palenie papierosów
Wskazanie

Palenie papierosów jest główną przyczyną zapadalności i umieralności z powodu chorób odtytoniowych, przede wszystkim raka płuc, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), chorób układu sercowo-naczyniowego oraz wielu innych schorzeń. Uzależnienie od nikotyny jest klasyfikowane jako zaburzenie psychiczne i zaburzenie zachowania wynikające z używania substancji psychoaktywnych (ICD-10: F17).

W leczeniu uzależnienia od nikotyny stosuje się farmakoterapię w połączeniu z interwencjami behawioralnymi. W Polsce dostępne są preparaty nikotynowej terapii zastępczej (NTZ) takie jak Nicorette, Niquitin, Nicoderm w postaci plastrów, gum, tabletek podjęzykowych i inhalatorów. Innym lekiem pierwszego wyboru jest cytyzyna (Desmoxan, Tabex), która jest częściowym agonistą receptorów nikotynowych. Alternatywnie stosuje się wareniklinę (Champix), która również działa jako częściowy agonista receptorów nikotynowych oraz bupropion (Zyban) – lek przeciwdepresyjny hamujący wychwyt zwrotny noradrenaliny i dopaminy.

Największą trudnością w leczeniu uzależnienia od nikotyny jest wysoki wskaźnik nawrotów, który może sięgać nawet 80% w pierwszym roku po zaprzestaniu palenia. Wynika to z silnego uzależnienia zarówno fizycznego, jak i psychicznego. Dodatkowym wyzwaniem jest niska motywacja pacjentów do zaprzestania palenia, niewystarczające wsparcie społeczne oraz występowanie objawów zespołu abstynencyjnego, który obejmuje drażliwość, niepokój, trudności z koncentracją, zwiększony apetyt i zaburzenia snu. Leczenie często wymaga wielokrotnych prób i długotrwałego wsparcia medycznego i psychologicznego.