zespół toksyczny

Zespół toksyczny to poważny stan kliniczny wywołany działaniem toksyn bakteryjnych, najczęściej związany z infekcjami wywołanymi przez gronkowce złociste lub paciorkowce grupy A. Charakteryzuje się on gwałtownie postępującymi objawami systemowymi, takimi jak wysoka gorączka (powyżej 38,9°C), tachykardia, hipotensja, wysypka skórna oraz zaburzenia świadomości.

W patogenezie zespołu toksycznego kluczową rolę odgrywają toksyny bakteryjne działające jako superantygeny, które powodują masywne uwalnianie cytokin prozapalnych, prowadząc do zespołu ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (SIRS) i potencjalnie do niewydolności wielonarządowej. Szczególnie niebezpieczne są toksyny TSST-1 (Toxic Shock Syndrome Toxin-1) wytwarzane przez niektóre szczepy S. aureus oraz egzotoksyny pirogeniczne wytwarzane przez paciorkowce.

Leczenie zespołu toksycznego obejmuje agresywną płynoterapię, antybiotykoterapię o szerokim spektrum (dostosowaną po identyfikacji patogenu), wsparcie hemodynamiczne oraz usunięcie potencjalnego źródła zakażenia (np. ciała obcego, ropnia). W ciężkich przypadkach może być konieczne leczenie w warunkach intensywnej terapii z zastosowaniem amin presyjnych, mechanicznej wentylacji i innych metod wspomagania narządowego.

Zespół toksyczny gronkowcowy (TSS) pierwotnie opisano w związku z użyciem tamponów o wysokiej chłonności, ale obecnie rozpoznaje się jego występowanie w wielu innych sytuacjach klinicznych, włączając powikłania pooperacyjne, zakażenia ran i infekcje skórne. Paciorkowcowy zespół toksyczny (STSS) ma często bardziej dramatyczny przebieg i wyższą śmiertelność, często wiążąc się z martwiczym zapaleniem powięzi lub mięśni.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl