas leczenia ostrej choroby wysokościowej (AMS), wysokościowego obrzęku płuc (HAPE) oraz wysokościowego obrzęku mózgu (HACE). Został opracowany przez dr. Igora Gamowa w latach 80. XX wieku.
Konstrukcyjnie worek Gamowa to lekka, przenośna komora ciśnieniowa wykonana z wytrzymałego materiału, która po napompowaniu tworzy sztuczne środowisko o zwiększonym ciśnieniu atmosferycznym. Umieszczenie pacjenta w worku i zwiększenie ciśnienia o 2-4 psi (103-207 mmHg) symuluje zejście z wysokości o około 1000-2000 metrów, co pozwala na złagodzenie objawów choroby wysokościowej bez konieczności fizycznego transportu pacjenta na niższą wysokość.
Skuteczność worka Gamowa polega na zwiększeniu ciśnienia parcjalnego tlenu w powietrzu wdychanym przez pacjenta, co poprawia utlenowanie tkanek i zmniejsza objawy hipoksji wysokościowej. Jest to rozwiązanie tymczasowe, dające czas na przygotowanie bezpiecznej ewakuacji pacjenta na niższą wysokość lub wdrożenie dodatkowego leczenia farmakologicznego.
W praktyce medycyny górskiej worek Gamowa stanowi niezbędne wyposażenie ekspedycji wysokogórskich, baz pod szczytami oraz punktów medycznych w regionach wysokogórskich. Czas przebywania pacjenta w worku wynosi zwykle 1-2 godziny, z możliwością powtórzenia terapii w zależności od stanu klinicznego.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wysokościowa (AMS) to zespół objawów wynikających z ekspozycji na obniżone ciśnienie parcjalne tlenu na dużych wysokościach. Podstawowym i najskuteczniejszym leczeniem jest zejście na niższą wysokość o co najmniej 300-1000 m, co zwykle prowadzi do szybkiej poprawy. W przypadku ciężkich postaci, takich jak obrzęk mózgu (HACE) czy obrzęk płuc (HAPE), zejście jest pilne i obligatoryjne. Leczenie wspomagające obejmuje tlenoterapię z utrzymaniem saturacji powyżej 90%, stosowanie acetazolamidu (250 mg co 12 h u dorosłych) przyspieszającego aklimatyzację, deksametazonu (4 mg co 6 h w AMS, 8 mg jednorazowo w HACE) jako leku z wyboru w ciężkich przypadkach oraz nifedypiny (30 mg o przedłużonym uwalnianiu co 12 h) w HAPE, zwłaszcza gdy zejście i tlen są niedostępne. Terapia hiperbaryczna w przenośnych komorach (worki Gamowa) symuluje zejście o 1500-2000 m i jest stosowana jako doraźne wsparcie.
acetazolamid, aklimatyzacja wysokościowa, choroba wysokościowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, deksametazon, ibuprofen, inhibitory fosfodiesterazy, jaskra, leki nasenne, leki przeciwwymiotne, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nifedypina, ondansetron, ostra choroba wysokościowa, prochlorperazyna, saturacja tlenu, sildenafil, tadalafil, terapia hiperbaryczna, tlenoterapia, worek Gamowa -
Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wysokościowa to zespół objawów wynikających z niedotlenienia organizmu na wysokościach powyżej 2400-2500 m n.p.m., obejmujący trzy formy: ostrą chorobę górską (AMS), wysokościowy obrzęk płuc (HAPE) oraz wysokościowy obrzęk mózgu (HACE). AMS występuje u 25% osób powyżej 2400 m i 40-50% powyżej 3000 m, objawia się bólem głowy, nudnościami, zmęczeniem i zawrotami głowy, rozwijając się w ciągu 6-24 godzin. HAPE i HACE to stany zagrażające życiu, wymagające natychmiastowego zejścia na niższą wysokość (o 500-1000 m lub więcej), tlenoterapii oraz farmakoterapii: nifedypina (20-30 mg co 12 h) w HAPE i deksametazon (8 mg dawka początkowa, następnie 4 mg co 6 h) w HACE. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu fizykalnym, ocenie neurologicznej i saturacji, a w razie potrzeby badaniach obrazowych (RTG, TK, MRI).
acetazolamid, aklimatyzacja, antagonista wapnia, ataksja, choroba wieńcowa, choroba wysokościowa, cukrzyca, deksametazon, halucynacja, hipoksja, inhibitor anhydrazy węglanowej, komora hiperbaryczna, krwioplucie, nadciśnienie, niedotlenienie organizmu, nifedypina, obrzęk tkanki mózgowej, ostra choroba górska, padaczka, parestezje, próg drgawkowy, pulsoksymetria, saturacja krwi tlenem, sinica, splątanie, tlenoterapia, worek Gamowa, wysokościowy obrzęk mózgu, wysokościowy obrzęk płuc
