dihydrofolian
Dihydrofolian to zredukowana forma kwasu foliowego, będąca kluczowym substratem w procesie syntezy DNA i metabolizmie aminokwasów. Jest przekształcany przez enzym reduktazę dihydrofolianową (DHFR) do tetrahydrofolianu, który pełni rolę donora jednostek jednowęglowych w wielu reakcjach biochemicznych.
W praktyce klinicznej inhibitory DHFR, takie jak metotreksat, trimetoprym czy pirymetamina, są wykorzystywane jako leki przeciwnowotworowe, przeciwbakteryjne i przeciwpasożytnicze. Blokują one przekształcanie dihydrofolianu do tetrahydrofolianu, hamując tym samym syntezę nukleotydów i białek w komórkach patogenów lub nowotworowych.
Niedobór aktywności DHFR lub zaburzenia w metabolizmie dihydrofolianu mogą prowadzić do istotnych zaburzeń hematologicznych i neurologicznych. W terapii przy stosowaniu inhibitorów DHFR często podaje się kwas folinowy (leukoworynę) jako „ratunek folinianowy”, który pozwala ominąć zablokowany etap redukcji dihydrofolianu i zminimalizować działania niepożądane leczenia.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Metotreksat (Methotrexat-Ebewe) jest antymetabolitem kwasu foliowego, działającym cytotoksycznie poprzez kompetycyjne hamowanie reduktazy dihydrofolianowej, co prowadzi do zahamowania syntezy DNA w fazie S cyklu komórkowego. Jego selektywne działanie dotyczy komórek o szybkim tempie proliferacji, takich jak komórki nowotworowe, szpik kostny, komórki płodu, błona śluzowa jamy ustnej i jelit oraz komórki pęcherza moczowego. Ta selektywność umożliwia stosowanie metotreksatu w terapii przeciwnowotworowej, minimalizując uszkodzenia tkanek zdrowych. W chorobach autoimmunologicznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, mechanizm działania opiera się na właściwościach immunosupresyjnych, choć dokładne mechanizmy wymagają dalszych badań.
antymetabolit, biosynteza DNA, błona śluzowa jamy ustnej, choroba autoimmunologiczna, dihydrofolian, działanie cytotoksyczne, komórka nowotworowa, kwas foliowy, laktoza jednowodna, leki immunomodulujące, łuszczyca, metotreksat, płytka łuszczycowa, reduktaza dihydrofolianowa, reumatoidalne zapalenie stawów, szpik kostny, tetrahydrofolian, właściwość immunosupresyjna, związek cytotoksyczny -
Leksykon leków
Metotreksat, klasyfikowany pod kodem ATC L01BA01, jest antymetabolitem i pochodną kwasu foliowego, wykazującym działanie cytotoksyczne poprzez kompetencyjne hamowanie enzymu reduktazy dihydrofolianowej. Enzym ten odpowiada za redukcję dihydrofolianu do tetrahydrofolianu, kluczowego w syntezie DNA, co powoduje zahamowanie proliferacji komórek, zwłaszcza w fazie S cyklu komórkowego. Metotreksat wykazuje selektywność wobec szybko proliferujących komórek, takich jak komórki nowotworowe, szpiku kostnego, płodu, błony śluzowej jamy ustnej i jelit oraz pęcherza moczowego, co stanowi podstawę jego zastosowania przeciwnowotworowego i immunomodulującego.
antymetabolit, cytostatyk, dihydrofolian, działanie przeciwnowotworowe, faza S cyklu komórkowego, immunosupresja, komórka nowotworowa, kwas foliowy, lek immunomodulujący, łuszczyca, metotreksat, płytka łuszczycowa, reduktaza dihydrofolianowa, reumatoidalne zapalenie stawów, schorzenie autoimmunologiczne, synteza DNA, szpik kostny, tetrahydrofolian, układ immunologiczny
